Кіріспе
Өсімдік жасушаларындағы пигменттерді таситын органеллалар. Хромопластар – фотосинтезге қабілетті эукариоттарда пигмент синтезі мен сақталуына жауапты, әртүрлі құрамы бар пластидтер. Барлық басқа пластидтер сияқты, хлоропластар мен лейкопластар да симбиоздық прокариоттардан пайда болған деп саналады. Хлоропластар мен хромопластардағы ДНК бірдей. Электрондық микроскоп арқылы ішкі құрылымдардың болуын, жиілігін және анықталуын зерттеу хромопластарды бес негізгі түрге жіктеуге мүмкіндік берді: шар тәрізді хромопластар, кристалды хромопластар, жіпшелі хромопластар, түтікшелі хромопластар және қабықшалы хромопластар. Кейбір хромопластарды жіктеу оңай болса да, басқалары бірнеше түрдің белгілеріне ие, сондықтан оларды нақты бір түрге жатқызу қиын. Мысалы, помидорларда каротиноидтар, негізінен ликопен кристаллоидтары қабықша тәрізді құрылымдарда жиналады, осыған байланысты оларды кристалды немесе қабықшалы түрге жатқызуға болады.
Chromoplasts are plastids, heterogeneous organelles responsible for pigment synthesis and storage in specific photosynthetic eukaryotes. It is thought that like all other plastids including chloroplasts and leucoplasts they are descended from symbiotic prokaryotes. The DNA in chloroplasts and chromoplasts is identical. The presence, frequency and identification of substructures using an electron microscope has led to further classification, dividing chromoplasts into five main categories: Globular chromoplasts, crystalline chromoplasts, fibrillar chromoplasts, tubular chromoplasts and membranous chromoplasts. Although some chromoplasts are easily categorized, others have characteristics from multiple categories that make them hard to place. Tomatoes accumulate carotenoids, mainly lycopene crystalloids in membrane shaped structures, which could place them in either the crystalline or membranous category.
Зерттеу
Хромопластар кеңінен зерттелмейді және сирек ғылыми зерттеулердің негізгі фокусы болып табылады. Олар көбінесе томат өсімдігі (Solanum lycopersicum) зерттеулерінде маңызды рөл атқарады. Ликопен піскен томат жемісінің қызыл түсіне жауапты, ал гүлдердің сары түсіне ксантофиллдер – виолаксантин мен неоксантин себепті. Каротиноидтардың биосинтезі хромопластар мен хлоропластардың екесінде де жүреді. Томат гүлдерінің хромопластарында каротиноидтар синтезін Psyl, Pds, Lcy b және Cyc b гендері реттейді. Бұл гендер, басқаларымен бірге, органдар мен тіндерде каротиноидтардың түзілуіне жауапты. Мысалы, Lcy e гені жапырақтарда жоғары деңгейде экспрессияланады, нәтижесінде лютеин каротиноиді өндіріледі. Валенсия апельсіні (Citrus sinensis L) – Флорида штатында кеңінен өсірілетін өрістегі апельсин түрі. Қыс айларында Валенсия апельсіні қабығының оңтайлы қызғылт түсіне жетеді, ал көктем мен жазда жасыл түске қайта оралады. Бұрын хромопластар пластидтердің дамуының соңғы кезеңі деп есептелгенмен, 1966 жылы хромопластардың хлоропластарға кері айналуға қабілетті екендігі дәлелденді, осының нәтижесінде апельсиндер жасыл түске енеді.