Өсімдік жасушаларында май жинағыш органелла - элайопласттар
Elaioplast
Элаиопласттар – өсімдік жасушаларындағы майлар, терпендер мен липидтерді сақтауға арналған органелла. Құрамы, қызметі, және даму жолдары туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Өсімдіктің бөлігі
Part of a plant
Элайопластар – лейкопластардың үш мүмкін түрінің бірі, кейде осылай жалпылама айтылады. Элайопластардың басты қызметі – май қышқылдарын, терпендерді және басқа липидтерді синтездеу және жинақтау. Оларды майлы тұқымдардың, цитрус жемістерінің бастама жапырақтарында, сондай-ақ көптеген гүлді өсімдіктердің топырақбасқандарында кездестіруге болады.
Elaioplasts are one of the three possible forms of leucoplasts, sometimes broadly referred to as such. The main function of elaioplasts are synthesis and storage of fatty acids, terpenes, and other lipids, and they can be found in the embryonic leaves of oilseeds, citrus fruits, as well as the anthers of many flowering plants.
Сипаттама
Көптеген лейкопластар сияқты, элайопластар да пигментсіз органеллалар болып табылады, олар пластидтердің әртүрлі формалары арасында ауысуға қабілетті. Элайопласт негізінен липидтерді сақтау және метаболизмге жауапты, ал соңғы зерттеулер бұл органеллалар терпендер мен май қышқылдарының түзілуіне қатысатынын көрсетті. Вегетативті жасушаларда пропластидтер әдетте бір бағытты даму жолын ұстанады, бір формадан келесі формаға кері қайта оралусыз. Дегенмен, репродуктивті жасушаларда пластидтер жиі бір-біріне айналуы мүмкін. Гүлді өсімдіктердің тостағаншаларында элайопластар тапетумдегі пластидтердің дамуының соңғы сатысын көрсетеді, түрге және тозаңдану стратегиясына байланысты тікелей пропластидтерден пайда болады немесе басқа пластидтердің өзгеруінен туындайды. Бұған дәлел ретінде қазіргі цианобактериялармен тығыз байланысты екені анықталған пластидтерге тән тәуелсіз геномдарды байқауға болады. Олардың ежелгі симбиоздық оқиғасынан бері пластид геномдары айтарлықтай қысқарды, органеллалардың өзі 2500 байланысты белоктың шамамен 100-ін кодтайды, ал қалғандары ядролық геномға көшті. Көптеген пластидтер сияқты, элайопластар да ата-ана жасушасының бөлінуіне тәуелсіз бинарлық бөліну арқылы көбейеді, бұл олардың бактериялық тегін көрсететін ерекшелік. Бұл бөліну цитокинезден аз бұрын жүреді, содан кейін пайда болған өнімдер цитоплазманың құрамдас бөлігі ретінде қыз жасушаларға тасымалданады. Пластидтер отбасының басқа түрлерімен өзара айналу қабілетінің нәтижесінде элайопластар барлық басқа пластидтермен бірдей пластомды (пластид геномын) бөліседі және негізінен аналық жолмен гүлді өсімдіктерде мұраға алынады. Атауынан көрініп тұрғандай, аналық мұрагерлік әкесінің пластомасын екі жолдың бірі арқылы жояды: тозаңның даму кезінде немесе тозаң түтігінің қалыптасу кезінде. Тозаңның даму кезінде әкелік пластидтер цитоскелеттегі микрофиламенттермен микроспораның бөлінуінен немесе одан кейін дегенерациядан бұрын тоқтатылады. Әкелік пластоманың үлесін тозаң түтігінің қалыптасу кезінде де болдырмауға болады, онда пластидтер сперма жасушаларынан жұмыртқамен біріккенде ажыратылады.
Like most leucoplasts, elaioplasts are non pigmented organelles capable of alternating between the different forms of plastids. The elaioplast specifically is primarily responsible for the storage and metabolism of lipids, among these roles, recent studies have shown that these organelles participate in the formation of terpenes and fatty acids. In vegetative cells, proplastids usually follow a unidirectional pathway of development with no reversals between one form and the next. Reproductive cells, however, may have plastids that inter convert frequently. In the anthers of flowering plants, elaioplasts represent the final stage of plastid development within the tapetum, either emerging directly from proplastids or the conversion of other plastids, depending on the species and pollination strategy. Evidence of this can be observed today in the independent genomes characteristic of plastids, found to be closely related to modern cyanobacteria. Since their ancient symbiotic event, the plastid genome has been reduced significantly, with the organelles themselves coding for around 100 of the 2500 associated proteins, everything else being transferred to the nuclear genome. Like most plastids, elaioplasts reproduce through binary fission independent from the division of the parent cell, a feature indicative of their bacterial ancestry. This fission occurs just before cytokinesis, with the products then being transported to the daughter cells as a component of the cytoplasm. As a result of the ability to inter convert between other types of the plastid family, elaioplasts share the same plastome (plastid genome) with all other plastids and are predominately inherited maternally in angiosperms. As its name implies, maternal inheritance excludes the plastome of the father through one of two ways: during pollen development or in pollen tube formation. During pollen development, paternal plastids are halted by microfilaments in the cytoskeleton just prior to microspore division or degeneration just after. Paternal plastome contribution can also be prevented during pollen tube formation, where the plastids are separated from sperm cells as they fuse with the egg.