Кіріспе

Техастағы ең үлкен ранчо – Кинг ранчосы, АҚШ-тағы ең үлкен ранчо болып табылады. Оның аумағы кейде Род-Айленд штатының және Еуропадағы Люксембург елінің аумағынан да үлкен. Бұл ранчо негізінен мал шаруашылығымен айналысады, сонымен қатар 1946 жылы "Үштік тәжді" жеңіп алған "Ассальт" атты жарысқа қатысатын жылқыны өндірді. Кинг ранчосының бас кеңсесі Техас штатының Хьюстон қаласында орналасқан. Ал ранчоның өзі Оңтүстік Техаста, Кингсвилл қаласына жақын, Корпус-Кристи мен Браунсвилл қалаларының арасында жатыр. Ол 1853 жылы капитан Ричард Кинг және Гидеон К. Льюис тарапынан құрылған. Оның құрамында алты Техас округінің бөліктері бар: Клеберг округінің көп бөлігі, Кенди округінің үлкен бөлігі, сондай-ақ Брукс, Джим Уэллс, Нуэсес және Вилласи округтерінің аймақтары. Ранчо төрт бөлімнен тұрады: Санта-Гертрудис, Лорелес, Энсино және Нориас. Санта-Гертрудис және Лорелес бөлімдерінің арасында қысқа шекара бар, ал Энсино және Нориас бөлімдері толығымен бөлек орналасқан. 1961 жылы бұл ранчо Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. 2019 жылы Техас каубойларының Даңқ залы осы ранчоны қатарына қосты. Кинг ранчосы 1966 жылғы 15 қазанда Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген алғашқы ранчолардың бірі болды, себебі сол күні қол қойылған 1966 жылғы Ұлттық тарихи мұраны сақтау туралы заңға сәйкес.

Тарих

Ричард Кинг (1824–1885) – ирланд иммигранттарының отбасында Нью-Йорк қаласында дүниеге келген өзен пилоты. 11 жасында зергермен келісімшарт жасаған, бірақ кейін теңізге шығып, ақырында пилот куәлігіне ие болған. 1843 жылы Кинг болашақ серігі Миффлин Кеннедимен (1818–1895) танысқан. Екеуі де генерал Закари Тейлордың (кейін АҚШ-тың 12-ші президенті) басшылығында қызмет етті, Техастағы Бразос-Сантьяго портынан Мексиканың Матаморос қаласына және АҚШ-тың Монтеррей мен Сальтильо қалаларына жасалған шабуылдарды қолдап, Тамаулипас штатындағы Камаргоға дейін өзен жолымен жүк тасымалдаған пароходтармен жұмыс істеді. Мексика-Америка соғысынан кейін Кинг Рио-Грандеде, Камарго және Рио-Гранде-Сити қалаларына дейін тауар тасымалдау арқылы жақсы өмір сүрді. Кеннеди Мексикаға жүк тасымалдау арқылы табыс тапты. 1850 жылдың 1 наурызында Кинг, Кеннеди, Браунсвилл қаласын құрған Чарльз Стилман және Джеймс О’Доннелл «М. Кеннеди & Co.» серіктестігін құрды. Кәсіпорынға екі түрлі пароход қажет болды: «Грампус» және «Команч». Американдық Азамат соғысы кезінде бу кемелерінің флоты Матаморос, Мексика азаматы Франсиско Итуррия және Мексика туы астында қайта тіркелді. Мексика бейтарап ел болғандықтан, бу кемелерін одақтас күштері тоқтата алмады және Рио-Гранде өзенінің мексикалық жағындағы Матаморос портында тұрған көптеген терең су кемелеріне Техас мақтасын тасымалдаумен белсенді сауда жасады. Стилман Азамат соғысынан кейін кәсіпорнындағы үлесін сатты; жаңа фирма 1874 жылға дейін «King, Kenedy & Co.» ретінде жұмыс істеді. Кинг болашақ «Кинг ранчосының» бөлігі болатын жерді алғаш рет 1852 жылдың сәуір айында Браунсвиллден солтүстікке қарай Корпус-Кристидегі «Lone Star» жәрмеңкесіне атпен төрт күндік сапар жасағанда көрді. Ауыр сапардан кейін Кинг Рио-Грандеден 200 шақырым қашықтықта орналасқан Санта-Гертрудис сайын көріп қалды. Бұл ол Жабайы жылқы шөлінде көрген алғашқы ағыс болды. Ірі мескит ағаштары көлеңкелеген жер оған үлкен әсер етті, сондықтан ол жәрмеңкеге келген кезде, ол және оның досы, Техас рейнджері капитан Гидеон К. «Легс» Льюис оны ранчоға айналдыруға келісті. «Кинг ранчосының» LK маркасы, бүгінге дейін қолданылуда, серіктестер Льюис және Кингтің есімдерін білдіреді. Кинг пен Льюис Санта-Гертрудис сайында мал шаруашылығын құрды. Осы уақыт аралығында Ричард Кинг қазіргі Кингсвилл, Техас қаласын қамтитын Ринкон-де-Санта-Гертрудис жерін сатып алды. Ол 1853 жылдың 25 шілдесінде Камарголық Хуан Мендиоланың мұрагерлерінен 300 долларға сатып алынған. Кинг Льюиске жердің жартысын 2000 долларға сатты. Сонымен қатар, Льюис Кингке Мануэль Баррера мен Хуан Вильяреалдың ранчоларының жартысын тең сомаға сатты. 1854 жылы Кинг пен Льюис Матаморос қаласының Праксидес Урибеден де ла Гарза Санта-Гертрудис жерін 1800 долларға сатып алды. Бұл 1854 жылдың 20 мамырында толыққанды құқық (жерге құқықтардың толық құжаттамасы) шартымен болды. Жылдар өте келе, 1,2 миллион акр (1,875 шаршы миль, 4,900 км²) жерге дейін өсіп, қазіргі жалпы көлеміне жеткенге дейін. 1855 жылы Льюисті оған қарым-қатынас жасаған әйелдің күйеуі өлтірді. 1856 жылдың 1 шілдесінде Льюис мүлкін (Ранчо жерінің жартысын қоса алғанда) сот сатылымы өтті. Кинг майор В. В. Чэпманға (1859 жылы қайтыс болған) Ринкон жеріне сауда-саттық жасауды ұйымдастырды, оны Чэпман 1575 долларға сатып алды. Чэпмен Браунсвиллдегі Форт Браунның кварталмейстері болды және Рио-Гранде-Ситидегі Форт Рингольдты жабдықтау үшін бу кемелері келісімшарттарын реттеді. Кинг капитан Джеймс Уолвортты де ла Гарза жерін сатып алуға қызықтырды, ал Уолворт 1856 жылдың 26 желтоқсанында Праксидес Урибеге 5000 доллар төлеген. Осылайша Кинг ранчоның операциялық бақылауын сақтады, ал Уолворт жерге құқығын иеленген және оған салық төлеген серіктес болды. Кинг пен Уолворттың мал маркасы 1859 жылдың 27 маусымында оның бұрынғы маркаларымен бірге тіркелген. (төменде қараңыз) Кинг және оның серіктестері шаруа қожалығына жұмыс істейтін адамдарды жалдағанда, олар көптеген мексикалықтарды жалдады. Бір ерекше жағдайда Кинг 1854 жылдың алғашқы айларында Мексиканың Тамаулипас штатындағы Круиллас ауылына (ауыл қатты құрғақшылықтан қираған) барып, ауылдың барлық ірі қара малын сатып алды. Бірақ ауылдан кеткеннен кейін көп ұзамай Кинг ауылдың қысқа мерзімді проблемасын шешіп, құрғақшылықтан аман қалу үшін қажетті табыспен қамтамасыз ету арқылы, оның болашақ табыс көзін жою арқылы ұзақ мерзімді проблема жасағанын түсінді. Сондықтан Круилласқа оралғанда, ол ауыл тұрғындарына өзі үшін жұмыс істеуге, тамақ, баспана және табыс алу мүмкіндігін ұсынды. Көптеген ауыл тұрғындары Кингтің ұсынысын қабылдап, Техасқа көшіп келді. Ранчо өскен сайын, осы жұмысшылар «киненыостар», яғни «Кингтің адамдары» деп аталды. Уақыт өте келе, кейбір бастапқы иеленушілер өздерінің жерлеріне қайтып келді. Кинг бір рет: «Андрес Каналес жанында болмаса, мен осылай жалғастыра алмас едім және ұстап тұра алмас едім» деген. Тізімдерде 1854 жылы мексикалық шұбатты малдың құны 6 доллар, мустанг аттың құны 6 доллар, ал тұқымдық аттың құны 200-300 доллар болған. Қорытындысы бойынша, 1854 жылы Кинг 12 275,79 доллар төлеген. Леа 1855 жылғы шығындардың аз болғанын бағалады. Алғашқы марка – «эре флеча» (жебемен өткен R). 1859 жылы ранчо алғашқы ресми маркаларын (HK және LK) тіркеді. 1869 жылы ранчо «Running W» маркасын тіркеді, ол бүгінге дейін «Кинг ранчосының» ресми белгісі болып табылады. Сол кезде ранчода мал, жылқы, қой және ешкі бағылған. Бірақ 1870-ші жылдардың ортасында ранчоның ерекше мал түрі – Техас Лонгхорны болды. Ранчода сонымен қатар Браман бұқалары, сондай-ақ Беф Шортхорн және Херефордтар да болды. Оңтүстік Азияға тән Брамандар Оңтүстік Техастың ыстық климатына жақсы бейімделген; олар ранчоның Беф Шортхорндарымен будандастырылып, ранчоның өзіндік мал түрін – Санта-Гертрудис малын шығарды, ол 1940 жылы порода ретінде танылды. Леа Кингтің Ранчоны сатып алуын оның Генриетта Мария Морс Чемберленге (1832–1925) әуес болуымен байланыстырады, ол 1854 жылдың 10 желтоқсанында Браунсвиллдегі Бірінші Пресвитериан шіркеуінде үйленді. «Кинг ранчосының» HK мал маркасы Генриетта Кингті білдіреді. АҚШ Азамат соғысы кезінде мал нарығына ағынның бұзылуы бастапқыда ет бағасының төмендеуіне әкелді. 1861 жылы малдың бағасы бір басқа 2 долларға дейін төмендеді, бірақ 1862 жылдың тамызында 11 долларға дейін өсті. 1863-1864 жылдардың қысы малдың көп бөлігін Нуэсес өзені мен Рио-Гранде өзеніне қарай итерді. Азамат соғысынан кейін Техас рейнджерлері АҚШ-тың қайта құрылу кезеңінде таратылды. Мұндай жағдайда малдарды Нуэсес немесе Рио-Гранде арқылы көшіру өте тартымды және қауіпсіз болды. Осы шығын кезеңінде де 1869 жылға қарай Кинг бағаланған 84 000 бас малдың 48 664 басын жинады. 10 000 бас мал қалғанын ескере отырып, Кинг 1869 жылдан 1872 жылға дейін 33 827 бас мал жоғалғанын мәлімдеді. Мал ұрлығына қарсы күресу үшін шаруалар 1870 жылы Батыс Техас мал өсірушілер қауымын құрды; Миффлин Кеннеди алғашқы отырысқа төрағалық етті. 1874 жылға қарай Техас рейнджерлері қайта құрылды және мал ұрлығына қарсы күресте маңызды рөл атқарды. 1870 жылға қарай 300 000 бас мал Батыстан Канзас штатындағы теміржолдарға, содан кейін Чикаго қаласындағы мал базарларына жетті. Техас ранчосында 11 доллар тұратын тұқымдық мал Абиленде 20 долларға сатылатын. Ал Чикагоның Union Stock Yards-ында 31,50 долларға сатылатын. Кинг Канзас штатындағы теміржол станцияларына жүк тасымалдауға жүз күн жұмсайтын. Бірақ 1871 жылға қарай 700 000 бас мал нарықта артық өнімге алып келді, одан Кинг Абиленде жеке келісімдер жасау арқылы сақтады. Кинг 1873 жылдың 19 қыркүйегіндегі «Қара жұма» паникасынан ерте сату арқылы сақтады. Одан кейінгі қиын жылда Кинг өзінің жерін қоршау жұмыстарын жалғастырды және малын, жылқысын және қойын басқарды. Кингтің шығындарды басқарудың бір әдісі – өзінің…

Білім

Санта-Гертрудис тәуелсіз мектеп округінің 1917 жылы салынған бастапқы бастауыш және орта мектеп ғимараты Король ранчосынан жалға алынып, ранчоның меншігінде (Санта-Гертрудис бөлігі) орналасқан. Ол бір сынып ғимараты, төрт қосымша ғимарат, екі шаруашылық құрылыс және басқа да мақсаттарға пайдалануға болатын спорт залы бар 13 сыныпты кешен болды. Қазір аудан PBK Architects компаниясы салған жаңа кампусқа ие. Техас заңына сәйкес, Санта-Гертрудис ИСД аймағы Жағалаулық Бенд колледжінің шекарасында орналасқан (заңнамада бұрынғы атауы "Бей округі колледжі" деп көрсетілген).

Танымал мәдениетте

Эдна Фербердің "Техас ранчоларының алыптары" романы сол атпен фильмге айналдырылды. Фильмде Кинг-ранчта болған көптеген оқиғалар, мысалы, мұнайдың табылуы да көрсетілген. 2022 жылы бестселлер авторлары Уильям В. Джонстон мен Дж. А. Джонстонның "Forever Texas" тарихи вестерн романы Кинг-ранчтың негізі қалаған шынайы оқиғаға негізделген. Джеймс Миченердің "Жүз жылдық" романында Веннефорд ранчосы Кинг-ранч үлгісінде салынған деп айтылады. Мэтт Браунның "Жер иелері" тарихи көркем романы Кинг-ранч пен оның негізін қалаушыға арналған, бірақ кейбір есімдер мен жағдайлар өзгертілген. Австралиядағы Кинг-ранчтың еншілес шаруашылығы – Брунетт Даунс мал фермасындағы ковбойдің көзқарасы 2012 жылы Ник Кэмпбелл Джонстың "Өкінуге уақыт қалмады" автобиографиясында бейнеленген. Кэмпбелл Джонс 1963 жылы Брунетт Даунста жэкару (австралиялық ковбой) ретінде жұмыс істеп, 1975 жылы кетер алдында бақылаушы және менеджердің орынбасары болған.

Түсініктемелер

Ли, 2-бет: Кингтің өмірбаянының егжей-тегжейлі мәліметтері үшін Ли Ричард Кингтің 1870 жылғы 11 сәуірде Техас штатының Шығыс округіндегі АҚШ комиссары Ф. Дж. Паркердің алдында жасаған шұғылалы жауабына сілтеме жасайды. Бұл жауап АҚШ және Мексика талаптар комиссиясына (Вашингтон, Колумбия округі, 1870 жылғы 30 тамыз) тіркелген. – Шекара және талаптар комиссиясының және төрелік соттардың тізімдері, Мексикаға қарсы талаптар, 1868 жыл, Талап № 579, RG 76 GSA, Ұлттық мұрағат және құжаттар қызметі, Вашингтон, Колумбия округі.
Ли, 128–9 беттер. Генриетта Кингтің қолжазбасымен Кинг ранчосының мұражайынан алынған жазбалар. ,: Генриетта Кингтің отбасы мүшелерімен бөліскен естеліктері.