Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канаданың Бас судьясы 1973 жылдан 1984 жылға дейін
Chief Justice of Canada from 1973 to 1984
Бора Ласкин (5 қазан 1912 – 26 наурыз 1984) – канадалық құқықшы, 1973 жылдан 1984 жылға дейін Канаданың 14-ші бас судьясы болған. Ласкин 1970 жылы Жоғарғы соттың судьясы болып тағайындалды, ал 1965 жылдан 1970 жылға дейін Онтарио апелляциялық сотында қызмет етті. Сотқа тағайындалғанға дейін Ласкин заңгерлік және академиялық қызметпен айналысты.
Bora Laskin (October 5, 1912 – March 26, 1984) was a Canadian jurist who served as the 14th chief justice of Canada from 1973 to 1984. Laskin was appointed a puisne justice of the Supreme Court in 1970, and served on the Ontario Court of Appeal from 1965 to 1970. Before he was named to the bench, Laskin worked as a lawyer and in academia.
Жас шағы мен отбасы
Ласкин Форт-Уильямда, Онтариода (қазіргі Тандр-Бэй) Макс Ласкин мен Блума Зингельдің ұлы болып дүниеге келді. Оның ағасы Саул Ласкин Тандр-Бэйдің тұңғыш мэрі болды. Оның тағы бір інісі Чарльз - көйлектерді жобалайтын және шығаратын адам. Ласкин Пегги Тененбаумға үйленді. Олардың екі баласы болды: әкесінің жолын жалғаған Джон И. Ласкин, ол Онтарио апелляциялық сотының судьясы болды, және Барбара Ласкин Пламптр. Оның немересі (қызының ұлы) оның атын дәріптейді. Оның сіңілі баласы Джон Б. Ласкин – Федералдық апелляциялық соттың судьясы, ал бұрын Торонто университетінің құқық факультетінде оқытушы болып жұмыс істеген және Торонтодағы белгілі коммерциялық дауларды қараған адвокат болған.
Laskin was born in Fort William, Ontario (now Thunder Bay), the son of Max Laskin and Bluma Zingel. His brother, Saul Laskin, went on to become the first mayor of Thunder Bay. His other brother, Charles, was a shirt designer and manufacturer. Laskin married Peggy Tenenbaum. The couple had two children: John I. Laskin, who followed in his father's footsteps and became a judge at the Ontario Court of Appeal, and Barbara Laskin Plumptre. His grandson (the son of his daughter) carries on his name. His nephew John B. Laskin is a judge of the Federal Court of Appeal, having previously been a faculty member of the University of Toronto Faculty of Law and a prominent commercial litigator in Toronto.
Білім
Ласкин Осгуд Холл заң мектебінде заңгер мамандығын алған. Алғашында Торонто университетінде оқып, 1933 жылы өнер бакалавры дәрежесін алды. 1935 жылы магистр дәрежесін, ал 1936 жылы Торонто университетінің заң бакалавры дәрежесін алды. Торонто университетінде оқып жүргенде, ол «Сигма Альфа Му» студенттік ұйымының мүшесі болды. 1937 жылы Гарвард заң мектебінен заң магистрі дәрежесін алды. Ол Торонто университетінің және Гарвард заң мектебінің екеуінен де алтын медаль жеңіп алды.
Laskin was educated as a lawyer at Osgoode Hall Law School. He initially studied at the University of Toronto, earning a Bachelor of Arts in 1933. He received the degrees of Master of Arts in 1935 and earned a Bachelor of Laws from the University of Toronto in 1936. While at the University of Toronto, he was a member of Sigma Alpha Mu fraternity. In 1937, he received a Master of Laws from Harvard Law School. He earned a gold medal at both the University of Toronto Law School and at Harvard Law School.
Заң мансабы
Ласкин, еврей болғандықтан, жоғары академиялық көрсеткіштеріне қарамастан, сол кездегі ағылшын канадалық заңгерлік саласында кең таралған антисемитизм салдарынан еңбек етіп тұрған ешбір танымал заң фирмасында жұмыс таба алмады.
Despite his superior academic record, Laskin, who was Jewish, was unable to find work at any law firm of note, because of the anti Semitism that pervaded the English Canadian legal profession at the time.
Онтарио апелляциялық соты
Ласкиннің судьялық мансабы 1965 жылы Онтарио апелляциялық сотына тағайындалуымен басталды. Апелляциялық сотта жұмыс істеген кезінде Ласкин ажырасу ісі бойынша шешім шығарып, федералды парламенттің ажырасу заңына сәйкес жұбайлық көмек құқығын бекітуге конституциялық құқығын растады. Ласкин жұбайлық көмек Конституциялық актіге сәйкес парламенттің ажырасу бойынша конституциялық юрисдикциясына қосымша екенін мәлімдеді. Үш жыл өткен соң, Канаданың Жоғарғы соты осы мәселені қарағанда, Ласкиннің Онтарио апелляциялық сотының шешіміне сілтеме жасап, бірауызды түрде осыған ұқсас қорытындыға келді.
Laskin's career on the bench began in 1965 with his appointment to the Ontario Court of Appeal. While on the Court of Appeal, Laskin gave a decision in a divorce case, upholding the constitutional authority of the federal Parliament to include the right to spousal support under the Divorce Act. Laskin held that spousal support was ancillary to Parliament's constitutional jurisdiction over divorce under the Constitution Act. When the Supreme Court of Canada considered the same issue three years later, it unanimously reached the same conclusion, citing Laskin's decision from the Ontario Court of Appeal.
Канаданың Жоғарғы соты
1970 жылғы 19 наурызда премьер-министр Пьер Трюдоның кеңесі бойынша Канаданың Жоғарғы сотына тағайындалды, бұл оны сол сотқа отырған алғашқы еврей судья етті. 1973 жылғы 27 желтоқсанда Ласкин қайтадан Трюдоның кеңесімен Бас судья болып тағайындалды. Ол 1984 жылы қайтыс болғанға дейін осы лауазымда қызмет етті. Ласкиннің Бас судья болып тағайындалуы қандай да бір дау тудырды. Ол соттағы екінші кіші судья болды, тек үш жыл ғана қызмет еткен еді. Ұзақ жылдар бойы қалыптасқан дәстүр бойынша, бас судья зейнетке шыққанда, соттағы ең тәжірибелі судья тағайындалатын болған. Жоғарғы сот 1875 жылы құрылғаннан бері бұл практика екі рет, 1906 және 1924 жылдары, ең тәжірибелі судьялар ескерілмеген жағдайларда ғана бұзылды. Осы дәстүр бойынша, Бас судья лауазымына он бес жылдан бері сотта қызмет етіп келе жатқан судья Рональд Мартланд лайық болған. Премьер-министр Трюдо Ласкинді тағайындағанда, судья Мартландқа оның орнына басқа біреу тағайындалатыны туралы алдын ала ескерту аз берілгендігі және ол бұған қатты ренжіді деген ақпарат тарады. Қаржы министрі Джон Тернер сот дәстүрінен бас тартуына байланысты қатты ашуланған деген қауесет тарады.
On March 19, 1970, he was appointed on the advice of Prime Minister Pierre Trudeau to the Supreme Court of Canada, becoming the first Jewish justice to sit on that court. Again on the advice of Trudeau, Laskin was appointed Chief Justice on December 27, 1973. He held that position until his death in 1984. Laskin's appointment as Chief Justice generated some controversy. He was the second most junior justice on the court, having served for only three years. The long standing tradition was that on the retirement of the chief justice, the senior puisne justice on the court would be appointed. Since the establishment of the Supreme Court in 1875, this practice had been followed except on two occasions, in 1906 and 1924, when the senior puisne justices had been passed over. By that tradition, the appointment as Chief Justice would have gone to Justice Ronald Martland, who had been on the court for fifteen years. When Prime Minister Trudeau appointed Laskin, it was said that Justice Martland had been given very little notice that he would be passed over, and was upset by it. Minister of Finance John Turner was rumoured to be furious at the departure from the traditions of the court.
Сот философиясы
Ласкин либералды заңгер болған және шешімдерді көбінесе азшылықтың тарапында қабылдаған. Оның маманы еңбек құқығы және конституциялық құқық болды, сондай-ақ ол азаматтық бостандықтарды қорғаушы ретінде танымал еді. 1867 жылғы Конституциялық актіге сәйкес федерализм мәселелерінде Ласкин Конфедерация құрылғаннан бері федералдық билікті ең белсенді қолдаған судья деп есептеледі. Бұл оның әріптесі Жан Битцке, провинциялық биліктің ең күшті жақтаушысы ретінде белгілі болғанмен, қарама-қайшылық тудырды. Жоғарғы соттағы қызметінің бастапқы жылдары Ласкин жиі наразылық білдірген. 1970 жылдары Ласкин азаматтық бостандықтарға қатысты істерде судьялар Уишарт Спенс және Брайан Диксонмен бірлесіп жұмыс істеді, көбінесе соттағы консервативті көпшілікпен келіспейтін. Бұл топты бейресми түрде "ЛСД байланысы" деп атады. Істің нәтижесі қатты дау тудырды. Ол ел бойынша отбасылық құқықтарды реформалауға себеп болды, Ласкиннің күйеу мен әйел арасындағы мүліктік теңдікке қатысты пікірін қабылдады. Бірнеше жыл өткен соң Ласкин осы істе алған позициясының өзінің бас судья болып тағайындалуына, Рональд Мартландтан жоғары қойылғанына ықпал еткенін айтты.
Laskin was a liberal jurist who often found himself on the minority side of decisions. His specialty was labour law and constitutional law and he had a reputation as a civil libertarian. On matters of federalism under the Constitution Act, 1867, Laskin has been considered the most aggressive supporter of the federal powers of any justice since Confederation. This made for a stark contrast with fellow Justice Jean Beetz, who was known as one of the strongest supporters of provincial powers under the Constitution. In his earlier years on the Supreme Court, Laskin was frequently in dissent. During the 1970s, Laskin frequently joined with justices Wishart Spence and Brian Dickson on cases involving civil liberties, often in dissent from the more conservative majority on the court. The grouping was colloquially referred to as the "LSD connection." The outcome of the case was highly controversial. It triggered reforms to matrimonial laws across the country, adopting Laskin's view of property equality between husband and wife. Years later, Laskin said that the position he took in this case was the likely cause of his promotion to Chief Justice over the more senior Ronald Martland.
Патриаттық сілтеме
Ласкин бірқатар маңызды конституциялық істерге төрағалық етті, ең бастысы – 1981 жылғы Конституцияны қайтару жөніндегі мәселе (Patriation Reference), онда Пьер Трюдоның провинциялардың келісімінсіз Канада Конституциясын федералды үкімет тарапынан бір жақты түрде қайтару әрекеті қарастырылды. Бұл іс Квебек, Манитоба және Ньюфаундленд провинцияларынан түскен үш облыстық мәселенің біріктірілген саяси процесі болды. 7-ге 2 дауыспен соттың көпшілігі Парламенттің бір жақты әрекет етуге заңдық құқығы бар деп шешті. Алайда, 6-ға 3 дауыспен сот сонымен бірге, бір жақты федералдық әрекеттер Конфедерациядан бері қалыптасқан конституциялық конвенцияны бұзады деген шешімге келді, ол конституциялық түзетулерге қатысты облыстардың маңызды келісімін талап етеді. Ласкин Парламенттің бір жақты әрекет етуге заңдық құқығына қатысты мәселеде көпшілікке кірген судьялардың бірі болды, бірақ Парламенттің бір жақты әрекет ету құқығын шектейтін конституциялық конвенция жоқ деп санайтын үш қарсы дауыс берген судьяның бірі болды. Конституцияны қайтару жөніндегі мәселе бойынша қабылданған шешімнің нәтижесінде Трюдо провинциялармен келіссөздердің жаңа кезеңін бастауға шешім қабылдады, нәтижесінде Квебектің бас тартысынан басқа барлық провинциялар Ұлыбританиядан Конституцияны қайтаруға келісті. Тарихшы Фредерик Бастиен Ласкиннің саяси қайраткерлермен сот отырысының мәселелерін талқылау арқылы билік бөлінісінің конституциялық қағидасын бұзғанын айтады, бұл шешімнің заңдылығына күмән тудырады. Алайда, аталған мәселе бойынша сақталған қатысушылар, тіпті егер бұл айыптамалар рас болса да, сот шешімінің дұрыстығына нұқсан келтірмейді деп санайды. Басқа ғалымдар Конституцияны қайтару процесі сот тәуелсіздігін бұзады деген пікір білдірді.
Laskin presided over a number of landmark constitutional cases, most notably the 1981 Patriation Reference, which considered Pierre Trudeau's attempt to have the federal government unilaterally patriate the Constitution of Canada without the consent of the provinces. The case was a consolidated appeal of three provincial references, from Quebec, Manitoba and Newfoundland. By a 7 2 division, a majority of the court held that Parliament had the legal authority to act unilaterally. However, by a division of 6 3, the court also held that unilateral federal action would violate a constitutional convention that had emerged since Confederation, requiring substantial provincial agreement on constitutional amendments. Laskin was one of the judges in the majority on the issue of Parliament's legal authority to act unilaterally, but was one of the three dissenting judges who would have held that there was no constitutional convention restricting Parliament's power to act unilaterally. As a result of the decision in the Patriation Reference, Trudeau decided to begin a new round of negotiations with the provinces, which resulted in the patriation of the Constitution from Britain being agreed to by all provinces save Quebec. Historian Frederic Bastien suggests that Laskin may have violated the constitutional separation of powers by discussing the deliberations of the court with politicians, casting doubt on the legitimacy of the decision. However, surviving participants in the Reference process do not think that the allegations, even if true, undercut the validity of the court's decision. Other scholars said that the patriation process violated judicial independence.
Өлім
Ласкин өмірінің соңғы жылдары денсаулығы нашар болды және 1984 жылғы 26 наурызда 71 жасында пневмониядан қайтыс болды. Өліміне екі апта бұрын, 1984 жылғы 13 наурызда, ол Канада орденінің серігі атағымен марапатталды. Премьер-министр Трюдо мемлекеттік жерлеу рәсімін ұсынды, бірақ отбасы бас тартты, себебі Ласкин "әдетте қарапайымдылықті жақсы көретін" еді. Оның орнына Ласкин Оттавадағы қарапайым жерлеу рәсімінен бұрын Жоғарғы Сот ғимаратының Үлкен залында сақталды, содан кейін Торонтодағы Холи Блоссом еске алу паркінде жерленді. Кейіннен оның інісі Саул Ласкин оның қасына жерленді.
Laskin was in poor health the last few years of his life, and died in office on March 26, 1984, at the age of 71 from pneumonia. Two weeks before his death, on March 13, 1984, he was made a Companion of the Order of Canada. Prime Minister Trudeau offered a state funeral, but the family declined because Laskin "liked things very simple." Instead, Laskin lay in state in the Great Hall of the Supreme Court building, prior to a simple funeral ceremony in Ottawa and interment at Holy Blossom Memorial Park in Toronto. His brother Saul Laskin was later buried beside him.
Тану
Ласкиннің туған қаласы Тундер-Бэйдегі Лейкхед университеті оны бірнеше тәсілмен құрметтеді. Бора Ласкин ғимараты, негізінен Білім беру факультеті қолданады. 2013 жылы құрылған Бора Ласкин заң факультеті. Ласкин сот имитациясы (Moot) оның құрметіне аталды. Торонто университетінің заң факультетінің бас кітапханасы Ласкиннің есімімен аталады. 2011 жылы Оттавадағы Бора Ласкин заң қоғамы оның құрметіне аталды. 1964 жылы Канада Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды, осымен ол "FRSC" деген пост-номиналдық әріптерді тағайындауға ие болды.
Lakehead University, in Laskin's hometown of Thunder Bay, honoured him in several ways. The Bora Laskin Building, used primarily by the Faculty of Education. The Bora Laskin Faculty of Law, established 2013. The Laskin Moot was named in his honour. The main library of the University of Toronto Faculty of Law is named for Laskin. The Bora Laskin Law Society in Ottawa was named in his honour in 2011. Elected as a Fellow of the Royal Society of Canada in 1964, giving him the right to the post nominal letters "FRSC".