Кіріспе

Экономикадағы ұғым

Экономикада, толықтыратын тауар – бұл оның толықтырғышының танымалдылығы артаған сайын тартымдылығы да артатын тауар. Техникалық тұрғыдан алғанда, ол сұраныстың теріс қиылыстық серпімділігін көрсетеді және басқа тауардың бағасы төмендегенде оған деген сұраныс артады. Егер тауары тауарының толықтырғышы болса, тауарының бағасының өсуі тауарының сұраныс қисығы бойынша теріс қозғалысқа және оның сұраныс қисығының ішке қарай ығысуына әкеледі; әр тауарға деген сұраныс азаяды. Керісінше, тауарының бағасының төмендеуі тауарының сұраныс қисығы бойынша оң қозғалысқа және оның сұраныс қисығының сыртқа қарай ығысуына әкеледі; әр тауарға деген сұраныс көбейеді. Бұл алмастыратын тауарға қарама-қайшы келеді, оның сұранысы алмастыратын тауардың бағасы төмендегенде төмендейді. Екі тауар толықтыратын болса, олар бірлескен сұранысты сезінеді – бір тауарға деген сұраныс екінші тауарға деген сұраныспен байланысты. Сондықтан, егер бір тауардан көп мөлшерде сұраныс болса, екінші тауардан да көп мөлшерде сұраныс болады, және керісінше. Мысалы, қырқышқа деген сұраныс қолданыстағы қырқыштардың санына байланысты болуы мүмкін; осы себепті қырқыштар кейде өтімділік көшбасшысы ретінде сатылады, байланысты қырқыштарға деген сұранысты арттыру үшін. Тағы бір мысал: кейде тіс щеткасы тіс пастасымен бірге тегін беріледі. Тіс щеткасы тіс пастасының толықтырғышы болып табылады; тіс щеткасын өндіру құны тіс пастасынан жоғары болуы мүмкін, бірақ оның сатылуы тіс пастасына деген сұранысқа байланысты. Барлық толықтырғыш емес тауарларды алмастыратын тауарлар деп қарастыруға болады. Егер және тауарлары күнделікті мағынада шамамен толықтыратын болса, онда тұтынушылар тауарының әрбір шекті бірлігі үшін көбірек төлеуге дайын, олар одан көбірек жинаған сайын. Керісінше, алмастыратын тауарлар үшін: тұтынушы тауарының әрбір шекті бірлігі үшін аз төлеуге дайын, олар одан көбірек жинаған сайын. Толықтыру психологиялық процестермен де туындауы мүмкін, онда бір тауарды тұтыну (мысалы, кола) оның толықтырғыштарына деген сұранысты ынталандырады (мысалы, сырлы бургер). Тамақ немесе сусынды тұтыну оның толықтырғыштарын тұтынуға ұмтылыс тудырады: тұтынушылар бірге дәмдірек болады деп санайтын тағамдар. Кола ішу тұтынушылардың сырлы бургерге төлеуге дайындығын арттырады. Бұл әсер осы қатынастарды тұтынушылардың қабылдауына, олардың сезімдік қасиеттеріне емес, байланысты болып көрінеді.

Мысалдар

Бұған мысал ретінде автомобильдер мен бензинге деген сұранысты қарастырайық. Автомобильдерге сұраныс пен ұсыныс суретте көрсетілген, ал бастапқы сұраныс болсын. Егер автомобильдердің бастапқы бағасы болса, онда сұраныс мөлшері болады. Егер бензин бағасы белгілі бір мөлшерде төмендесе, бұл автомобильдерге деген сұраныстың артуына әкеледі. Сұраныстың артуы сұраныс қисығын оңға қарай, жаңа позицияға жылжытады. Автомобильдердің ұсыныс қисығы тұрақты болған жағдайда, жаңа, артқан сұраныс мөлшері бағасымен бірге болады. Басқа мысалдарға автомобильдер мен отын, ұялы телефондар мен ұялы байланыс қызметі, принтерлер мен картридждер және тағы да басқалары жатады.

Керемет қосымша

Кемелді толықтыру – басқа тауармен бірге тұтылуы қажет болатын тауар. Кемелді толықтырудың теңқарастық қисығы тік бұрыш түрінде болады, бұл суретте көрсетілген. Мұндай қалауларды Леонтифтің пайдалылық функциясы арқылы бейнелеуге болады. Аз ғана тауарлар кемелді толықтыру сипаттамасына жатады.