Кіріспе
2001 жылғы Wilco тобының Yankee Hotel Foxtrot студиялық альбомы – американдық рок-тобы Wilco-ның төртінші студиялық альбомы, ол алғаш рет 2001 жылдың 18 қыркүйегінде шығарылды. Альбомның жазбалары 2000 жылдың соңында басталды. Бұл жазбалар I Am Trying to Break Your Heart фильмінде көрсетілген. Сессиялар кезінде барабаншылардың ауысуы және топ мүшелері мен инженерлер арасындағы әндерге қатысты келіспеушіліктер сияқты дау-дамаylar болды. Осыған қарамастан, альбом 2001 жылдың басында аяқталды. Альбом топтың бұрынғы жұмыстарына қарағанда көбірек атмосфералық және эксперименталды дыбыспен ерекшеленеді, музыка сыншылары оны арт-рок және инди-рок деп сипаттайды. Бұл альбом барабаншы Гленн Котчемен жұмыс істеген топтың алғашқы альбомы, сонымен қатар көп аспаптарда орындайтын және әндер жазатын Jay Bennett-пен жұмыс істеген соңғы альбом болды. Wilco-ның сол кездегі жазбалар компаниясы Reprise Records альбомды шығарудан бас тартты, себебі олар нәтижеге қанағаттанбады; бұл Wilco-ның Reprise компаниясынан кетуіне әкелді. Кейіннен топ альбомның құқығын сатып алды және 2001 жылдың 18 қыркүйегінде оның барлық әндерін өз веб-сайтында тегін ұсынды. Сол жылдың қараша айында Wilco Nonesuch Records компаниясымен келісімшарт жасады, ол 2002 жылдың 23 сәуірінде альбомды алғашқы ресми саудаға шығарды. Yankee Hotel Foxtrot шыққан кезде музыка сыншыларынан жоғары баға алды және 2000-шы жылдардың ең ұлы альбомдарының бірі деп есептеледі. Бұл Wilco-ның ең көп сатылған жұмысы, ол Billboard 200 чартында 13-орынға жетті. 2020 жылы Rolling Stone журналы альбомды өңделген "Барлық уақыттың 500 ең ұлы альбомы" тізімінде 225-орынға қойды.
Yankee Hotel Foxtrot is the fourth studio album by American rock band Wilco, originally self released on September 18, 2001. Recording sessions for the album began in late 2000. These sessions, which were documented for the film I Am Trying to Break Your Heart, were marred by conflicts including a switch in drummers and disagreements among the band members and engineers about songs. Despite this, the album would be completed in early 2001. The album showcased a more atmospheric and experimental sound than the band's previous work, and has been described as art rock and indie rock by music critics. It was the band's first album with drummer Glenn Kotche, and last with multi instrumentalist and songwriter Jay Bennett. Reprise Records, Wilco's record label at the time, refused to release the album as they felt unhappy about the end result; this would lead to Wilco's departure from Reprise. The band subsequently acquired the rights to the album and later streamed the entire album for free on their website on September 18, 2001. In November of that year, Wilco signed with Nonesuch Records, who gave the album its first official retail release on April 23, 2002. Yankee Hotel Foxtrot received widespread acclaim from music critics at release, and is widely regarded as one of the greatest albums of the 2000s. It is also Wilco's best selling work, having reached number 13 on the Billboard 200 chart. In 2020, Rolling Stone ranked the album at number 225 on its updated "500 Greatest Albums of All Time" list.
Өмірбаян және жазу
Уилко 2000 жылдың мамыр айында «Mermaid Avenue» Vol. II альбомын насихаттау үшін гастрольдік сапарға шықты. Осы кезде әнші Джефф Твиди Чикагодағы Noise Pop фестивалінде өнер көрсетуге шақырылды. Фестиваль ұйымдастырушысы Твидиге өзі қалаған музыкантпен бірге жұмыс істеу мүмкіндігін ұсынды, ол Джим О’Руркпен бірге сахнаға шығуды шешті. Твиди өткен қыста көлікпен саяхаттап жүргенде О’Рурктің «Bad Timing» альбомын жиі тыңдайтын. О’Рурк талантты музыкант қана емес, сонымен қатар жақсы продюсер болатын, ол Твидидің шақыруына дейін 200-ден астам альбомды өндірген. О’Рурк барабаншы Гленн Котшенің қызметін ұсынды, және үштік 2000 жылдың 14 мамырында фестиваль үшін Double Door клубында өнер көрсетті. Твиди бұл өнер көрсетімнен қатты ләззат алды, сондықтан олар бірге альбом жазуды ұсынды. Олар «Loose Fur» деген атпен бірікті, келесі жазда алты ән жазды. Жыл соңына қарай Wilco төртінші студиялық альбомын шығару үшін жеткілікті демо жазбаларды дайындады (алғашқы атауы «Here Comes Everybody» болды), бірақ топ әндердің кейбір жазбаларына қанағаттанбады. Бұл Кен Кумердің барабан тарту стилімен байланысты болды. «American Songwriter» журналының мәліметінше, «Твиди Кумерді қалаған перкуссиялық дыбысқа бағыттауға тырылған әр әрекеті жанжалға себеп болды». Сондықтан топ Котшені студияға шақырып, бірге жаздырды. 2001 жылдың қаңтар айында Wilco ресми түрде Кумерді Котшемен алмастырды, бұл шешімді алғаш Твиди ұсынды және топтың қалған бөлігі бірден мақұлдады. Гитарист Джей Беннетт және Крис Брикли дыбыс инженерлері ретінде жұмыс істеді, және О’Рурк альбомды араластыру үшін жақсы таңдау екеніне Твидимен келісті. Бұған дейін олар Чикаго жазба компаниясында бірнеше әнді араластыруға тырысып, сәтсіздікке ұшыраған, содан кейін О’Рурктің «сынақ араластыруын» естігеннен кейін осы шешімге келді. «Мен жүрегіңді бұзуға тырысамын: Уилко туралы фильмде» көрсетілген дау-жанжалдардың бірі «Ashes of American Flags» және «Heavy Metal Drummer» әндері арасындағы он секундтық кешу болды. Беннетт Твидиге кешуге бірнеше әртүрлі тәсіл бар екенін түсіндіруге тырысты, олардың әрқайсысы сәл әртүрлі нәтиже береді, бірақ Твиди проблеманы жөндеуді қалады және әртүрлі тәсілдерді түсінуге мүдделі емес еді. Беннетт жеке әндерге назар аударды, ал Твиди кең ауқымды тұжырымдамалық және тақырыптық мәселелерге назар аударды – бұл еңбек бөлінісі олар материалды бірге жазған төрт альбомда жақсы нәтиже берген. Топтың музыкалық мақсаттарына жету үшін Твиди Джим О’Руркті студияға «I Am Trying to Break Your Heart» әнін араластыруға шақырды, және нәтижелер топ мүшелеріне ұнады. Сол кезден бастап Джим О’Рурк ресми түрде Wilco құрамына қосылды. Ол альбомдағы 12 тректің 6-сын жазды. О’Руркке альбомының қалған бөлігін араластыру сұралды. Альбом аяқталғаннан кейін Твиди Беннетті топтан шығаруға шешім қабылдады. Альбом 2001 жылы аяқталды, және Твиди оны шығаруға дайын деп ойлады. Альбомға «Yankee Hotel Foxtrot» деген ат берілді, бұл Твидидің «The Conet Project: Recordings of Shortwave Numbers Stations» Irdial жинағында естіген фонетикалық әліпбидегі әріптер тізбегіне сілтеме жасады. Бұл Сандар станциясының хабарламасы «Yankee Hotel Foxtrot» әнінде «Poor Places» деген атпен қолданылды; кейін Irdial Wilco-ны авторлық құқықты бұзғаны үшін сотқа берді, және соттан тыс келісімге қол жеткізілді. Альбомның мұқабасында топтың қабылдаған қаласы Чикагодағы екі Marina City мұнарасының суреті бейнеленген. Лос-Анджелес фотографы Сэм Джонс 2000 жылы Wilco-ға «Yankee Hotel Foxtrot» альбомын жасау туралы деректі фильм түсіру туралы ұсыныс жасады. Джонс Кумердің топтан шығарылған күнінен бастап «Мен жүрегіңді бұзуға тырысамын: Уилко туралы фильм» үшін 80 сағаттан астам материал түсірді. Түсірілген материал 92 минутқа дейін қысқартылды, және фильм 2002 жылы кинотеатрларда көрсетілді. Деректі фильмге көбінесе оң пікірлер берілді.
Бастапқы шығарылымы
2001 жылы AOL, Time Warner компаниясымен бірігіп, AOL Time Warner құрды. Time Warner-дың музыка индустриясындағы үлесі 1990-шы жылдардың ортасынан бастап шамамен бес пайызға төмендеді, содан кейін жаңа басшылар 600 жұмыс орнын қысқартуға бұйрық берді. Олардың бірі – Reprise Records президенті Хоуи Клейн, ол Wilco тобының лейблдегі жақтаушысы болған. Клейннің жұмыстан босатылуынан кейін, «Yankee Hotel Foxtrot» альбомын шығару туралы шешімді бас A&R өкілі Дэвид Канге жүктеді. Кан A&R өкілі Мио Вуковичті альбомның дамуын қадағалауға тағайындады. Вукович альбомнан қанағаттанбады, өйткені оның ұсыныстарын ескермейтінін сезінді. Кан альбомнан радиоға арналған хит ән шығаруды қалады, бірақ ол әндердің ешқайсысы коммерциялық мақсатта шығаруға лайықты емес деп ойлады. 2001 жылдың маусым айында альбом ресми түрде қабылданбады, ал Вукович топтың оны тәуелсіз түрде шығаруын ұсынды. Wilco тобының адвокаты Джош Гриер, Reprise-тен топты сатып алу туралы келісімге келді. Егер топ Reprise компаниясына 50 мың доллар төлесе, альбомның құқығы олардың қолында қалатын еді. Wilco келісімге келіспес бұрын, Reprise оларға қоңырау шалып, ұсынысты өзгертіп, «Yankee Hotel Foxtrot» альбомына құқықты тегін беруге келісті. Reprise Wilco тобының кетуіне қолдау көрсетуге тырысқанына қарамастан, бұл процесс Чикаго Трибьюн газетінде жарияланған мақаладан кейін жағдайды нашарлатты. Wilco 2001 жылдың 11 қыркүйегінде «Yankee Hotel Foxtrot» альбомын шығаруды жоспарлаған, бірақ Твиди жаңа лейблға өтудің альбомның шығарылуын кешіктіруіне қаламайтын. Лейблдан босатылғаннан кейін бірнеше апта өткенде және Jay Bennett тобынан кеткеннен кейін, альбомның барлық тректерінің MP3 форматтағы файлдары файл алмасу желілерінде пайда бола бастады. Төмен сапалы, лицензияланбаған MP3 файлдарын жүктеуге қарсы тұру және альбомның таралуын бақылау мақсатында, 2001 жылдың 18 қыркүйегінде Wilco тобы альбомын толығымен өздерінің ресми сайтында ағымға берді. Wilcoworld.net сайтына сол күні 50 мыңнан астам кіру болды, бұл әдеттегі күндік трафиктен сегіз есе көп. Сайтқа трафик келесі бірнеше айда қалыпты көрсеткіштен төрт есеге өсті. Келесі тур қаржылық тұрғыдан сәтті болды, ал Wilco мүшелері жанкүйерлердің альбомнан шықпаған әндерді орындағанда бірге айқайлағанын байқады.
Кішігірім саудаға шығару
Үлкен және тәуелсіз жазба компаниялары «Yankee Hotel Foxtrot» альбомын шығару үшін ұсыныс жасады, оның ішінде Artemis Records және Nonesuch Records компаниялары. Твиди өзіне ұнайтын артистері бар тізімі жоқ жазба компанияларының ұсыныстарын қабылдамады. Ол сондай-ақ кішкентай, тәуелсіз компанияларды елемеуді шешті, себебі ол альбомды үлкен аудиторияға таратуды қалады және өте шағын компаниялар 100 000 данадан астам шығара алмайды деп ойлады. 2001 жылдың қараша айында Wilco, Warner Music компаниясының еншілес компаниясы Nonesuch Records-пен келісімшарт жасасуға бекітті, бұл шешім компанияның ірі компаниямен байланысы, сондай-ақ Nonesuch-тың артистерге қатысты жайлы атмосферасына негізделді. Ақырында, Wilco «Yankee Hotel Foxtrot» альбомын Reprise Records (Warner компаниясының лейблі) арқылы жазып, өндірді, альбомның құқықтарын Reprise-ден тегін алды, содан кейін оны басқа Warner лейблі Nonesuch Records арқылы шығарды. «More Like the Moon» EP (сонымен қатар «Bridge» және «Australian EP» деп те аталады) бастапқыда «Yankee Hotel Foxtrot» альбомының австралиялық нұсқасына қосымша дискі ретінде шығарылды. EP-ге «Yankee Hotel Foxtrot» сессияларында жазылған, бірақ шығарылмаған алты ән кірді, оның ішінде «Kamera» әнінің жаңа өңделген нұсқасы да бар. «Yankee Hotel Foxtrot» альбомының шығуына бір жыл толуына орай, Wilco EP-ді өздерінің ресми веб-сайтына жүктеді және альбомды сатып алғандарға оны тегін ұсынды. Кейіннен топ, толық альбомды сатып алған-алмағанына қарамастан, кез келген адамға веб-сайттан EP-ді тегін жүктеуге рұқсат берді.
20 жылдығымен байланысты қайта шығарылған
Альбомның шығарылуының 20 жылдығын мерекелеу үшін Wilco тобы Нью-Йорктегі United Palace сарайында төрт түнді және Чикагодағы Auditorium театрында үш түнді альбомды толығымен орындады. Албомды жазғандағыдай орындауға тырысып, топқа скрипкалар мен духовой аспаптар қосылды. Сонымен қатар, топ альбомның қайта шығарылуын жариялады, оның ішінде бастапқы ремастерингтелген альбом, демо жазбалар, сирек концерттік нұсқалар және әндердің басқа да альтернативті нұсқаларын қамтитын 11 винилдік пластинкадан тұратын Super Deluxe нұсқасы да бар. Бұл қайта шығарылымдар 2022 жылдың 30 қыркүйегінде жарық көрді. Pitchfork басылымы қайта шығарылымды 10 балмен бағалап, оны "Ең жақсы жаңа қайта шығарылым" деп атады.
Сыни
Yankee Hotel Foxtrot шығарлылысымен бірге сыншылардың жоғары бағасын алды. Billboard оған жағымды пікір беріп, «әлдеқайда тәуекелді және құнды шығарылым» деп атады. The Austin Chronicle газеті альбомға бестен төрт жұлдыз беріп, «Біраз уақыттан соң, белгілі бір танысу кезеңінен кейін, осы әндердің толыққанды емес, тіпті керемет екені анық көрінеді» деп жазды. Playlouder да альбомға бестен төрт жұлдыз беріп, «әлемдегі ең көп күткен, ұзақ күтілген альбом – мүмкін, сондай-ақ ең соңғысы» деп сипаттады. Uncut та альбомға бестен төрт жұлдыз беріп, «Соңғы айларда көп талқыланған бұл альбомды сипаттаудың ең көп таралған жолы – YHF Американың Kid A альбомы. Бірақ шындығында, ол одан да табыстырақ» деді. Trouser Press альбомға жақсы баға бермеген бірнеше ірі БАҚ-тың бірі болды, оның орнына орташа баға беріп, «әндерді жазу зертханасында көбірек уақыт жұмсағанда, студиялық еңбекке сай материал туындап, Wilco толыққанды ұлы альбом жасауға жақындауы мүмкін еді» деген пікір білдірді. Роберт Кристагау альбомға бір жұлдыздық құрметті айрықша баға берді, музыканы «әдемі» деп сипаттаса да, әннің мәтіні мен вокалының көбінесе көңілсіз екенін айтты. Yankee Hotel Foxtrot 2001 жылғы 11 қыркүйекке дейін жазылған болса да, сыншылар оқиғаларға байланысты маңыздылығын атап өтті. Мысалы, Entertainment Weekly журналынан Джефф Гординиер Марина-Ситидің екі мұнарасын Дүниежүзілік сауда орталығының мұнараларымен салыстырды.
Коммерциялық
Yankee Hotel Foxtrot альбомы 2002 жылдың 23 сәуірінде Nonesuch компаниясымен жарық көрді. Альбом шыққан алғашқы аптада 55 573 дана сатылып, АҚШ Billboard 200 альбомдық тізімінде 13-орынға дейін көтерілді. Альбом Америка жазба индустриясы қауымдастығы (RIAA) тарапынан алтын статусын алды және 590 000-нан астам данасы сатылды.