Кіріспе
Австралиялық интернет-провайдер iiNet Limited – Австралияның интернет-қызмет көрсетуші және телекоммуникация компаниясы, ол NBN жоспарларын, 4G және 5G үйдегі сымсыз интернетті, сондай-ақ ULTRA кеңжолақты кабельдік, FTTB және VDSL2 желілеріндегі қызметтерді сатады. Vodafone желісін пайдаланатын ұялы телефонға арналған SIM-карта жоспарларын да сатады. iiNet компаниясы 2015 жылдың қыркүйегінде TPG компаниясымен 1,56 миллиард долларға сатып алынды, бірақ нарықта өзінің бөлшек саудалық тауарлық белгісін сақтап қалды. iiNet көптеген кішігірім интернет-провайдерлерді сатып алды немесе олармен бірікті, Батыс Австралияда клиенттер базасын құрды, ал кейін ihug және OzEmail сатып алу арқылы шығыс штаттарына кеңейді.
iiNet Limited is an Australian internet service provider and telecommunications company that sells NBN plans, 4G and 5G Home Wireless Internet and services on its ULTRA Broadband Cable, FTTB and VDSL2 networks. It also sells mobile phone sim only plans using the Vodafone network. iiNet was acquired by TPG in September 2015 for $1.56 billion, but retained its retail brand name in the market. iiNet acquired or merged with many smaller ISPs, building a customer base in Western Australia and then, by acquiring ihug and OzEmail, expanded into the eastern states.
Тарих
iiNet компаниясы 1993 жылы Майкл Малоун мен Майкл О'Райлилер құрған. Олар бизнесті Перттегі шағын гаражда iiNet Technologies деген атпен бастады. Бұл, сол кездегі басқа интернет-провайдерлерде қолданылып келген сақтау және жіберу әдістеріне (мысалы, MHSnet) қарсы TCP/IP интернетке қолжетімділігін ұсынатын Австралиядағы алғашқы интернет-провайдерлердің бірі болды. Компания Австралияда PPP қолжетімділігін ұсынған және операцияларын сол кездегі жаңа Linux операциялық жүйесіне негіздеген алғашқы интернет-провайдер екенін мәлімдейді. 1995 жылы компания қалалық кеңсеге көшті. Интернеттік жарылыс кезіндегі алғашқы өсуге Telstra-ның (1997 жылға дейін Bigpond-ты интернет-провайдер ретінде іске қоспағандықтан) қажетті телефон желілеріне деген сұранысты қанағаттандыру мүмкіндігі және Перт нарығындағы күшті бәсекелестік кедергі келтірді, онда төмен бағалы провайдерлердің көптігі байқалды. 1996 жылы iiNet Аделаида нарығына "light.iinet.net.au" (полковник Лайттың құрметіне аталған) деген атпен, жергілікті тұрғындар Джон Линдсей мен Ли Хартпен серіктестік құрып кеңейді. Оңтүстік Австралия филиалы 1998 жылы Auslink компаниясы сатып алғанға дейін штат бойынша үшінші интернет-провайдер болып табылды.
Ерте өсу
1997 жылы инфрақұрылымға деген сұраныстың өсуіне және штат қызметкерлерінің санының артуына байланысты компания орталық QV.1 ғимаратына көшірілді. Сонымен қатар, осы кезеңде Батыс Австралия Интернет қауымдастығы (WAIX) деп аталатын өзара байланыс және біріктіру жүйесін мүшелері арасында, соның ішінде iiNet және Перт қаласындағы бірнеше басқа интернет-провайдерлер арасында құрды. 1997 жылдың соңында интернет нарығы 56K технологиясына көшкен кезде, интернет-провайдерлердегі дәстүрлі модемдердің тізілімдері пайдасыз және қымбатқа батырды. Cisco, Ascend және Livingston компанияларына тиесілі жабдықтар CBD-де орналасқан болатын, бұл өзгеріп жатқан нарыққа бейімделу үшін маңызды болды. Перт нарығы сонымен қатар, One.Tel сияқты бюджеттік ұлттық провайдерлердің бәсекесіне тап болды. 1998 жылы iiNet-тің негізін қалаушы серіктесі Майкл Малоун компанияны толығымен сатып алып, 1999 жылдың қыркүйегінде Австралия қор биржасына тіркеді (IIN таңбасы). Жаңа капиталмен iiNet Перт аймағындағы ірі жергілікті бәсекелестерін, соның ішінде Wantree Internet және Omen Internet, сондай-ақ Networx Internet, Infinite Data, Octal және Net Trek Online Services сияқты бірнеше шағын бәсекелестерді сатып алды. Көптеген сарапшылар бұл қадамды тұрақсыз қызметтер нарығын ұйымдастыру ретінде қарастырды, бұл iiNet-ке ғана емес, сонымен қатар Westnet, EFTel (2000 жылы бірнеше интернет-провайдерлердің бірігуінен құралған) ArachNet және Global Dial сияқты басқа провайдерлерге де жергілікті нарықта өсуге және толыққанды ұлттық провайдерлерге айналуға мүмкіндік берді. 2000 жылдың ортасында «dot com» көпіршігі жарылғаннан кейін iiNet нарықта жағдайы нашарлады – акциялардың құны бір кезде шығарылым бағасынан төмендеді, бірақ уақыт өте келе қалпына келді. 2000 жылдың қыркүйегінде iiNet ADSL технологиясын ұсынған Батыс Австралиядағы алғашқы провайдер атанды.
DSLAM-ты іске қосу
2004 жылдың соңында, 2005 жыл бойы және 2006 жылға қарай iiNet бүкіл Австралиядағы телефон станцияларына өздерінің DSLAM инфрақұрылымын (кәсіпте iiSLAMs немесе iiDSLAMs деп белгілі) енгізуге кірісті. Бұл қадам iiNet компаниясына көптеген клиенттерге 1,5 Мбит/с асып түсетін жылдамдықтарды ұсынатын Австралиядағы алғашқы DSL операторы болуға мүмкіндік берді. Ең жоғары жүктеу жылдамдығы бастапқыда 8 Мбит/с (ADSL1) құрады, ол ADSL2/ADSL2+ стандарттары ратификацияланып, iiNet жабдықтарымен сынақтан өткеннен кейін 12 Мбит/с және содан соң 24 Мбит/с-қа дейін артты. Қазіргі таңда Австралия бойынша 406-дан астам жұмыс істеп тұрған станция бар, олардың тізімін iiNet ресми веб-сайтында табуға болады.
Телефония өнімдерінің іске қосылуы
2004 жылы iiPhone алыс қашықтық байланыс операторы ретінде пайда болды. 2005 жылдың ақпан айында iiNet компаниясы толық қызмет көрсететін iiPhone телефония қызметін және жаңа iiBroadband2 пакеттерінің ассортиментін ұсынды, бұл клиенттерге желілік ақыны және жергілікті қоңырауларды қоса алғанда, барлық телефондық шығындарын iiNet арқылы төлеуге мүмкіндік берді. 2005 жылдың тамызында iiNet тұтынушыларға арналған iiNetPhone VoIP қызметін іске қосты. Бұл өнім тек iiPhone қызметін пайдаланатын клиенттерге ғана қолжетімді қосымша қызмет болды. Көптеген VoIP қызметтері сияқты, қоңырау құны дәстүрлі мыс сымды желілерге қарағанда әлдеқайда төмен болды. iiNetPhone қызметі Австралияның стандартты PSTN нөмірлеріне келіп түсетін және шығып кететін қоңырауларды қолдайды. 2006 жылы iiNet Перт қаласындағы үш телефон станциясында MSAN қызметін сынақтан өткізді, бірақ оның толыққанды іске қосылуы және сынақтары кейінге шегерілді. MSAN – iiNet-тің толыққанды телефон қызметі, яғни ол Telstra телефон желісінен толығымен дербес болуға мүмкіндік береді. Бұл клиенттер үшін желілік ақыны төмендетуге және телефон қызметіне қосымша опцияларды тегін қосуға әкеледі.
Telstra-мен реттеуші қақтығыс
2005 жылдың соңында Telstra Wholesale баға белгілеу шарттарын өзгертті, оның әрқайсысы iiNet-ті өнімдер тізімі мен бағасын өзгертуге мәжбүр етті. Бұл өзгерістердің біріншісі DSLAM портының бағасына қатысты болды, нәтижесінде 1,5 Мбит портының құны өсті. iiNet ең арзан екі тарифтік жоспардың жылдамдығын 512 кбит/с-қа дейін төмендетті, ал осы жоспарлардағы деректер көлемін екі есеге арттырып, пайдаланушыларды жұбатты. Олар сондай-ақ Telstra Wholesale клиенттеріне қолжетімді жоспарларды (512 кбит/с және 1,5 Мбит/с жоспарлары) iiBroadband1 деп қайта атады, ал iiBroadband2+ атауын шексіз "24 Мбит/с дейін" жылдамдығы бар жоспарларға қалдырды, олар тек iiNet DSLAM-мен байланысты алкаптарда қолжетімді болды. 2006 жылдың сәуірінде тағы бір iiBroadband1 (Telstra Wholesale) жоспарының жылдамдығы 512 кбит/с-қа дейін төмендетілді (бірақ қолданыстағы жоспар пайдаланушыларына жылдамдықтарын сақтап қалуға рұқсат берілді). Екінші өзгеріс – iiPhone желісін жалға алу бағасының өсуі болды. Баға көтерілді, және бұл да Telstra Wholesale бағасының өсуімен байланысты болды. Майкл Малоун екі өзгеріс туралы былай деді: "Біз Telstra Wholesale компаниясының кеңжолақты байланыс шарттары мен желіні жалға алу бағасына енгізген өзгерістеріне көңіліміз толады және оған наразылық білдіреміз". Бұл дау шешіліп, желіні жалға алу бағасы iiNet веб-сайтындағы Phone 1 тарифтік жоспары аясында бір айға бұрынғы деңгейге қайтарылды.
Акциялар саудасының тоқтатылуы және қайта басталуы
iiNet акцияларының құны 2005 жылдың қыркүйегінен 2006 жылдың сәуіріне дейін төмендеді. 2006 жылғы 18 сәуірде iiNet мәлімдеме жарияланғанға дейін сауда-саттықты тоқтату туралы өтініш білдірді. Екі күннен кейін компания акцияларын саудадан алып тастады. Бастапқыда компания келесі аптада ASX-те сауда-саттықты қайта бастауды жоспарлағанын хабарлады, бірақ 21 сәуірде жергілікті газет, WA Business News, «iiNet-тің банкирлері тарапынан туындаған белгісіздік компанияны банктік міндеттемелерге қатысты алаңдаушылықты жою үшін капитал жинауға және банкирлеріне сенімділік беруге итерер» деп болжады. Осы мақаладағы басқа да болжамдарға сәйкес, iiNet Жаңа Зеландиядан кетуі немесе бас директоры акцияларын сатуы мүмкін еді. 2006 жылғы 1 мамырда iiNet акциялары тоқтатылатынын ASX-ке хабарлады, себебі наурыз тоқсанының нәтижелері «күтілгеннен әлдеқайда төмен» болды. Компания 2006 жылғы 11 мамырда өткен жылғы қаржылық көрсеткіштер «бір-екі апта ішінде» жарияланатынын мәлімдеді. 13 мамырда The West Australian газетінің бизнес бөлімі бұл мәселе туралы хабарлап, негізін қалаушы Майкл Малоун «жақтан шығарылған» және компания «сатып алуға дайын» екенін мәлімдеді. 18 мамырда WA Business News сатып алу ұсыныстары қаралып жатыр деген West газетінің пікірін қолдады, бірақ Малоунның жақтан шығарылғаны туралы мәлімдемеге қарсы шықты. Осы уақытта ZDNet хабарлады: «iiNet басшылығы қаржылық мәселелері жария болғаннан кейін одан да сақтықпен әрекет етуі мүмкін. Акциялар саудаға қайта қосылғанда күтілетін үлкен құлдыраудан кейін олар активтерін консолидациялауға назар аударуы керек». 26 мамырда акциялар ресми тізімге қайта қосылды және алғашқы сауда күнінде құлдырап, 27 мамырда The West Australian газеті iiNet бес жылдан бері алғаш рет зиянға ұшырағанын және қымбат қателіктерді қайталамауға уәде бергенін хабарлады. Сиднейдегі PowerTel телекоммуникациялық компаниясы акцияның 13%-ын 85 центтен сатып алды, ал Майкл Малоунның үлесі 14,4%-ға дейін төмендеді. 31 мамырда Amcom Telecommunications iiNet акцияларының 19,96%-ын сатып алып, компанияның ең ірі акционері болғанын хабарлады. 21 маусымда Малоун отбасы үлесін 19,97%-ға дейін арттырды.
ihug Жаңа Зеландиялық еншілес компанияны сату
2006 жылғы 20 шілдеде iiNet компаниясы Жаңа Зеландиядағы ihug еншілес компаниясын сатуға ниеттенгенін мәлімдеді. Әлеуетті сатып алушылардың ішінде Orcon Internet, Vodafone және TelstraClear компаниялары болды. Сату туралы хабар 2006 жылғы 9 қазанда Vodafone NZ компаниясына, ihug компаниясының сол кездегі EBIT-інен шамамен алты есеге жуық бағамен жарияланды.
2008 жылғы сатып алулар
2008 жылдың қаңтарында iiNet компаниясы сатып алу стратегиясын қайта жаңартып, жергілікті перттық Up’n’away провайдерінің клиенттік базасын сатып алды. Мамыр айында бұл перттық бәсекелес Westnet провайдерін сатып алумен жалғасты, бұл 81 миллион долларлық келісімшарт бойынша достық сатып алу болды. Алдыңғы сатып алулардан өзгешелік ретінде, iiNet Westnet жеке компания ретінде қызметін жалғастыратынын хабарлады. Дегенмен, 2013 жылға қарай кейбір жарнамалық материалдар бірдей болды, бұл кем дегенде, бір деңгейдегі кеңсе жұмыстарының бірлесіп атқарылатынын көрсетеді. Westnet-ті сатып алу барысында iiNet онлайн ойындар платформасы 2008 жылдың тамызында жабылды, ал операциялар бұрынғы Westnet ойын сайты 3FL-ге көшірілді.
2010 жылғы сатып алулар
iiNet 2010 жылдың наурызында бәсекелес интернет-провайдер Netspace-ті сатып алып өсуін жалғастырды. 40 миллион долларлық келісім iiNet-тің кеңжолақты абоненттерінің жалпы санын 520 000-ға дейін арттырды, сондай-ақ Westnet-тің сатып алынуымен үлгісінде, Netspace iiNet құрамында жекеленген нысан ретінде жұмыс істей берді. 2010 жылдың шілдесінің соңында iiNet Telecom New Zealand компаниясынан AAPT-нің жеке тұлғаларға арналған қызметтерін 60 миллион долларға сатып алуға келісті. Аталған сатып алу аясында Telecom New Zealand компаниясы iiNet-тегі 18,2% үлесін «институционалды және сарапты инвесторларға» сатуға келісім жасады. Көптеген сарапшылар бұл қадамды TPG компаниясының сатып алу әрекетіне қарсы қорғаныс шарасы деп бағалады. AAPT-ні сатып алу iiNet-тің кеңжолақты абоненттерінің санын 652 000-нан астамға, ал белсенді қызметтердің жалпы санын 1 326 000-нан астамға жеткізді.
2011 жылғы сатып алулар
2011 жылдың 16 қарашасында iiNet компаниясы Канберралық TransACT телекоммуникациялық операторын сатып алу бойынша келіссөздердің соңғы кезеңінде екені жарияланды. Сатып алу 2011 жылдың 30 қарашасында 60 миллион доллар көлемінде аяқталды. 2011 жылдың 22 желтоқсанында iiNet бәсекелес интернет-провайдер Internode-ды 105 миллион долларға сатып алатынын хабарлады, аталған мәміленің 2012 жылдың ақпан айының соңында аяқталуы күтілуде.
2013 жылғы сатып алулар
2013 жылдың 4 тамызында iiNet Оңтүстік Австралиялық Adam Internet провайдерін 60 миллион долларға сатып алатынын хабарлады, ал Австралия Бәсекелестік және Тұтынушылар Комиссиясы (ACCC) Telstra компаниясының осыған ұқсас ұсынысын, егер ірі телекоммуникациялық компания Adam-ды сатып алып, көтерме бағалар арқылы бәсекелестерінің ұсыныстарын төмендетуге тырысса, бәсекелестікке зиян келтіретініне байланысты қабылдамады. Сату процесі тамыздың соңында аяқталды, соның нәтижесінде Adam iiNet-тің еншілес компаниясына айналды.
AFACT-тің сот ісі
2008 жылдың 20 қарашасында Австралия авторлық құқықтарды сақтау федерациясы (AFACT) iiNet компаниясына қарсы Федералды сотқа талап ашты. Талап бойынша, iiNet BitTorrent протоколы арқылы заңсыз көшірмеленген материалды жүктеуге жол бермегендіктен авторлық құқықты бұзған. Сотқа Village Roadshow, Universal Pictures, Warner Bros. және 20th Century Fox сияқты 34 фильм компаниясы мен олармен байланысты компаниялар, сондай-ақ Австралия телеарнасы Seven Network бірлесіп талап қойды. Талапта бірқатар танымал фильмдер мен телешоулардың авторлық құқығы бұзылғаны айтылды. Кейін WikiLeaks құжаты арқылы AFACT-ты MPAA қолдағаны белгілі болды. Жауап ретінде iiNet компаниясы мәлімдеме жасап, AFACT-тан алынған бұзушылық туралы хабарламаларды құқық қорғау органдарына жібергенін, ал сотта дәлелденбеген айыптау бойынша клиенттің телефон желісін ажыратуға құқығы жоқ екенін мәлімдеді. iiNet компаниясының бас директоры Майкл Малоун: «AFACT полициямен сөйлескісі келмейді, біз клиенттерді тоқтатуымыз керек» деді. Алайда, Федералды сотқа ұсынылған талапнамада AFACT пайдаланушыларды ажыратуды сұрамағаны, керісінше iiNet абоненттеріне авторлық құқықты бұзуға «қарсылық көрсету» талап етілгені көрсетілген. Бұл іс Австралияда авторлық құқықты бұзуға қатысты басым сот ісі ретінде қарастырылады. AFACT-ты 2005 жылы Kazaa жасаушыларын сәтті сотқа берген Gilbert + Tobin заң фирмасы өкілдік етті. 2010 жылы Федералды сот судьясы Коудрой iiNet пайдасына шешім шығарды, iiNet пайдаланушылары бұзушылық жасағанымен, оны шешу iiNet-тің міндеті емес екенін атап өтті. 2012 жылдың 20 сәуірінде Австралияның Жоғарғы соты Roadshow Films Pty Ltd v iiNet Ltd ісі бойынша шешім шығарды, ол Коудройдың алғашқы сатыдағы шешімін растаған, бірақ оның барлық негіздемелерін қолдамаған Федералды соттың толық құрамының шешімін бекітті. Өзінің түсіндірмесінде Gummow судьясы қолданыстағы заңнамада әріптестер арасындағы бұзушылықтарды реттеуге арналған механизм қарастырылмағанын және осы мәселені заң шығарушылар шешуі қажет екенін атап өтті.
Байланыс желісі
Chime Communications — iiNet компаниясы 1996 жылы құрған австралиялық телекоммуникация компаниясы. 2007 жылы ACCC шешкен Telstra PSTN желісіне қол жеткізу мәселесі бойынша туындаған даудың орталық нүктесі осы компания болды.