Кіріспе

Янг ди Пертуан Агонг 1957-1960 жылдары. Туанку Сэр Абдул Рахман ибн Әлмархум Туанку Мұхаммед (Jawi: توانكو سر عبدالرحمن ابن المرحوم توانكو محمد; 24 тамыз 1895 – 1 сәуір 1960) 1933 жылдан бастап Негери Сембиланның Янг ди Пертуан Бесар болды, ал 1957 жылдан 1960 жылы қайтыс болғанға дейін Малайя Федерациясының бірінші Янг ди Пертуан Агонг болды.

Ерте мансап

1895 жылы 24 тамызда Сери-Менантиде туған ол Туанку Мұхаммед ибни Туанку Антаның екінші ұлы, қазіргі Негери Сембиланның бірінші Янги Пертуан-Бэсар және Сери-Менантидің жетінші Янги Пертуан-Бэсар (1888-1933) екінші әйелі Тунку Пуан Чикпен. Бастауыш білімін Жемпол малай мектебінде алған, ал 1907-1914 жылдар аралығында Малай колледжінде білім қуған. Ол Куала-Лумпурдағы Федералды хатшылықта бір жыл жұмыс істегеннен кейін Серембандағы Жер салығын жинаушы болып тағайындалды. Малайя ерікті жаяу әскерінде екінші лейтенант болып қызмет етіп, 1918 жылы лейтенант шеніне көтерілді. 1917 жылы ағасы Түнку Абдул Азиздің қайтысынан кейін ол тақ мұрагері ретінде дайындалды және Түнку Муда Сертинг атағын алды. Кейін Клангтағы Малай офицерінің көмекшісі болып тағайындалды, бірақ одан кейін Сепаңға ауыстырылды. Содан кейін Олу Селангорда Жер салығын жинаушының көмекшісі болып жұмыс істеді. Оның табандылығы мен еңбексүйгіштігінің нәтижесінде ол Аудандық офицердің көмекшісі болып тағайындалды. Оның мансабындағы шешуші кезең 1925 жылы болды, ол Куала-Лумпур Жоғарғы Сотында қысқа мерзімге қызмет етті. 1925 жылы ол сол кезде Негери Сембиланның билеушісі болған әкесімен бірге Уэмблидегі Британ империясы көрмесіне және Ұлыбритания королі Георг V-тің резиденциясына сапар жасады. Ұлыбританияға сапар барысында ол заңгер болуды шешті. Бірнеше жыл бойы тырысып жұмыс істегеннен кейін ол судья болды. Соңынан ол Аудандық офицер болып тағайындалды.

Негери Сембиланның Янг ди-Пертуан-бесары болып сайланды

1933 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, ол Негери Сембилан тағына мұрагер болды. Кейіннен Малай одағы шартына қол қойғанымен, ол одан кейін бас тартты және Кедах сұлтаны Бадлишаның ұсынысымен, Клемент Атли үкіметінің Малай одағы жоспарына қарсы малай билеушілерінің ісін қорғау үшін Лондондық адвокатты жалдады.

Янг ди-Пертуан Агонг болып сайлануы

Туанку Абдул Рахман 1957 жылдың 31 тамызында тәуелсіз Малайяның бірінші Янг ди Пертуан Агонг, яғни ең жоғары билеушісі болып сайланды. Ол сегіз дауысқа қарсы бір дауыспен, Паханг сұлтаны Әбу Бакардан басым түсті. Туанку Абдул Рахман Янг ди Пертуан Агонг болып сайлану алдында 24 жыл бойы Негери Сембиланды билеген.

Орнату

Туанку Абдул Рахман 1957 жылдың 2 қыркүйегінде тәуелсіз Малайяның тұңғыш Янг ди Пертуан Агонгы ретінде Истана Негара сарайының тақ отыратын залында таққа отырды. Малай билеушілері дәстүрлі түрде тәж кимейтіндіктен, ол мемлекеттік кристі (keris kerajaan) нобаттың ырғағымен сүйіп, таққа отырды, және осы дәстүр содан бері барлық Янг ди Пертуан Агонгтар сақтап келеді. Туанку Абдул Рахманның құрметіне Малайзияның барлық келесі Янг ди Пертуан Агонгтары да Негери Сембилан штатында қолданылатын Дендам Так Сада (сөзбе-сөз "Соңғы кек алу") стиліндегі бас киім киеді.

Өлім және жерлеу

Туанку Абдул Рахман 1960 жылғы 1 сәуірде таңертең Куала-Лумпурдағы Истана Негарада ұйықтаған күйі қайтыс болды. Оның жатысы Истана Негараның банкет залында қойылды. 1960 жылғы 2 сәуірде Куала-Лумпурда мемлекеттік салтанатты жерлеу шеруі өтті, содан кейін Абдул Рахманның тектерден жасалған табыты пойызбен Серембанға, ал кейіннен мәйіт көлігімен Сери Менантидегі Истана Бесарға жеткізілді. Ол 1960 жылғы 5 сәуірде Негери Сембиланның Сери Менантидегі Корольдік мақбарасына жерленді.

Мұра

Туанку Абдул Рахманның суреті 1967 жылы алғашқы сериясы шыққаннан бері Малайзия ринггиті банкноттарының алдыңғы жағында қолданылып келеді. Туанку Абдул Рахман мектебі (қысқ. STAR) – Малайзия үкіметі қаржыландыратын, Малайзиядағы тек ұлдарға арналған толық интернат мектебі. Бұл мектеп Малайзия Федерациясының бірінші Янг ди Пертуан Агонгы – Туанку Абдул Рахман ибн Туанку Мұхаммедтің құрметіне аталған. Ол Ипох, Перак қаласында орналасқан және 1957 жылы салынған.

Демократияға сену

Туанку Абдул Рахман парламенттік демократияға берілген адам болды және оның ең есте қаларлық сөздерінің бірі 1959 жылы Таяу Шығыстан келген бір шетелдік дипломат Премьер-министр Тунку Абдул Рахман Путра Аль Хадждың "әрекеттерін дөңгелету" тәсіліне шағымданып, Корольдің оны қызметтен босатуын сұраған кезде айтқан сөзі еді. Сонда Король: "Өкінішке орай, мен оны қызметтен босата алмаймын; ол халық тарапынан сайланды, ал ол елдің Премьер-министрі болғандықтан, маған қызметтен босату құқығы бар!" - деп жауап берді.

Әуесқойлық және қызығушылықтар

Туаңку Абдул Рахман крикет, футбол және теннис сияқты спорт түрлеріне үлкен қызығушылық танытты. Бірақ, оның ең сүйікті спорты бокс болатын. Шындығында, ол жас кезінде ұлдарымен бокс қолғаптарын киіп жұдырыссағанды ұнататын.