Термодинамикалық жүйедегі бөлшектер саны – N символымен белгіленетін, жүйені құрайтын бөлшектердің саны. Химиялық потенциалмен байланысты маңызды қасиет.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Термодинамикалық жүйедегі бөлшектер саны
Number of particles in a thermodynamic system
Термодинамикада термодинамикалық жүйенің бөлшектер саны (N символы) – бұл жүйені құрайтын бөлшектердің саны. Бөлшектер саны – химиялық потенциалмен байланысты термодинамикалық қасиеттің негізгі түрі. Көптеген физикалық шамалардан айырмашылығы, бөлшектер саны өлшемсіз шама, нақтырақ айтқанда, санауға болатын шама. Бұл – кеңейтілген қасиет, себебі ол қарастырылып отырған жүйенің мөлшеріне тікелей пропорционал, сондықтан тек жабық жүйелер үшін ғана мағыналы. Құрамдас бөлшектер – бұл k·T энергия деңгейінде кішірек бөліктерге бөлінбейтін бөлшектер (мұнда k – Больцман тұрақтысы, ал T – температура). Мысалы, су буын қамтитын поршеньнен тұратын термодинамикалық жүйеде бөлшектер саны – жүйедегі су молекулаларының саны. Осылайша, құрамдас бөлшектердің мағынасы, және де бөлшектер саны температураға тәуелді болады.
In thermodynamics, the particle number (symbol N) of a thermodynamic system is the number of constituent particles in that system. The particle number is a fundamental thermodynamic property which is conjugate to the chemical potential. Unlike most physical quantities, the particle number is a dimensionless quantity, specifically a countable quantity. It is an extensive property, as it is directly proportional to the size of the system under consideration and thus meaningful only for closed systems. A constituent particle is one that cannot be broken into smaller pieces at the scale of energy k·T involved in the process (where k is the Boltzmann constant and T is the temperature). For example, in a thermodynamic system consisting of a piston containing water vapour, the particle number is the number of water molecules in the system. The meaning of constituent particles, and thereby of particle numbers, is thus temperature dependent.
Ауаның сапасы
Ауа сапасы стандарттарында қолданылатын ауаның ластануын өлшеудің бір көрсеткіші – атмосферадағы қатты бөлшектердің концентрациясы. Бұл көрсеткіш әдетте μg/m3 (микрограмм куб метрге) арқылы беріледі. Қазіргі Еуроодақтың автомобильдер, фургондар және жүк көліктері үшін бекітілген шығарынды нормаларында, сондай-ақ жолдан тыс жылжымалы техникаларға арналған болашақ Еуроодақ нормаларында бөлшектер санының өлшемдері мен шектері анықталған, олар PN деп белгіленеді және бірліктері [#/км] немесе [#/кВт·сағ] болып табылады. Бұл жағдайда PN – бірлік қашықтыққа (немесе жұмысқа) шаққандағы бөлшектердің саны.
One measure of air pollution used in air quality standards is the atmospheric concentration of particulate matter. This measure is usually expressed in μg/m3 (micrograms per cubic metre). In the current EU emission norms for cars, vans, and trucks and in the upcoming EU emission norm for non road mobile machinery, particle number measurements and limits are defined, commonly referred to as PN, with units [#/km] or [#/kWh]. In this case, PN expresses a quantity of particles per unit distance (or work).