Кіріспе
1914-2014 жж. - Ваидьянатхапурам Рама Айер Кришна Айер (15 қараша 1914 - 4 желтоқсан 2014 жж.) - үнді судьясы. Ол сот жүйесінде белсенділікке бастама көтерген пионер болды. Сондай-ақ, елдегі құқықтық көмек қозғалысын ұйымдастырушысы болды. Бұған дейін ол мемлекеттік министр және саясаткер қызметін атқарған. Белсенді адвокат ретінде, ол кедей және мұқтаж клиенттерінің құқығы үшін түрмеге қамалған. Ол жақтас адам құқықтарының белсенді қорғаушысы ретінде танылды. Одан бөлек, ол әлеуметтік әділдік пен экологиялық мәселелерді қолдады. Спортқа құмар және жемісті жазушы, ол 1999 жылы "Падма Вибхушан" орденімен марапатталды. Оның сот шешімдері жоғары сатыдағы соттарда бүгінгі күнге дейін сілтеме ретінде пайдаланылуда.
Justice Vaidyanathapuram Rama Iyer Krishna Iyer (15 November 1914 – 4 December 2014) was an Indian judge who became a pioneer of judicial activism. He pioneered the legal aid movement in the country. Before that, he was a state minister and politician. As an activist lawyer, he served jail terms for the cause of his poor and underprivileged clients. He was seen as an ardent human rights activist. In addition, he campaigned for social justice and the environment. A sports enthusiast and a prolific author, he was conferred with the Padma Vibhushan in 1999. His judgements continue to be cited in the higher judiciary.
Ерте өмір және білім
Кришна Айер 1914 жылғы 15 қарашада Палаккадтың Вайдянатхапурам ауылында тамил брахмин отбасында дүниеге келді. Оның әкесі заңгер Рама Айер, анасы Нараяни Аммал болды. Ол ата-анасының жеті баласының үлкені еді, олардың арасындағы ең кішісі В. Р. Лакшминараянан Тамил Наду полициясының бас директоры қызметін атқарды. Айер әкесінен қоғамға қызығушылықты және осы қоғамда мұқтаж жандарға көмектесу үшін заңды пайдалану қабілетін мұра етті. Айер Базель евангелистік миссиялық парси орта мектебінде (Талассери), Палаккадтағы Виктория мемлекеттік колледжінде, Аннамалай университетінде және Ченнаидағы Д. Амбедкар атындағы мемлекеттік құқық колледжінде білім алды. 1938 жылы Малабардың Талассери қаласында әкесінің кеңсесінде тәжірибесін бастады.
Саяси мансап
Айер 1952 жылы Кутхупарамбадан партиялық емес, тәуелсіз кандидат ретінде Мадрас заң шығарушы жиналысына сайланды және 1956 жылға дейін қызмет етті. 1957-1959 жылдары Е. М. С. Намбодирипад басқаратын үкіметте министр болды, ол Ішкі істер, Заң, Түрмелер, Электр энергиясы, Су шаруашылығы, Әлеуметтік әл-ауқат және Ішкі су жолдары салаларын басқарды. Бұл революциялық құрал бастапқыда қоғамдық мүдделі азаматтар тарапынан қоғамның өзінен қорғана алмайтын топтарының атынан қоғамдық шағымданулар (PIL) беру үшін қолданылды, және ондаған жылдар өткен соң да халықтың күнделікті өміріне естімеген өзгерістер әкеліп жатыр. Осыны байқап, ол: ?
Төтенше жағдай кезіндегі сот үдерісі
1975 жылы маусымда Аллахабад жоғары соты премьер-министр Индира Гандидің парламентке сайлануы заңсыз деп шешім шығарды және оны алты жылға парламентке кірмейтін етті. Айер осы шешімге шағымдану ісін Жоғарғы Сотта қараған төрешілердің құрамында болды. "Индира Ганди мен Радж Нарайн" ісінде ол Ганди ханым енді парламент депутаты бола алмайтын болғанымен, премьер-министр лауазымын сақтай алуға құқылы екенін айтты. Бұл халықтың сенімін жоғалту деп түсіндіріліп, оппозиция оның отставкаға кетуін талап етті. Одан кейін бір күні ол елде төтенше жағдай режимін жариялады.
Әлеуметтік құқықтар
Айер әлеуметтік құқықтарға қатысты бірнеше маңызды істерде сот шешімдері жазды. Олардың ішінде Менека Ганди Үндістан Одағына қарсы ісі болды, онда ол Үндістан Конституциясының 21-бабы, өмір мен бостандық құқығын қорғайтын бап, бірнеше әлеуметтік құқықтарды қамтитын кең мағынада түсіндірілуі тиіс екенін айтты. Ратлам муниципалитетінің ісінде ол судьялардың сот залынан шығып, жағдайды өз көзімен көру дәстүрін қалыптастырды. Бұған қоса, бұл іс "алуан түрлілік принципі", "ластаушы төлейді" және "тұрақты даму" концепциялары бойынша кейін қаралатын істерге негіз болды. Мұтамманың ісінде Айер мемлекеттік қызметтегі дәстүрлі тәжірибелерде гендерлік теңдікті қамтамасыз ету үшін "көрінбейтін кедергіні" бұзуға шақырды.
Азаматтық және саяси құқықтар
Айер қамаудағыларға жасалған зорлық-зомбылықтан қорғауға бағытталған бірнеше істе сот шешімі шығарды, кепілдік шарттары және тұтқындарға заңдық көмек көрсету мәселелерін қарады. Оның үйі әрдайым ашық болып, оған көмек немесе кеңес іздегендер көптеп келіп тұратын. 1987 жылы ол ел президенті лауазымына үміткер болды, биліктегі Конгресс партиясының үміткері Р. Венкатараманға қарсы оппозициядан кандидат ретінде. 2002 жылы ол зейнеткер судья П. Б. Савант сияқты басқалармен бірге азаматтық комиссия құрамында Гужараттағы тәртіпсіздіктерді зерттеді. 2009 жылы ол Керала заң реформасы комиссиясын басқарды. Денсаулығы нашарлап, жасы ұлғайғанға дейін, қайтыс болған бірнеше аптаға дейін ол белсенді болып өмір сүрді. Қоғамдық зиялы ретінде Айер халықтық ұйымдарда, өнер қоғамдарында, спорт кеңестерінде және мәдени бірлестіктерде түрлі лауазымдарды атқарды. Ол 2014 жылдың 4 желтоқсанында 99 жасында қайтыс болды және мемлекеттік есеп бойынша кремацияланды. Оның жұмысы туралы әңгімелегенде, кейде оның пікірін өзгертетін әйелі Сарада одан бұрын қайтыс болды. Оның қайтысынан кейін жеке кітапханасы Жоғары құқықтық білім беру ұлттық университетіне сыйға тартылды, онда Әділет Кришна Айер коллекциясы әлі де сақтаулы. Оның Рамеш және Парамеш есімді екі ұлы бар.