Кіріспе

Rain Dogs – американдық әнші-күйші Том Уэйтстің 1985 жылдың қыркүйегінде Island Records лейблы арқылы шыққан тоғызыншы студиялық альбомы. Нью-Йорк қаласының «әлеуметтік жағдайы нашар адамдары» туралы еркін концептуалды альбом болған Rain Dogs көбінесе Swordfishtrombones және Franks Wild Years кіретін трилогияның ортаңғы альбомы деп есептеледі. Гитаристтер Кит Ричардс және Марк Рибо қатысқан бұл альбом музыкалық стильдер мен жанрлардың кең спектрімен ерекшеленеді, Арион Бергер оны «Курт Вайль арқылы социалистік декаданс, ескі, лас блюзден алған рокқа дейінгі тұтастық, Жаңа Орлеан жерлеу оркестрінің қайғылы меланхолиясы ерекше американдық стильге біріктірілген» деп сипаттады. Альбом АҚШ Billboard Top 200 тізімінде 188-орынды иеленді. Род Стюарт «Downtown Train» әнін каверлеп орындады, ол кейін 1991 жылғы Vagabond Heart альбомының кейбір басылымдарына енгізілді. 1989 жылы бұл альбом Rolling Stone журналының «1980-ші жылдардың 100 ең ұлы альбомы» тізімінде 21-орынды алды. 2012 жылы альбом журналдың «Барлық уақыттың 500 ең ұлы альбомы» тізімінде 399-орынға, ал 2020 жылы 357-орынға ие болды.

Құрастыру және жазу

Уэйтс альбомның басым бөлігін 1984 жылдың күзінде Манхэттендегі Вашингтон және Хорацио көшелерінің бұрышындағы жертханада екі ай ішінде жазды. Уэйтстің айтуынша, бұл "Канал мен 14-ші көше арасындағы Төменгі Манхэттен, өзеннен бір шаршы қашықтықтағы жұмысқа қолайлы орын болды. Өте тыныш, тек құбырлардан кейде су ағып тұратын. Бұл – қоршауда болу сияқты". Альбомға дайындық барысында Уэйтс көше дыбыстарын және басқа да қоршаған орта шуларын кассетаға жазып алып, альбомның тақырыбы болатын қаланың дыбысын алуға тырысты. Альбомның дыбысын жасау үшін маримба, аккордеон, контрабас, тромбон және банджо сияқты көптеген аспаптар қолданылды. Альбом өзінің табиғи дыбысымен және оны қол жеткізудің қарапайым тәсілімен ерекшеленеді. Уэйтс сол кездегі студиялық техникаларға сенімсіздігін білдіріп, былай деді: "Егер мен бір дыбыс алғым келсе, оны іздеп, өлтіріп, терісін сызып, пісіргенімді ұнатамын. Бүгінгі таңда көп нәрсені бір түймемен алуға болады. Егер мен белгілі бір барабан дыбысын жасағым келсе, инженерім: "Ой, Құдай үшін, неге уақытты ысыраптап жатырмыз? Осы кішкентай тостағанға таяқпен соғып, бір нәрсені үлгі ретінде алып (басқа пластинкадан барабан дыбысын алып), миксте үлкеніте берсек болмай ма, уайымдамаңыз" дейтін. Мен: "Жоқ, мен ваннаға барып, есікті 2x4 тақтамен қатты соққылаймын" деймін. Уэйтс сондай-ақ "егер барабаннан дұрыс дыбыс шығармасақ, ванна бөлмесіндегі көпіршікке барып, оны 2x4 тақтамен қатты соғамыз" деді, себебі "дыбыстар өзіңдікі болады". Rain Dogs – Уэйтстің гитарист Марк Рибомен алғаш рет жұмыс істеген альбомы, ол Уэйтстің студиядағы ерекше атмосферасына таң қалды. Рибо былай деді: "Rain Dogs – менің алғашқы ірі лейблдік жазбам болды, және мен бәрінің Том сияқты жазба жасады деп ойладым. Кейіннен бұл өте ерекше және жеке стиль екенін түсіндім. Ол продюсер ретінде, жазушы, әнші және гитарист ретінде өз идеяларын ұсынады, бірақ студияда кенеттен және кездейсоқ пайда болатын дыбыстарға ашық. Бірде: "Оны жұлдыздар бар мицвасы сияқты орындаңдар!" деді. Рибо сонымен қатар топтың әндерді жаздыруға барар алдында репетицияламағанын еске алады; керісінше, Уэйтс оларға студияда акустикалық гитарада әндерді ойнайтын. "Оның тозығы жеткен, іші қуыс гитарасы болған, ол шұңқырларды анықтап беретін. Бұл механикалық жазба емес еді. Оның өзіндік гитара стилі бар, ол шынжырларды бас бармағымен шапалақтайды. Ол маған естігенімді істеуге мүмкіндік берді, көптеген еркіндік болды. Егер ол қалаған бағытта жүрмесе, ұсыныстар жасайтын. Бірақ менің бірінші немесе екінші дубльде пайда болмайтын идеяларым өте сирек". Уэйтс: "Онда ол түсінетінін сезіндім. Мен оның түсінетін бірнеше әнді таңдадым, ол солай етті. Оның дауысы керемет, студияда жақсы көңіл-күймен. Ол өте еркін, жануар сияқты қозғалады. Мен оған "Үлкен қара Мария" туралы түсіндіріп жатқанда, ақырында мен белгілі бір қозғалыс жасадым, ол: "Ой, неге бастапқыда осылай істемедіңіз? Енді мен не айтқаныңызды білемін". Бұл – жануарлар инстинктісі". Барни Хоскинстің айтуынша, альбомның "қалалық мүліктен айырылғандар" тақырыбы ішінара Мартин Беллдің 1984 жылғы Streetwise деректі фильмінен шабыттанды, оған Уэйтс музыкасын қосты.

Көркем шығарма

Мұқабадағы адам Уэйтске едәуір ұқсайды деген пікір айтылғанымен, фотосурет шындығында швед фотографы Андерс Петерсеннің 1960 жылдардың соңында Гамбургтегі Рипербан қызыл шамдар көшесіне жақын орналасқан Кафе Лехмицте түсірген бірнеше суреттің ішіндегісі. Мұқабада бейнеленген ер адам мен әйелдің есімдері Роза мен Лили.

Қабылдау

Альбом Уэйтстің мансабындағы ең маңызды туындылардың бірі деп есептеледі. Ол "Қылыш балықтың тромбондарынан" бастап салып келген жаңа бағытын жалғастырады. AllMusic сыншысы Уильям Рулман: "Rain Dogs, “Қылыш балықтың тромбондары” сияқты, жаңалықтармен таң қалдыра алмайды" деп жазды. Бірақ Рулман сондай-ақ: "Музыканың көп бөлігі бұрынғы альбомға ұқсас, және оның мөлшері соншалық, Rain Dogs-ты Уэйтстің ең жақсы альбомдарының бірі деп санауға жеткілікті" деп түсіндірді. Алайда, 2002 жылы Rolling Stone журналының сыншысы Арион Бергер альбомға бес жұлдыз берді, оны "сүйекті және қорқынышты әдемі" деп сипаттады. Бергер атап көрсетті: "Бұл попқа жақын, кәсіби орындаушылардың барлық аспаптары Уэйтстің әуені жақсы болмаса да, бірақ таң қалдыратын икемді вокалын алға шығарады, онда оның ерекше, өзіне тән туы, үлкен жүрегі және романтикалық оптимизмі кереметтей көрінеді". Кейінгі бағалауларда Pitchfork Rain Dogs альбомын 1980-ші жылдардың ең жақсы 8-інші альбомы деп атады, ал Slant Magazine оны "1980-ші жылдардың ең жақсы альбомдары" тізімінде 14-ші орынға қойды. Rolling Stone журналы оны "80-ші жылдардың 100 үздік альбомы" тізімінде 21-ші орынға, ал 2012 және 2020 жылдары жаңартылған "Барлық уақыттың 500 үздік альбомы" тізімінде 399-шы және 357-ші орындарға орналастырды. 2000 жылы Колин Ларкиннің "All Time Top 1000 Albums" тізімінде 299-шы орынды иеленді. Элвис Костелло Rain Dogs альбомын өзінің қажетті альбомдар тізіміне енгізіп, "Jockey Full of Bourbon" және "Time" әндерін ерекше атап өтті. Radiohead тобының вокалисі Том Йорк еске алады: Мен оны Walkman-да тыңдап ұйықтап қалдым, таңертең оянсам, ол әлі де басымда қайталап тұрды. Әр трек – құпия, цирк сияқты, құлдыраған Америкадағы қысқа фильм сияқты, мен оны түсінбедім, әндер мен аспаптардағы әртүрлі кейіпкерлер, мен үшін бірнеше минутқа бүкіл әлем ашылды, бірақ мені бір көшенің екінші жағына тастап кетті – қалай келгенімді білмеймін. Әр өлең – сіз жаза алмастай тегіс риза болды. Тілден әдемі шығып, бірақ оңай берілмейді, оқиғаның жартысын өзінде сақтайды. Уэйтс 1985 жылы шынайы болуға тырысқандардан гөрі қараңғылық пен юморға толы кейіпкерді сомдады. Бұл жазу мен үшін ешқашан жалықтырмады, мен оны өмірім бойы қайта-қайта тыңдадым, сондай-ақ менің балаларым да өсіп келе жатқанда тыңдады.