Кіріспе
Гибралтарлық саудагер Дэвид Пацифико, Дон Пацифико деп белгілі (1784? – 12 сәуір 1854), португалдық еврей саудагері және дипломаты болған. Ол туғаннан британдық азамат деп есептелді және 1850 жылғы ағылшын-грек дауының орталық тұлғасы, "Дон Пацифико ісі" ретінде танымал болды.
David Pacifico, known as Don Pacifico (1784? – 12 April 1854), was a Portuguese Jewish merchant and diplomat. He was considered a British subject by birth and was the central figure in the Anglo Greek dispute of 1850, known as the Don Pacifico Affair.
Ерте өмір
Пацифико – итальян тегіндес сефард яхудиі еді. Пацификоның ата-анасы 1761 жылы Лондондағы Бевис Маркс синагогасында үйленген. Ол өзінің туған жері туралы әртүрлі айтты, сол кезде Испанияға қарасты Оран қаласында немесе британдық иелік болған Гибралтарда дүниеге келгенін мәлімдеді. Бірде өзін испан азаматы деп таныстырды. 1828–1834 жылдардағы Азамат соғысы кезінде Португалияда либералдық көзқарастас болғандықтан, Мигелистер тарапынан қуғынға ұшырады. 1835 жылы соғыстан кейін жеңіске жеткен либералдар оған Мароккодағы консулдық лауазымын және Португалия азаматтығын сыйлады. 1837 жылдан 1842 жылға дейін ол Афинада бас консул қызметін атқарды, осы кезеңде саудамен де айналысып, жергілікті яһуди қауымдастығында белгілі болды. 1847 жылдың сәуір айында, Ротшильдтер әулетінің мүшесі, француз яһуди қаржыгерді ренжітпеу мақсатымен, үкімет грек православиесінің Пасхасы кезінде Яһуда Искариоттың бейнесін жағу дәстүрін тыйым салды. Ашулы халық полицияның салқын қарауында Пацификоның үйін тонады. Содан кейін Пацифико британдық өкілдігінің көмегімен Грекия үкіметінен өзінің мүлкіне келтірілген зиян үшін 32 000 фунт стерлинг, сондай-ақ 10% пайыз және өзіне жасалған физикалық зорлық-зомбылық үшін 500 фунт стерлинг өтемақы талап етті. Бұл талап сол кездегі Сыртқы істер министрі Лорд Палмерстоннан мақұлдау алды. Ол сонымен қатар мемлекетке өткен жері үшін де өтемақы сұрады. Бұл соңғы талап қабылданса да, грек үкіметі оның бүлікке қатысты талаптарын қарастырмады. Бұл мәселе 1850 жылдың қаңтарында, Корольдік теңіз күштері Афинаны блокадалап, Грецияны Пацификоның және басқалардың талаптарын өтеуге мәжбүрлеген кезде шешіміне келді. Француз және ресейлік тараптың араласуы арқасында оның талаптары азайтылып, блокада алынып тасталды, ал Греция төлеуге келісті.
Лондон
Дон Пацифико ісі парламентте пікірталас тудырды. Палмерстон 1850 жылғы 25 маусымда палатада сөйлеген сөзінде өзінің әрекеттерін "Civis romanus sum" фразасымен қорғады, бұл фраза "Мен римдік азаматпын" деп аударылады, және Рим империясының кез келген жерінде римдіктерге зиян келтіруден қорғауға берілген уәде еді. Ол "Еврей дінін ұстанатын адам кез келген зұлсалыққа тосқауылсыз нысана болады" деген антисемиттік көзқарасқа қарсы шықты. Оппозициялық ұсыныс бойынша өткен дауыс беруде британдық азаматтың әлемнің кез келген жерінде көмек сұрау құқығы қырық алты дауыспен бекітілді. Халықаралық деңгейде танымал болғанына қарамастан, Пацифико Лондон еврейлерінің арасында танымал болған жоқ. Ол 1854 жылғы 12 сәуірде Лондондағы Бьюри-стрит, 15 мекенжайында қайтыс болды және екі күннен кейін Миль-Энд-роудтағы испандық және португалдық еврейлердің зиратына жерленді. 21 сәуірде жарияланған некрологта "The Jewish Chronicle" оны "саяси әлемде үлкен сенсация тудырған тұлға" деп сипаттады.