Кіріспе

1967 жылы Джон Хартфорд жазған және алғаш рет оның екінші студиялық альбомы Earthwords & Music (1967) альбомында жарық көрген "Gentle on My Mind" әні. Хартфорд 1966 жылы «Доктор Живаго» фильмін көргеннен кейін шабыттанып, жеке тәжірибесінен нәр алып, осы әнді жазды. Әннің мәтіні ел аралап саяхаттайтын адамның өткен махаббатын сағыну туралы айтады. Хартфордтың өмірбаянында әннің мәтіні "жоғалған махаббатын еске түсіретін саяхатшы туралы" екені көрсетілген. Келесі жылы Хартфорд RCA Records лейблы арқылы әнді жеке сингл ретінде шығарды. Бұл ән Глен Кэмпбеллдің назарын аударды, ол Wrecking Crew деп белгілі сессиялық музыканттар тобымен бірге әннің өзіндік нұсқасын жазды. Кэмпбеллдің "Gentle on My Mind" әні Billboard Hot Country Singles тізімінде топ 30-ға енді. 1968 жылы Кэмпбелл мен Хартфордтың жазған нұсқалары арасында ән төрт Грэмми сыйлығын жеңіп алды. Кейін "Gentle on My Mind" әнін Дин Мартин, Арета Франклин, Фрэнк Синатра, Энди Уильямс және Элвис Пресли сияқты танымал әншілер де орындады. Сондай-ақ, ән басқа тілдерге де аударылды. 2014 жылы Band Perry тобының орындауындағы ән "Үздік кантри дуэт/топ орындаушылығы" номинациясы бойынша Грэмми сыйлығын алды. Әннің барлық жазылған нұсқаларын ескерсек, BMI деректері бойынша АҚШ радиосында ең көп орындалған екінші ән осы болып табылады.

Жазу және түпнұсқалық жазба

1966 жылы Джон Хартфорд әйелі мен ұлымен бірге Теннесси штатының Нэшвилл қаласында трейлерде тұрды. Бір күні кешке олар жергілікті кинотеатрда «Доктор Живаго» фильмін көрді. Фильмде Юрий Живаго мен Лара Антипова арасындағы махаббат оқиғасынан шабыттанған Хартфорд үйге оралып, жиырма-отыз минут ішінде «Gentle on my Mind» әнін жазды. Әннің мәтіні жоғалған махаббатын еске түсіріп, шалғай жолдар мен көшпенділер лагерлері арқылы саяхаттайтын саяхатшының ойларын көрсетеді. Кейіннен күйеуінен ажырасқан Бетти Хартфорд өзінің әннің әйел кейіпкерімен қаншалықты ұқсас екенін айтты. Ол Джон Хартфордтан оның күйеуінің үйленгеніне өкінуі туралы сұрады. Хартфорд оны Ларамен салыстырып, қарым-қатынастағы тұтқындық сезімін «көркемдік еркіндігіне» байланыстырды. Хартфорд аяқталған әнді «сөзбен сомдалған кино» деп сипаттады және жазу процесін «суреттер арқылы ойлау, сөздер мен дыбыстарды қолдана отырып, картиналар жасау» деп түсіндірді. 1980 жылы берген сұхбатында Хартфорд әннің мәнін әлі де толық түсінбегенін және тыңдаушылар оның хабарын әртүрлі интерпретациялайтынын айтты. Он екі жыл өткен соң Хартфорд әнді жазуға түрткі болған нәрсені тағы да «Доктор Живаго» фильміне байланыстырып, мазмұнының жеке тәжірибесінен туындағанын мәлімдеді. Хартфорд әннің «бірден, жылдам пайда болғанын», «шақыратын нұр» сияқты сипаттады. Ол әнді хорсыз банджо әуені деп атады, ал кейбір сөздерді «орындау қиын» деп санады, себебі олар «әндер жазу қағидаларын бұзады». Сол кезде Хартфорд WSIX радиостанциясында және Tompall & the Glaser Brothers баспасында диджей болып жұмыс істеді. Хартфорд демо жазбасын Чак Глейзерге жіберді, ол оны RCA Records компаниясының Чет Аткинске жеткізді. Хартфордтың айтуынша, «Gentle on My Mind» әнін жазғаннан кейін ол оны өзі орындауды жоспарламаған. Хартфорд «Gentle on My Mind» және тағы бір әннің демо жазбаларын сату үшін жіберді, бірақ лейбл оның орнына Хартфордқа жазу шартын ұсынды. Аткинс әншіге кәсіби есім ретінде «Харфорд» есімін, «Харфорт» есімінен гөрі қолдануға кеңес берді. Хартфорд «Gentle on my Mind» және «Washing Machine» әндерін жазды, екеуі де Фелтон Джарвис продюсерлік етті. Сингл 1967 жылдың мамыр айында жарық көрді. Бірақ RCA компаниясы Хартфордтың жазбасын жарнамаламауға шешім қабылдады, өйткені оны кантри әні деп санамады. Cashbox журнал бұл синглді «Ең жақсы үміткерлер» тізіміне қосты, сондай-ақ журнал Хартфордтың «лирикалық фолк-кантри балладасымен» көптеген тыңдаушыларды қызықтыратынын болжады. «Gentle on My Mind» Billboard Hot Country Songs тізімінде 60-шы орынға жетті.

Глен Кэмпбеллдің жазбасы мен табысы

Хартфордтың "Gentle on my Mind" әнін жазғаны Глен Кэмпбеллдің назарын аударды, ол радиода естіп, синглді сатып алғаннан кейін. Ол әнді "өмір туралы толғау" деп санады және оның суреттеген көріністерге "әсерленді". Сол кезде Кэмпбелл The Wrecking Crew тобында студиялық музыкант болып жұмыс істеді; ол әнді қайта өңдеп, топпен бірге Capitol Studios-та демо жаздырды. Кэмпбелл демо-таспаны студияда продюсер Ал Де Лориге қалдырды, ол Capitol Records-тің синглге арналған түпкілікті нұсқасын қабылдады. Кэмпбеллдің "Gentle on My Mind" әні 1967 жылдың маусымында "Just Another Man" әнімен бірге B-жағында шығарылды. Billboard журналы әннің Billboard Hot 100 тізіміне енетінін болжады. Ол журналдың Hot Country Songs тізімінде 30-шы орынға, ал Hot 100 тізімінде 62-ші орынға жетті. Бастапқыда кантри музыкасы нарығына бағытталған әннің сәттілігі Кэмпбеллге поп музыка нарығына өтуге көмектесті. Кэмпбеллдің "By the Time I Get to Phoenix" әнінен кейін "Gentle on My Mind" 1968 жылы қайта шығарылды. Синглдің жаңа нұсқасы бастапқы нұсқадан көп сатылды, Billboard Hot Country Singles тізімінде 44-орынды, Billboard Hot 100 тізімінде 39-орынды және Easy Listening тізімінде 8-орынды иеленді. Канаданың RPM тізімінде ол елдік тізімде 20-шы орынға, ал RPM 100 тізімінде 60-шы орынға жетті. Сол жылы "Gentle on My Mind" "Ең үздік кантри және вестерн әні", Хартфордтың жазбасы үшін "Ең үздік фольклорлық орындау"; сондай-ақ Кэмпбеллдің нұсқасы үшін "Ең үздік кантри және вестерн вокалдық орындау (ер адам)" және "Ең үздік кантри және вестерн жазбасы" номинацияларын жеңіп алды, 10-шы жылдық Grammy сыйлықтарында. 1968 жылдың мамыр айына қарай шамамен елу әнші "Gentle on My Mind" әнін жазды, ал Кэмпбеллдің жазбасы 600 000 дана сатылды. Әнді Тамми Вайнетт (1968), Фрэнк Синатра (1968), Пэтти Пейдж (1968), Дин Мартин (1969), Арета Франклин (1969) және Элвис Пресли (1969) сияқты әншілер орындады. Пейдждің нұсқасы Billboard Easy Listening тізімінде 7-орынға, ал Hot 100 тізімінде 66-орынға жетті. Франклиннің нұсқасы оның "I Can't See Myself Leaving You" синглінің B-жағы ретінде шығарылды; оның нұсқасы Billboard Hot 100 тізімінде 76-шы орынға, ал Billboard Hot Rhythm & Blues Singles тізімінде 50-ші орынға жетті. Дин Мартиннің нұсқасы Ұлыбританияның синглдар тізімінде 2-орынға, Ирландияның синглдар тізімінде 3-орынға, ал Billboard Easy Listening тізімінде 9-орынға жетті. "Gentle on My Mind" әнінің алғашқы жазбасының продюсері Фелтон Джарвис Преслидің "From Elvis in Memphis" (1969) альбомын Чипс Моманмен бірге продюсерлік етті. Хартфордтың әнін жазу Преслидің 1969 жылдың 14 қаңтарындағы сессиясының соңғы нөмірі болды. Екінші рет жазылғаннан кейін Пресли дауыс байланысының қабынуына шалдықты және жазуды уақытша тоқтатуға мәжбүр болды.

Мұра

Хартфорд "Gentle on My Mind" әнінің табысы оған дискоджокей болып жұмыс істемей-ақ, толық уақытты ән жазушы болуға мүмкіндік берді деді. Әннің сәттілігі Том Смотерстің назарын тартып, ол 1968 жылы Хартфордты CBS телеарнасындағы "The Smothers Brothers Comedy Hour" бағдарламасына қатысуға шақырды. Сол жылы Кэмпбелл өзінің "The Glen Campbell Goodtime Hour" CBS шоуының тақырып әні ретінде "Gentle on My Mind" әнін орындады. 1970 жылы Клод Франсуа әнді француз тілінде "Si Douce A Mon Souvenir" деген атаумен қайта жазды. Он төрт жыл өткен соң, бразилиялық әнші Роберто Карлос әнді португал тілінде "Caminhoneiro" ("Жүк көлігі жүргізушісі") деп жазды. 1985 жылы Пуэрто-Риколық сальса әншісі Фрэнки Руис испан тілінде "El Camionero" деп аталатын нұсқасын шығарды. Хартфорд 1982 жылы "Gentle on My Mind" әнінің қолжазбасын Кантри Музыкасының Даңқ залы мен мұражайына сыйға берді. 1984 жылы ән АҚШ-тағы радиода төрт миллионнан астам рет ойнатылды және Broadcast Music, Inc. (BMI) каталогындағы ең көп сатылған ән болды. 1987 жылы ойнатылған әндердің саны 4,4 миллионға жетті және 400-ге жуық нұсқасы жазылды. Сол кезде Хартфорд әнді жарнамалар мен пародилерде пайдалануға рұқсат бермеді. 1990 жылы BMI Кэмпбеллдің "Gentle on My Mind" әнінің нұсқасын АҚШ радио тарихындағы ең көп ойнатылған төртінші ән деп тізімдеді. 1992 жылы "Country America" журналының "Барлық уақыттың 100 үздік кантри әні" тізімінде ол 71-орынды иеленді, ал BMI 1999 жылы "Ғасырдың 100 үздік әні" тізімінде 16-орынға қойды. 2001 жылға қарай алты миллион рет ойнатылған бұл ән, The Beatles тобының "Yesterday" әнінен кейін АҚШ радиосында ең көп ойнатылған екінші әнге айналды. 2008 жылы Глен Кэмпбеллдің 1967 жылы Capitol Records лейблында жазылған "Gentle on My Mind" әнінің нұсқасы Grammy Даңқ залына енгізілді. 2014 жылы The Band Perry тобы әннің нұсқасын "Glen Campbell: I'll Be Me" деректі фильмі үшін жазды; бұл кавер 2015 жылы 57-ші жылдық Grammy сыйлықтарындағы "Үздік кантри дуэті/топтық орындау" номинациясын жеңіп алды және Billboard Country Airplay тізімінде 29-орынға, ал Hot Country Songs тізімінде 35-орынға көтерілді. 2017 жылдың тамызында Кэмпбеллдің қайтысынан кейін оның хит-синглдерінің сатылымы 6000 пайызға өсті. "Gentle on My Mind" әнінің цифрлық жүктемелері 3000-ға жетті, бұл сол кездегі әннің жалпы сатылымын 251 000-ға дейін арттырды.

Марапаттар

+ "Gentle on My Mind" әніне арналған сыйлықтар Жыл Ұйым Сыйлық Артист Нәтижесі Ref. 1968 10-шы жылдық Грэмми сыйлығы Үздік кантри және вестерн әні Джон Хартфорд Үздік фольклорлық орындау Үздік кантри және вестерн соло вокалдық орындау (ер) Глен Кэмпбелл Үздік кантри және вестерн жазбасы 2008 Жазу академиясы Грэмми даңқы залы Глен Кэмпбелл 2015 57-ші жылдық Грэмми сыйлығы Үздік кантри дуэті/тобының орындауы The Band Perry