Кіріспе

Солтүстік Каролина штатындағы көл, АҚШ.

Бастапқыда 1963 жылы «Жаңа үміт көлі» жобасы ретінде бекітілген, ал 1974 жылы Солтүстік Каролина штатының бұрынғы АҚШ сенаторы Б. Эверетт Джорданның құрметіне қайта аталды.

Сумен жабдықтау

Иордан көлі Солтүстік Каролинаның орталық бөлігін сумен қамтамасыз етудің маңызды көзі болып табылады. 4-ші турдағы үлестірулер су қорының 95,9%-ын құрайды. 4-ші турда Иордан көлінен су алған мемлекеттік органдар (NC EMC 2017 жылғы 9 наурызда бекітті) – Кэри және Апекс қалаларының бірлескен жүйесі, ол сондай-ақ Моррисвилл және Үшбұрыш ғылыми-зерттеу паркіне қарасты Уэйк округіне қызмет көрсетеді (46,2%); Чатем округінің солтүстік бөлігі (13%); Дарем қаласы (16,5%); Холли Спрингс қаласы (2%); Ориндж округі (1,5%); Ориндж су және кәріз басқармасы (5%); Рали қаласы (4,7%); Питтсборо қаласы (6%). Алайда, 2019 жылы төртінші турдың үлестірілімінен кейін Рали қаласы 4,7% су қорына иелік етуден бас тартты. Осыған байланысты, су қорының үлестірілмеген бөлігі 8,8% құрауы күтілуде. Бұрын, 2002 жылы жасалған үлестірулердің жалпы көлемі 63 млн галлонға (күніне) жеткен (1% көбінесе 1 млн галлонға (күніне) тең деп есептеледі, бірақ үлестірулер ресми түрде су қорының жалпы пайыздық үлесімен белгіленеді). Сол кезде Иордан көлінен су алған мемлекеттік органдар: Кэри және Апекс қалалары (32 млн галлон/күн), Чатем округі (6 млн галлон/күн), Дарем қаласы (10 млн галлон/күн), Холли Спрингс қаласы (2 млн галлон/күн), Моррисвилл қаласы (3,5 млн галлон/күн), Ориндж округі (1 млн галлон/күн), Ориндж су және кәріз басқармасы (5 млн галлон/күн) және Уэйк округінің Оңтүстік RTP (3,5 млн галлон/күн).

Су сапасы

Иордан көлі 1983 жылдан бастап Солтүстік Каролина штатының Қоршаған ортаны басқару комиссиясы (НСУ) тарапынан қоректік заттарға сезімтал сулар деп жарияланды, ол көлге су толтырылған жылдан бастап. Көлдің қоректік заттардың артық деңгейіне байланысты эвтрофиялық немесе гиперевтрофиялық екендігі анықталды. Көлдің ластануы федералды «Таза су туралы» заңның талаптарын орындауға алып келді, оның ішінде нүктелік және нүктелік емес көздер үшін жүктемені азайту лимиттерін белгілеу және төгілу лимиттерін сақтау қажеттілігі туды. «Иордан көлі ережелері» көлдегі су сапасын жақсартуға бағытталған. Ережелер тұрғындар, экологиялық ұйымдар, жергілікті және штаттық мемлекеттік органдар және басқа да мүдделі тараптар арасында өткен кең ауқымды мәжілістер, қоғамдық тыңдаулар және келіссөздер арқылы әзірленді. Ережелер қаңғыбас суларды ағызудан, жаңа және қолданыстағы құрылыстардан, ауыл шаруашылығынан және тыңайтқыштар қолданудан туындайтын ластануды азайтуды міндеттейді. 2011 жылдың шілдесінен бастап бірнеше АҚШ заңдары қабылданды, олар ережелерді кейінге жылдырып, әлсіретті, нәтижесінде көлдегі зиянды балдырлар мен артық хлорофиллді азайтуға арналған жүзбелі циркуляторлардың массивтерін орналастыру жоспары жасалды. Бірақ, олар сынақ бағдарламасында тиімді емес екені анықталды және 2016 жылы алынып тасталды. 2017 жылдың 21 желтоқсанында Дьюк университетінің зерттеушілері Иордан көлінде және Кари қаласының тазартылған суында қатерлі ісік қаупін арттыруға қабілетті кейбір қосыстарды қамтитын, реттелмеген өнеркәсіптік химиялық заттар отбасы болып табылатын бірнеше перфторлы қосылыстардың жоғары деңгейін анықтады. Кари су тазарту қызметкерлері, Дьюк зерттеушілерінің нәтижелерін тәуелсіз растаған, қаланың суы ауыз су ретінде қолдануға қауіпсіз екенін мәлімдеді. Олар сондай-ақ анықталған қосылыстардың АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі белгілеген денсаулық сақтау кеңестерінің деңгейінен әлі де төмен екенін атап өтті. 2018 жылдың 8 наурызына дейін сынақтар жалғасуда.

Жағалаудағы қоқыстарды тазалау

Көлдің құрылуынан суға батқан қоқыстар аққабақ бүркіттің мекен ету ортасына қауіп төндірді, бұл жағалауды және басқа да сезімтал аймақтарды тазалауға еріктілердің күш-жігерін күшейтті. 2009 жылы АҚШ Армиясының Инженерлік корпусы жергілікті белсенділермен бірлесіп, "көлдің достары" коммерциялық емес ұйымы – Clean Jordan Lake-ті құрды. Корпустың инженерлерінің көмегімен 2010 жылы еріктілер тазалау акцияларын бастады. Осы уақыттан бері Clean Jordan Lake 300-ден астам қоғамдық тазалау акцияларын ұйымдастырды, жылына үш рет тұрақты түрде қоқыс жиналатын аймақтарды тазалайтын 19 топтан тұратын "Жағалауды қабылдау" бағдарламасын және қоқыстың көлге жетіп кетуіне жол бермес үшін жарты жылдық тазалау акцияларын жүргізетін "Ағын суды қабылдау" бағдарламасын құрды. 2017 жылдың соңына қарай 5600 ерікті 13500 қоқыс қапшығын (40 үлкен контейнерді толтыруға жететін көлем) және 4300 дөңгелекті шығарды. Clean Jordan Lake есебі бойынша, қоқыстың 80% -ы жаңбыр суларының ағынынан, ал 20% -ы көлді демалыс мақсатында пайдаланудан түседі.