Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Голландиялық ғарышкер (1946–2014)
Dutch astronaut (1946–2014)
Вуббо Йоханнес Оккелс (28 наурыз 1946 – 18 мамыр 2014) – Еуропалық ғарыш агенттігінің голландиялық физигі және ғарышкері. 1985 жылы STS-61A миссиясында жүк маманы ретінде ұшқанда ғарышқа шыққан алғашқы голландиялық азамат атанды. Кейін Делфт технологиялық университетінде аэроғарыш инженериясының профессоры болды.
Wubbo Johannes Ockels (28 March 1946 – 18 May 2014) was a Dutch physicist and astronaut with the European Space Agency who, in 1985, became the first Dutch citizen in space when he flew on STS 61 A as a payload specialist. He later became professor of aerospace engineering at Delft University of Technology.
Білім және ерте өмір
Оккелс Голландияның Альмело қаласында дүниеге келген, бірақ Гронингенді өзінің туған қаласы деп есептейтін. Ол 1973 жылы физика және математика мамандығы бойынша магистр, ал 1978 жылы Гронинген университетінде осы пәндер бойынша докторлық дәрежесін алды. Оның диссертациясы Гронингендегі Ядролық физика жеделдеткіш институтында (KVI) жүргізілген тәжірибелік жұмыстарға негізделген. 1973-1978 жылдары Оккелс Гронингендегі Ядролық физика жеделдеткіш институтында тәжірибелік зерттеулер жүргізді. Оның жұмысы ядролық жүйелердің пайда болғаннан кейін тікелей гамма-сәуле шығаруына және электрониканы жобалау және деректерді өңдеу жүйесін дамытуға, соның ішінде нақты уақыт бағдарламаларын жазуға қатысты. Ол сондай-ақ позицияға сезімтал зарядталған бөлшектерді анықтау құралдарын жобалау мен құрастыруға үлес қосты. K.V.I. институтында жұмыс істеген кезінде Оккелс Гронинген университетінің бірінші курс физика студенттерінің тәжірибелік жұмысын бақылады.
Ockels was born in Almelo, Netherlands, but considered Groningen to be his hometown. He obtained his MSc degree in physics and mathematics in 1973 and subsequently a PhD degree in the same subjects in 1978 from the University of Groningen. His thesis was based on experimental work at the Nuclear physics Accelerator Institute (KVI) in Groningen. From 1973 to 1978, Ockels performed experimental investigations at the Nuclear Physics Accelerator Institute in Groningen. His work concerned the gamma ray decay of nuclear systems directly after formation and the development of a data handling system involving design of electronics and programming of real time software. He also contributed to the design and construction of position sensitive charged particle detectors. While at the K. V. I. Institute, Ockels supervised the practical work of first year physics students at the University of Groningen.
ESA мансабы
1978 жылы Окельс Еуропалық ғарыш агенттігі (ЕКА) Spacelab 1 миссиясына дайындықтан өтетін үш еуропалық жүк маманының бірі ретінде таңдалды. 1980 жылдың мамыр айында ЕКА мен НАСА арасындағы келісімге сәйкес, Окельс пен швейцариялық астронавт Клод Никольер НАСА-ның Джонсон ғарыш орталығында НАСА астронавттарымен бірге негізгі миссиялық мамандықтарды оқытуды бастау үшін іріктелді. 1981 жылдың қыркүйегінде Окельс Spacelab-қа көбірек назар аудару үшін оқудан бас тартты және НАСА миссиялық маманы болған жоқ. Ол Spacelab 1 экипажына эксперименттерді жүргізуге арналған резервтік жүк маманы ретінде оқуға қайта қосылды. Бұл миссия – Еуропалық ғарыш агенттігі (ЕКА) салған, қайта пайдалануға болатын ғылыми зерттеу кемесі, ол 1983 жылдың қараша айында ғарышқа ұшты. Spacelab 1 – НАСА/ЕКА бірлескен миссиясы болды. Ол алғашқы голланд азаматы ғарышкер болды, бірақ ол алғашқы голланд туған ғарышкер емес, өйткені одан бұрын STS 51 B миссиясында ұшқан америкалық Lodewijk van den Berg болды. Неміс астронавты Ульф Мербольдтың резервтік жүк маманы ретіндегі қызметін аяқтағаннан кейін, Окельс Хьюстон қаласындағы Миссияны басқару орталығында Spacelab-та жұмыс істейтін астронавттар мен Хьюстондағы Миссияны басқару тобы арасындағы негізгі байланысшы ретінде жұмыс істеді. Окельс STS 61A Challenger экипажымен жүк маманы ретінде ұшты (1985 жылдың 30 қазанынан 6 қарашасына дейін). STS 61A – Батыс Германияның D 1 Spacelab миссиясы еді. Бұл миссияда сегіз экипаж мүшесі (бес америкалық, екі неміс және Окельс) болды; ғарышқа ұшқан ең ірі экипаж; сондай-ақ, жүкпен жүргізілетін жұмыстарды АҚШ-тан тыс жерден – Германиядағы DLR басқару орталығынан басқарған алғашқы миссия болды. Физиологиялық ғылымдар, материалдарды зерттеу, биология және навигация салаларында 75-тен астам ғылыми эксперименттер орындалды. Миссия аяқталған кезде Окельс 2,5 миллион мильді 110 Жер орбитасында шарлап, ғарышта 168 сағаттан астам уақыт өткізді. Халықаралық астрономиялық одақ шағын планетоидқа Уббо Окельс есімін берді. Планетоид Күнді Марс пен Юпитер арасында айналып өтеді. Бұл объектінің толық атауы – 9496 Окельс. Окельс Америка физикалық қоғамы мен Еуропа физикалық қоғамының мүшесі болды. 1999 жылдан 2003 жылға дейін ол ЕКА-ның білім беру жобалары және насихаттау қызметтері бөлімінің басшысы болды.
In 1978, Ockels was selected by the European Space Agency (ESA) as one of three European payload specialists to train for the Spacelab 1 mission. In May 1980, under the terms of an agreement between ESA and NASA, Ockels and Swiss astronaut Claude Nicollier were selected to begin basic mission specialist training with the NASA astronaut candidates at NASA's Johnson Space Center, Houston, Texas. In September 1981 Ockels withdrew from training to focus on Spacelab, and did not become a NASA mission specialist. He rejoined the Spacelab 1 crew for training as a back up payload specialist to operate experiments. This mission of a reusable, scientific research facility built by the European Space Agency (ESA) took place aboard the Space Shuttle in November 1983. Spacelab 1 was a joint NASA/ESA mission. He was the first Dutch citizen astronaut, not the first Dutch born astronaut, as he is preceded by the naturalized American Lodewijk van den Berg, who flew on STS 51 B. Having served his role as back up payload specialist for German astronaut Ulf Merbold, he took his place in Mission Control in Houston as the primary communicator between the astronauts working in Spacelab and the Mission Management Team in Houston. Ockels flew as a payload specialist on the crew of STS 61A Challenger (30 October to 6 November 1985). STS 61A was the West German D 1 Spacelab mission. It was the first to carry eight crew members, (five Americans, two Germans and Ockels); the largest to fly in space; and was also the first in which payload activities were controlled from outside the United States: from the DLR control center in Germany. More than 75 scientific experiments were completed in the areas of physiological sciences, materials science, biology, and navigation. At mission conclusion Ockels had traveled 2.5 million miles in 110 Earth orbits, and logged over 168 hours in space. A small planetoid was named after Wubbo Ockels by the International Astronomical Union. The planetoid orbits the Sun between Mars and Jupiter. The object's full name is 9496 Ockels. Ockels was a member of the American Physical Society and the European Physical Society. From 1999 to 2003, he was head of ESA's Office for Educational Projects Outreach Activities.
Ғылыми мансап
1992 жылы Окельс Дельфт технология университетінде аэроғарыш техникасының (әсіресе, тұрақты инженерлік және технологияға арналған аэроғарыш) жартылай штат профессоры болып тағайындалды және 2003 жылдың қыркүйегінде толық штат профессоры болды. Осы қызметінде ол Nuna жобаларын басқарды. Ол сондай-ақ 250 км/сағ жылдамдықтағы жолмен жүретін қоғамдық көліктің жаңа түрі – «Супербус» әзірлеуді ұсынды. Connexxion қоғамдық көлік компаниясы осы «Супербус» әзірлеуге инвестиция салған алғашқы компания болды. Бұл 10 км биіктікке дейінгі әуе кеңістігіндегі алып энергия көзін пайдалануға қатысты туындаған мәселеге жауап. Концепция биіктіктегі жел энергиясын жерде экологиялық және экономикалық тиімді түрде электр энергиясына айналдыру мақсатымен әзірленді. Университетте жұмыс істеген кезде ол студенттерден құралған Nuon Solar Team күн жарысы командасына көмектесіп, кеңес берді. Бұл команда 2001 жылдан 2007 жылға дейін екі жылда бір рет өткізілетін Дүниежүзілік күн жарысын қатарынан төрт рет жеңіп алды. Окельс «Супербус» жобасын бастаушы болды. Ол сонымен қатар «The Green Canals» (De Groene Grachten) тұрақты инженерлік фирмасын құрды. 2009 жылы Окельс уақыт түсінігі адамның гравитация әсерін қабылдауының нәтижесінде пайда болған құрылым екенін дәлелдеген баяндама жасады.
In 1992, Ockels was appointed part time professor of aerospace engineering (in particular, Aerospace for Sustainable Engineering and Technology) at Delft University of Technology, and promoted to full time professor in September 2003. In this function, he oversaw the Nuna projects. He also proposed the development of a Superbus, a new method of high speed (250 km/hour) public transportation by road. The public transportation company Connexxion was the first company to invest in the development of this Superbus. style=font size:100%; | text=The LadderMill is the response to the challenge for exploiting the gigantic energy source contained in the airspace up to high altitudes of 10 km. The concept has been developed with the aim to convert wind energy at altitude in electricity on the ground in an environmental and cost effective manner. While working at the university he assisted and advised the Nuon Solar Team, a solar racer team consisting of students, which won the biennial World Solar Challenge four consecutive times from 2001 to 2007. Ockels was also the initiator of the Superbus project. He also cofounded the sustainable engineering firm "The Green Canals" (De Groene Grachten). In 2009, Ockels presented a talk arguing that the notion of time is human constructed as a result of our interpretation of the effects of gravity.
Жеке өмір
Окелс үйленген, екі баласы және екі немересі болған. Оның қарындасы Маржет Оккелс (1943–2016) саясаткер болды. Indiepop тобы John Wayne Shot Me өздерінің The Purple Hearted Youth Club альбомына "Wubbo Ockels" деген әнді жазды.
Ockels was married, had two children and two grandchildren. His sister Marjet Ockels (1943–2016) was a politician. Indiepop band John Wayne Shot Me recorded a song called "Wubbo Ockels" for their album The Purple Hearted Youth Club.
Денсаулық және қайтыс болу
2005 жылдың тамызында Окелс ауыр жүрек ұстамасын басынан өткізді, осыған байланысты ауруханаға жатқызылды. Ол жақсы сауығып, Делфт технологиялық университетіндегі жұмысын жалғастыра алды. 2013 жылдың 29 мамырында Окелстің агрессивті бүйрек қатерлі ісігі (бүйрек клеткалық карциномасы) және плевра қуысында метастаз бар екені, ал өмір сүру мерзімі бір-екі жылға дейін екені хабарланды. Ол 2014 жылдың 18 мамырында қатерлі ісіктің салдарынан қайтыс болды.
In August 2005, Ockels suffered a severe heart attack, which required his hospitalization. He recovered well and was able to resume his work at the Delft University of Technology. On 29 May 2013 it was announced that Ockels had an aggressive form of kidney cancer (renal cell carcinoma) with a metastasis in his pleural cavity, and a life expectancy of one to two years. He died from complications of cancer on 18 May 2014.