Джон Кемені: Математик, компьютерлік ғалым және Dartmouth колледжінің президенті

Кіріспе

Венгрияда туған американдық математик және компьютер ғалымы (1926–1992) Джон Джордж Кемень (туған Кемень Янош Дьердь; 1926 жылғы 31 мамырда) 1964 жылы Томас Э. Курцпен бірге BASIC бағдарламалау тілін жасады. Кемень 1970 жылдан 1981 жылға дейін Дартмут колледжінің 13-ші президенті болды және жоғары білім беруде компьютерлерді қолдануды дамытуға үлкен үлес қосты. Кемень 1979 жылы «Үш Майл аралы» апатын тергеген президенттік комиссияның төрағасы болды.

Ерте өмір

Будапешт, Венгрияда еврей отбасында дүниеге келген Кемені Будапешттегі жекеменшік Рац бастауыш мектебінде оқыды және Нандор Балазбен сыныптас болды. 1938 жылы әкесі жалғыз өзі АҚШ-қа кетіп қалды. 1940 жылы ол Кемені отбасының барлығын АҚШ-қа алып келді. Кемені отбасы Нью-Йорк қаласына қоныстанды, онда ол Джордж Вашингтон орта мектебінде білім алды. Ол үш жылдан кейін сыныптағы үздік бітірушілердің қатарында болды. Содан кейін ол Принстон университетінде аспирантураны аяқтау үшін қалды және 1949 жылы Алонзо Черчтың жетекшілігімен «Типтер теориясы мен жиынтықтар теориясы» тақырыбында докторлық диссертациясын қорғап, математика ғылымдарының докторы дәрежесін алды. «Джон осы бағдарламаға уақытының көп бөлігін арнауға құштар болды. Эйнштейн оған әлемге танымал болуға еңбек етуді, содан кейін ғана адамдар оның сөзін тыңдайтынын айтты. Кеменінің Эйнштейннің кеңесін тыңдау шешімі бізге баршамызға пайдасын тигізді». Біріккен Әлем Федералистері қозғалысы арқылы ол болашақ әйелі, сол кездегі Смит студенті Жан Александермен танысты. Жоғары деңгейдегі семинарларға арналған бұл оқулық 1976 жылы қайта басылды, онда Дэвид Гриффиттің кездейсоқ өрістерге арналған қосымша тарауы қосылды. Кемені мен Курц компьютерлерді қарапайым адамдар үшін қолданудың алғашқы пионерлері болды. LGP 30 машинасымен ALGOL 30 және DOPE жүйелерімен алғашқы тәжірибелерден кейін, олар 1964 жылы BASIC бағдарламалау тілін ойлап тапты, сондай-ақ әлемдегі алғашқы уақытты бөлісу жүйелерінің бірі – Дартмут Уақытты Бөлісу Жүйесін (DTSS) құрды. 1974 жылы Америкалық Ақпараттық Өңдеу Қоғамы BASIC және уақытты бөлісу саласындағы еңбектері үшін Кемені мен Курцке Ұлттық Компьютерлік Конференцияда сыйлық берді. BASIC 80-ші жылдардағы Apple II, Commodore, TRS 80 және IBM дербес компьютерлерінің өркендеу кезеңінде жазылған көптеген бағдарламалық қамтамасыздар үшін қолданылған тіл болды, ал оның дербес компьютерлердегі мұрагері Visual Basic (.NET) 2023 жылға дейін қолданыста болып келеді. 1980-ші жылдары Sinclair BASIC Sinclair ZX компьютерлер отбасы үшін де маңызды болды. Кемені 1970 жылдан 1981 жылға дейін Дартмут университетінің президенті болды және президенттік қызметі кезінде студенттерге дәріс оқумен және ғылыми зерттеулер жүргізумен айналысты. Ол 1972 жылы Дартмут университетінде әйелдер мен еркектердің бірге оқуын енгізді. Ол сонымен қатар жыл бойы үздіксіз жұмыс істеуді қамтамасыз ететін «Дартмут жоспарын» құрды, осылайша жаңа ғимараттар салмай-ақ студенттер санын арттыруға мүмкіндік берді. Оның басшылығымен Дартмут университеті аз ұлттық студенттерді іздеу және оларды ұстап қалу ісінде жанданды. Ол Дартмут университетінің жанындағы Этна қаласында тұрды.

Born in Budapest, Hungary, into a Jewish family, Kemeny attended the Rácz private primary school in Budapest and was a classmate of Nándor Balázs. In 1938 his father left for the United States alone. In 1940, he took the whole Kemeny family to the United States Kemeny's family settled in New York City where he attended George Washington High School. He graduated with the best results in his class three years later. He then remained at Princeton to pursue graduate studies and received a Ph. D. in mathematics in 1949 after completing a doctoral dissertation, titled "Type theory vs. set theory", also under the supervision of Alonzo Church. "John was tempted to devote a major part of his time to this program. Einstein told him that he should first make his mark on the world, for then people would listen to him. We have all been rewarded by Kemeny's decision to heed Einstein's advice." United World Federalists was the movement through which he met his future wife, then Smith student Jean Alexander. This textbook, suitable for advanced seminars, was followed by a second edition in 1976 when an additional chapter on random fields by David Griffeath was included. Kemeny and Kurtz were pioneers in the use of computers for ordinary people. After early experiments with ALGOL 30 and DOPE on the LGP 30, they invented the BASIC programming language in 1964, as well as one of the world's first time sharing systems, the Dartmouth Time Sharing System (DTSS). In 1974, the American Federation of Information Processing Societies gave an award to Kemeny and Kurtz at the National Computer Conference for their work on BASIC and time sharing. BASIC was the language used in most software written during the rise of the Apple II, the Commodore, the TRS 80, and the IBM PCs throughout the 80s, and its successor on PCs, Visual Basic (. NET), is still in use in 2023. In 1980s, Sinclair BASIC was also essential for Sinclair ZX family of computers. Kemeny was president of Dartmouth from 1970 to 1981, and continued to teach undergraduate courses and to do research and publish papers during his time as president. He presided over the coeducation of Dartmouth in 1972. He also instituted the "Dartmouth Plan" of year round operations, thereby allowing more students without more buildings. During his administration, Dartmouth became more proactive in recruiting and retaining minority students He had lived in Etna, near the Dartmouth Campus.