Кіріспе

Рама Бульчанд Джетмалани (14 қыркүйек 1923 – 8 қыркүйек 2019) – үнді заңгері және саясаткері. Ол Үндістанның заң және әділет министрі, Үндістан адвокаттар кеңесінің төрағасы және Жоғарғы Сот адвокаттар қауымдастығының президенті қызметтерін атқарды. Джетмалани 17 жасында LL.B. дәрежесін алған және Үндістанның бөлінуіне дейін туған қаласы Шикарпурда заңгерлік тәжірибесін бастады. Бөліну оны Мумбайдағы босқын ретінде жаңа өмір мен мансапты бастауға итермеледі. 2017 жылы сот қызметінен зейнетке шықты. Саяси мансабының барысында Джетмалани Үндістан мен Пәкістан арасындағы қарым-қатынасты жақсартуға ұмтылды, мұның себебі бөлінуден кейін босқын ретінде алған тәжірибесі болды. Ол Мумбаи Солтүстік-Батыс сайлау округінен Бхаратия Джаната Партиясы (БЖП) тікесімен екі рет Лок Сабхаға сайланды. Сонымен қатар, ол Атал Бихари Ваджпаидің бірінші үкіметінде қалалық даму министрі болып қызмет етті, кейіннен ол 2004 жылғы Үндістанның жалпы сайлауында Лакхнау сайлау округінен оған қарсы сайлауға түсті. Кейін 2010 жылы БЖП-ға қайтып оралды және оның тікесімен Раджья Сабхаға сайланды. 1977 жылы Джетмаланиге «Заң арқылы әлемдегі бейбітшілік» ұйымы Адам құқықтары сыйлығын табыс етті. Ол «Үлкен эго, кішкентай адамдар», «Маверик аңқасы», «Маверик: өзгермеген, өкінген жоқ» және тағы да басқа кітаптардың авторы. Ол сонымен қатар заңның түрлі салалары бойынша ғылыми-заңгерлік кітаптардың бірлескен авторы болды.

Жеке өмір

Жетмалани 1923 жылдың 14 қыркүйегінде Синд облысының Шикарпур қаласында, сол кездегі Бомбей президенттігінің Синд бөлімінде (қазіргі Пәкістанның бір бөлігі) Боулчанд Гурмухдас Жетмалани мен Парбати Боулчанд отбасында дүниеге келген. Ол мектепте екі сыныптан бірден өтіп, 13 жасында мектепті бітірді. 17 жасында Бомбей университетінен бірінші сыныпты дипломмен LL.B. дәрежесін алды. Сол кезде адвокат болудың ең төменгі жасы 21 болған, бірақ ең төменгі жасқа қатысты ережені сотта даулап, оған жасаған арнайы өтініш (нәтижесінде) 18 жасында адвокат болуға мүмкіндік берді. Оның екі ұлы мен екі қызының ішінде Махеш пен Рани Жоғарғы соттағы адвокаттар, ал Махеш сонымен қатар БЖДП (BJP) жетекшісі, ал Рани – қоғамдық белсенді. Жетмалани 2019 жылдың 8 қыркүйегінде Нью-Делидегі үйінде 95 жасында қайтыс болды. Ұлы Махеш Жетмаланидың сөзіне сүйенсек, ол соңғы бірнеше ай бойы аурумен күресіп, 96 жасқа толуына алты күн қалғанда, таңғы сағат 7:45-те (IST) көз жұмды.

Заң мансабы

Рам Джетмалини бөлінуден бұрын Синд штатында заңгер және профессор ретінде мансабын бастаған. Ол өзінен жеті жас үлкен досы А.К. Брохимен бірге Карачиде жеке заң фирмасын ашты. Кейіннен Джетмалини 1959 жылы Ешвант Вишну Чандрачудпен бірге Нанавати ісіне қатысқандығымен танымал болды, ол кейіннен Үндістанның Бас судьясы болды. 1960 жылдардың соңында ол бірнеше контрабандистерді қорғау арқылы «контрабандистердің адвокаты» ретінде беделін нығайтты, бұл ретте ол тек заңгерлік міндетін орындағанын айтты. 1954 жылы ол Мумбайдағы Үкіметтік заң колледжінде бакалавр және магистратура деңгейінде жартылай штаттан жұмыс істеді. Сонымен қатар, ол Мичиган штатының Детройт қаласындағы Уэйн штаттық университетінде салыстырмалы құқықтан сабақ берді. 2010 жылы ол Жоғарғы Сот адвокаттар алқасының президенті болып сайланды. Мансабы барысында ол заңгер ретінде бірқатар резонансты қорғаныс істеріне қатысты – нарықтық алаяқтықтарға қатысы бар адамдар (Харшад Мехта және Кетан Парех), сондай-ақ көптеген бандиттер мен контрабандистер. Ол сондай-ақ Л.К. Адваниді «Хавала» алаяғы бойынша қорғады. Джессика Лаллтың қанына батқан істегі басты күдікті Ману Шарманы қорғағаны үшін ол көп талқыланды, бірақ Ману Шарманы ақтауға қол жеткізе алмады. Ол бұрынғы Индия премьер-лигасының төрағасы және комиссары Лалит Модиді қорғауға да қатысты. Джетмалини қатысқан істердің арасында – Индира Гандидің күдікті қаскөйлерін қорғау, ЭЙМС-тің сот сарапшысы Тират Дас Дограның медициналық сараптамасын жоққа шығару; Харшад Мехтаны қор нарығы және Нарсима Раоның пара алу ісі бойынша қорғау; Кетан Парехті қор нарығындағы алаяқтық ісі бойынша қорғау; Мумбай мафиясының басшысы Хажи Мастанды қатыстырған іс бойынша сотқа қатысу; Санжай Чандраның 2G спектрлік ісі бойынша кепілдікке алу; Кулбхушан Парашардың әскери бөлмедегі ақпараттық ағып кету ісі бойынша кепілдікке алу; Канимоджиді 2G спектрлік ісі бойынша қорғау; Едіуранпаның заңсыз тау-кен ісі бойынша сотқа қатысу; А.Г. Перваланды, Сютан Тандражаны (Сантан) және Шрихаранды (Мурған) қорғау – бәрі де Раджив Гандиді өлтіру ісі бойынша сотталғандар; Кришна Десаидың өлтіруіне қатысты істе Шив Сенаны қорғау; Жодхпурдағы сексуалдық шабуыл ісі бойынша Асарам Бапуді қорғау; Лалу Прасад Ядавты Жоғарғы Сотта қорғау және азық-түлік алаяғы ісі бойынша кепілдікке алу, 13 желтоқсан 2013 жылы; Карнатака Жоғарғы Соты тарапынан мүліктік теңсіздік ісі бойынша сотталған AIADMK жетекшісі Джаялалитха үшін сотта сөйлеу; және Арун Джитли шағымдаған қорлау ісінде AAP президенті Арвинд Кеджривалды қорғау, басқалардың арасында. 9 қыркүйек 2017 жылы ол заңгерлік қызметтен зейнетке шыққандығын жариялады.

Танымал мәдениетте

Актер Митилеш Чатурведи Sony LIV-тің түпнұсқалық веб-сериалы "Scam 1992" фильмінде Харшад Мехтаның 1992 жылғы үнділік қор нарығындағы алаяқтығына негізделген Джетмалани рөлін ойнайды. Актер Сумит Вьяс OTT платформасы Zee5-те және Екта Капурдың Alt Balaji компаниясымен бірлесіп түсірілген "The Verdict" атты хинди веб-сериалында Нанавати ісіне негізделген Рам Джетмалани рөлін ойнайды. Актер Рам Капур Абишек Баччанның басты рөлде ойнаған, Харшад Мехтаның өмірі мен қылмыстарына шала-шар байланысты "The Big Bull" Болливуд фильмінде Джетмалани рөлін ойнайды. Актер Сачин Кхедекар 2016 жылғы "Rustom" Болливуд фильмінде Джетмалани рөлін ойнайды.