Кіріспе

Балырдың түрі Гаптофиттер, Haptophyta, Haptophytina немесе Prymnesiophyta (Prymnesium атымен аталған) – балырлардың бір кладасы. Кейде олардың орнына Haptophyceae немесе Prymnesiophyceae атаулары қолданылады. Мұндай жұрнақ оларды сынып деңгейінде емес, бөлім ретінде жіктеуді көрсетеді. Бұл топтың филогенетикасы соңғы жылдары жақсырақ түсінілгенімен, қай деңгейдің ең дұрыс екендігі туралы пікірталас әлі де жалғасуда.

Сипаттамалары

Хлоропластар гетероконттардың пигменттерімен ұқсас, бірақ қалған жасуша құрылымы өзгеше болғандықтан, олар жеке эволюциялық тарам болуы мүмкін, олардың хлоропластары ұқсас қызыл балдыр эндосимбионттарынан пайда болған. Жасушалар әдетте екі сәл әртүрлі жалаушаға ие, олардың екеуі де тегіс, және гаптонема деп аталатын ерекше органеллаға ие, ол сырттан жалаушаға ұқсас, бірақ микротүтіктердің құрылымы және қолданылуы жағынан ерекшеленеді. Бұл атау грек тіліндегі "hapsis" (тиісу) және "nema" (дөңгелек жіп) сөздерінен шыққан. Митохондриялардың ішкі қабылдарында түтікше тәрізді қыртыстар бар.

Маңыздылығы

Ең танымал гаптофиттер – кокколитофорлар, олар сипатталған 762 гаптофит түрінің 673-ін құрайды және кокколиттер деп аталатын әктас пластиналардан тұратын экзоскелетке ие. Кокколитофорлар – теңізде, әсіресе ашық мұхиттағы, ең көп кездесетін фитопланктон, және микротамырлар ретінде кең таралған, әктас шөгінділерін қалыптастырады. Басқа да маңызды планктондық гаптофиттерге хризохромуля мен примнезиум жатады, олар мерзім-мерзіммен улы теңіз балдыр гүлдеуін тудырады, ал фаэоцистистің гүлдеуі жағажайларда жиналатын жағымсыз көбік шығаруы мүмкін. Tisochrysis lutea бетаин липидтері мен фосфолипидтерді қамтиды.