Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс инженер-электригі (1878–1929)
German electrical engineer (1878–1929)
Артур Шербиус (30 қазан 1878 – 13 мамыр 1929) – механикалық шифр машинасы «Энигманы» ойлап тапқан неміс инженер-электригі. Ол өнертабысына патент алып, кейіннен машинаны «Энигма» тауарлық белгісімен сатты. Шербиус беспрецеденттік мүмкіндіктер ұсынды және криптографияның әскери және азаматтық барлау салалары үшін маңыздылығын көрсетті.
Arthur Scherbius (30 October 1878 – 13 May 1929) was a German electrical engineer who invented the mechanical cipher Enigma machine. He patented the invention and later sold the machine under the brand name Enigma. Scherbius offered unequalled opportunities and showed the importance of cryptography to both military and civil intelligence.
Ерте өмір және еңбек
Шербиус Германияның Франкфурт-на-Майне қаласында дүниеге келген. Әкесі кәсіпкер болған. Ол Мюнхен техникалық университетінде электр инженериясын оқыды, содан кейін Лейбниц университетінде оқуын жалғастырып, 1903 жылдың наурыз айында аяқтады. Келесі жылы "Тікелей емес су турбинасының реттегішінің құрылысы туралы ұсыныс" тақырыбында диссертациясын қорғап, инженерлік ғылымдарының докторы (Dr. Eng.) ғылыми дәрежесін алды.
Scherbius was born in Frankfurt am Main, Germany. His father was a businessman. He studied electrical engineering at the Technical University Munich and then went on to study at the Leibniz University Hannover, finishing in March 1903. The next year he completed a dissertation entitled "Proposal for the Construction of an Indirect Water Turbine Governor" and was awarded a doctorate in engineering (Dr. Eng. ).
Мансап
Кейіннен Шербиус Германия мен Швейцарияның бірнеше электр фирмаларында жұмыс істеді. 1918 жылы ол Scherbius & Ritter фирмасын құрды. Ол асинхронды моторлар, электр жастықтар және керамикалық қыздыру элементтері сияқты бірқатар өнертабыстар жасады. Оның ғылыми еңбектері асинхронды моторлар үшін Шербиус принципімен байланыстырылды. Шербиус айналмалы сымды дөңгелектерге негізделген шифрлау машинасына патент беруге өтініш берді (1918 жылдың 23 ақпанында), бұл машина қазір ротор машинасы деп белгілі.
Scherbius subsequently worked for a number of electrical firms in Germany and Switzerland. In 1918 he founded the firm of Scherbius & Ritter. He made a number of inventions including asynchronous motors, electric pillows and ceramic heating parts. His research contributions led to his name being associated with the Scherbius principle for asynchronous motors. Scherbius applied for a patent (filed 23 February 1918) for a cipher machine based on rotating wired wheels that is now known as a rotor machine.
Энигма машинасы
Оның алғашқы "Энигма" дизайны "А" үлгісі деп аталды және көлемі мен пішіні шамамен 50 кг салмаққа ие кассалық аппаратқа тең болды. Содан кейін B және C үлгілері пайда болды, бұл шамдар арқылы әріптерді көрсететін портативті құрылғылар еді. "Энигма" машинасы ағаш қораптағы теріс машинасына ұқсады. Ол өзінің машинасына "Энигма" деп ат қойды, бұл грек тілінде "жұмбақ" деген мағынаны білдіреді. Бес ротордың арасынан үш роторды таңдап, әрқайсысы 26 позицияға ие 3 роторды орнату және он жұп әріптер қосылған плагинді пайдалану арқылы әскери "Энигма" 158,962,555,217,826,360,000 (шамамен 159 квинтиллион) түрлі параметрлерге ие болды. (5 × 4 × 3) × (26³) × [26! / (6! × 10! × 210)] = 158,962,555,217,826,360,000. "Энигма" деген атпен сатылатын фирманың шифрлау машинасы бастапқыда коммерциялық нарыққа бағытталған еді. Бірнеше коммерциялық үлгілер болды; олардың бірі 1926 жылы неміс әскери-теңіз күштері (өзгертілген нұсқада) қабылдады. Неміс армиясы да бірнеше жылдан кейін осы машинаны (әскери-теңіз күштерінен біршама өзгеше модификацияланған нұсқада) қабылдады. Шербиус бастапқыда өнертабысына қызығушылықтың болмауына қарсы күресуге мәжбүр болды, бірақ ол өзінің "Энигмасының" сатуға болатынына сенімді болды. Дегенмен, бұрынғы көңіл көшірулеріне қарамастан, неміс армиясы жаңа шифрлау құрылғысына қызығушылық танытты. "Энигманың" сериялық өндірісі 1925 жылы басталды және алғашқы машиналар 1926 жылы қолданысқа енгізілді. Шербиус жасаған "Энигма" сол кездегі ең күшті шифрлау жүйелерінің бірі болды. Неміс әскери байланыстары Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде "Энигма" машиналарын пайдалану арқылы қорғалды, бірақ Блетчли Парк шифрлау алгоритміндегі қателіктердің салдарынан олар бұзылды, себебі әріптер өздеріне шифрланбады. Алайда, Шербиус өзінің машинасының кеңінен қолданылуын көре алмады. 1929 жылы Шербиус 1924 жылдан бері тұрған Берлин Ванзееде ат арбасының апатынан қаза тапты.
His first design of the Enigma was called Model A and was about the size and shape of a cash register (50 kg). Then followed Model B and Model C, which was a portable device in which the letters were indicated by lamps. The Enigma machine looked like a typewriter in a wooden box. He called his machine Enigma which is the Greek word for "riddle". Combining three rotors from a set of five, each of the 3 rotor setting with 26 positions, and the plug board with ten pairs of letters connected, the military Enigma has 158,962,555,217,826,360,000 (nearly 159 quintillion) different settings. (5 × 4 × 3) × (263) × [26! / (6! × 10! × 210)] = 158,962,555,217,826,360,000. The firm's cipher machine, marketed under the name "Enigma", was initially pitched at the commercial market. There were several commercial models; one of them was adopted by the German Navy (in a modified version) in 1926. The German Army adopted the same machine (also in a modified version somewhat different from the Navy's) a few years later. Scherbius initially had to contend with the lack of interest in his invention, but he was convinced that his Enigma would be marketable. However, the German Army did become interested in a new cryptographic device despite several disappointments in the past. The serial production of the Enigma started in 1925 and the first machines came into use in 1926. Scherbius' Enigma provided the German Army with one of the strongest cryptographic ciphers at the time. German military communications were protected using Enigma machines during World War II until they were eventually cracked by Bletchley Park due to a fatal flaw in the encryption algorithm whereby characters were never encrypted as themselves. Scherbius however did not live to see the widespread use of his machine. In 1929, Scherbius died in a horse carriage accident in Berlin Wannsee, where he had lived since 1924.