Таллалуха шатқалы: Грузияның жеті табиғи кереметінің бірі
Tallulah Gorge
Таллула шатқалы – Грузияның Таллула Фолс қаласының жанындағы әсем табиғат кереметі. 3 км-лік тереңдігі мен 305 метрлік биіктігімен танымал. Табиғат паркі қорғауында.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Таллула шатқалы – Таллула өзенінің Таллула күмбезі тау жыныстарында жасаған қапшағы. Шатқалдың ұзындығы шамамен 3 километр (2 миль), ал тереңдігі 305 метрге жуық. Таллула шатқалы Таллула Фолс қаласының жанында орналасқан. Таллула шатқалы мемлекеттік паркі шатқалдың көп бөлігін және оның сарқырамаларын қорғайды. Бұл шатқал Грузияның жеті табиғи кереметтерінің бірі. Сарқыраманың үстінде 1913 жылы Джорджия темір жолы және электр компаниясы (қазіргі Джорджия Энергия компаниясы) Атлантаның көлік трамвайларын іске қосу үшін салған гидроэлектрлік бөгет арқылы құрылған Таллула шарлауығы көлі орналасқан. Бөгет әлі де судың көп бөлігін 6666 фут (2032 метр) туннельдік шлюз немесе су құбыры арқылы көлден 608 фут (185 метр) төмен орналасқан 72 МВт су электр станциясына бағыттайды, жылына бірнеше күннен басқа. Су жіберілген күндер демалыс үшін, мысалы, каякпен жүзу және тау өзенінде серфинг жасау үшін өте танымал.
The Tallulah Gorge is a gorge formed by the Tallulah River cutting through the Tallulah Dome rock formation. The gorge is approximately 2 mile (3 km) long and almost 1000 feet (305 m) deep. The Tallulah Gorge is located next to the town of Tallulah Falls, Georgia. Tallulah Gorge State Park protects much of the gorge and its waterfalls. The gorge is one of the Seven Natural Wonders of Georgia. Just above the falls is Tallulah Falls Lake, created in 1913 by a hydroelectric dam built by Georgia Railway and Power (now Georgia Power) in order to run Atlanta's streetcars. The dam still collects and redirects most of the water via a 6666 feet (2032 m) tunnel sluice or penstock around the falls to a 72 MW hydropower electricity generation station downstream that is 608 feet (185 m) lower than the lake, except for a few days each year. The days when water is released are very popular for recreation, such as kayaking and whitewater rafting.
Тарих
Таллула шатқалы мен оның шарлауықтары 19 ғасырдың басынан бері туристерді қызықтырып келеді. 1882 жылы Таллула Фоллс темір жолы салынды, бұл Атланта мен Оңтүстік Джорджиядан келген туристерге аймаққа баруды жеңілдетіп, шатқал Солтүстік Джорджияның алғашқы туристік орталығына айналды. Туристік саудаға қызмет көрсету үшін курорттық қонақ үйлер мен барлар пайда болды, темір жол салынысымен бірге демалыс күндері 2000-ға жуық адам жиналатын болды. 1883 жылы арқанмен жүретін профессор Бахман бір қонақ үйдің жарнамалық акциясы ретінде шатқалды арқанмен кесіп өтті. 1970 жылдың 18 шілдесінде Карл Валленда шатқалды арқанмен кесіп өтетін екінші адам болды. 1910 жылдары Джорджия темір жолы және энергетикалық компаниясы өзенде бөгеттер салуды бастады. Бартон қаласы, Джорджия, 1919 жылы сатып алынып, Бёртон көліне айналды. Көптеген жергілікті тұрғындар бөгеттерге қарсы болды, оның ішінде Конфедерация генералы Джеймс Лонгстриттің жесірі Хелен Дортч Лонгстрит 1911 жылы Таллула шатқалын мемлекеттік қорғауға алу үшін науқан жүргізді. Джорджия Ассамблеясы шатқалды сатып алу үшін қажетті 1 миллион долларды жинауға қол жеткізе алмады; Лонгстриттің сәтсіз науқаны Джорджиядағы алғашқы табиғатты қорғау қозғалыстарының бірі болды. 1913 жылы бөгет салынысымен аяқталғаннан кейін Таллула шарлауығының күркіреген шуы (бұл шу шатқалдан шақырымдармен естілетін) басылып, туризм азайды. Парк Джорджияның губернаторы Зелл Миллер мен Джорджия Энергетикалық компаниясының бірлескен күш-жігерімен құрылды. Грузиялықтар ұзақ жылдар бойы Таллула сөзінің шероки тілінен шыққан деп есептеген, өйткені штат ішінде шероки тарихының маңыздылығы зор. Бірақ «таллула» сөзінің этимологиясы белгісіз, ол не шероки, не жақын маңдағы мускогиан тілдеріне, мысалы, крик тіліне сәйкес келмейді.
Since the early 19th century, Tallulah Gorge and its waterfalls have been a tourist attraction. In 1882, Tallulah Falls Railway was built, increasing the accessibility of the area to tourists from Atlanta and south Georgia, and the gorge became North Georgia's first tourist attraction. Resort hotels and bars sprang up to serve the tourist trade which, after the addition of the railway, swelled to as many as 2,000 people on any given Sunday. In 1883, tightrope walker Professor Bachman crossed the gorge as part of a publicity stunt for one hotel. On July 18, 1970, Karl Wallenda became the second man to walk across the gorge on a tightrope. In the 1910s, Georgia Railway and Power began building dams on the river. The town of Burton, Georgia, was purchased and flooded as Lake Burton in 1919. Many area residents opposed the dams, including the widow of Confederate general James Longstreet, Helen Dortch Longstreet, who led a campaign in 1911 to have Tallulah Gorge protected by the state. The Georgia Assembly was unable to raise the $1 million required to purchase the gorge; Longstreet's unsuccessful campaign was one of the first conservation movements in Georgia. When the dam was completed in 1913, the roar of the Tallulah Falls (the roar could be heard for miles from the gorge) was quieted, and tourism dwindled. The park was created by Georgia governor Zell Miller in cooperation with Georgia Power. Georgians have long assumed that Tallulah was a Cherokee word, given the prominence of Cherokee history in the state. The etymology of tallulah is unknown, not clearly matching either Cherokee or nearby Muscogean languages such as Creek.
Таллула Falls танымал мәдениетте
1976 жылы түсірілген "Гризли" фильмінің титрлері шатқал арқылы ұшып бара жатқанда түсірілді, ал бірнеше көріністер шатқалдың жиегіндегі сувенирлік дүкендердің бірінде түсірілді. 1970 жылдың 18 шілдесінде 65 жастағы Карл Валленда Таллула шатқалынан жоғары сыммен жүріп өтті. 1972 жылы түсірілген "Құтылу" фильмінің бөліктері осы шатқалда түсірілді. 2018 жылы түсірілген "Авангерлер: Шеңбер соғысы" фильмінің кейбір түсірілімдері мемлекеттік саябақта жүзеге асырылды.
The opening credits of the 1976 film Grizzly were filmed flying through the gorge, and several establishing shots were shot in one of the gift shops on the gorge rim. On July 18, 1970, a 65 year old Karl Wallenda performed a high wire walk across the Tallulah Gorge. Parts of the 1972 film Deliverance were filmed in the gorge. Parts of the 2018 film Avengers: Infinity War were filmed in the state park.
Геология және экология
Таллула күмбезі – шамамен 500-250 миллион жыл бұрын Пангея қалыптасқан кезде жер қыртысының екі рет бүлінуі нәтижесінде пайда болған тау жыныстарынан тұрады. Оның құрамында негізінен кварцит және шифер кездеседі. Жартасты тік беткейлердің салдарынан күн сәулесінің, көлеңке мен ылғалдың әртүрлі болуына байланысты, каньонға ұқсас шатқалда және оның төңірегінде бірнеше түрлі экожүйелер қалыптасқан. Осы өзен алабында және Оңтүстік Каролина/Джорджия аймағының тағы бірнеше жерінде ғана кездесетін, құрып кету қаупі төнген үшқырлы триллиум өседі.
Tallulah Dome is a rock formation caused by the double folding of the Earth's crust during the formation of Pangaea, about 500 to 250 million years ago. The dome is made up of mostly quartzite along with schist. Because of the variation in sunlight, shade, and moisture caused by the steep cliffs, several different ecosystems exist in and around the canyon like gorge. The persistent trillium, an endangered species of trillium, grows in this river basin and only few other parts of the South Carolina/Georgia area.