Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канаданың 2000 жылдан 2017 жылға дейінгі Бас судьясы
Chief Justice of Canada from 2000 to 2017
Беверли Мариан МакЛачлин (1943 жылдың 7 қыркүйегінде туған) – канадалық заңгер және автор, 2000 жылдан 2017 жылға дейін Канаданың 17-ші бас судьясы қызметін атқарған. Ол Канада тарихындағы ең ұзақ қызмет еткен бас судья және бұл лауазымға тағайындалған алғашқы әйел. 2018 жылдың шілдесінде МакЛачлин Гонконгтың Соңғы сатыдағы апелляциялық сотында тұрақты емес судья ретінде үш жылдық мерзімге жұмыс істеді, бұл лауазымға ұсынылған алғашқы канадалық заңгер. 2021 жылы ол екінші үш жылдық мерзімге қайта тағайындалды.
Beverley Marian McLachlin (born September 7, 1943) is a Canadian jurist and author who served as the 17th chief justice of Canada from 2000 to 2017. She is the longest serving chief justice in Canadian history and the first woman to hold the position. In July 2018, McLachlin began a three year term as a non permanent judge on the Hong Kong Court of Final Appeal, the first Canadian jurist nominated to the post. She was re appointed for a second three year term in 2021.
Ерте өмір және білім
МакЛачлин Альберта штатының Пинчер-Крик қаласында Беверли Гитц болып дүниеге келді. Ол Элеонора Марианның (құрметті аты Крушель) және Эрнест Гитцтің үлкен баласы еді. Оның неміс тегі бар ата-анасы Пентикостал шіркеуінің "фундаменталист христиандары" болды. Ол Альберта университетінде философиядан бакалавр және магистр дәрежелерін, сондай-ақ заңгерлік мамандығын бітірді (жоғары оқушы ретінде алтын медаль жеңіп, Альберта құқық журналының редакторлық қызметін атқарды). 1969 жылы Альберта адвокатурасына, ал 1971 жылы Британдық Колумбия адвокатурасына қабылданды. МакЛачлин 1969 жылдан 1975 жылға дейін заңгер болып жұмыс істеді. 1974 жылдан 1981 жылға дейін Британдық Колумбия университетінде профессор болды. МакЛачлиннің Ангус есімді ұлы 1976 жылы туды, ол Родерик МакЛачлинмен бірінші некесінен дүниеге келді, ол Ангустың тәрбиесіне көп көмектесті. Родерик МакЛачлин 1988 жылы, оның Британдық Колумбия Жоғарғы Сотының бас судьясы болып тағайындалғаннан кейін бірнеше күн өткен соң, рактан қайтыс болды. 1985 жылдың желтоқсан айында МакЛачлин Британдық Колумбия апелляциялық сотына тағайындалды. Әкімшілік қызметін атқарып, ол Канадада бір жынысты некелерді заңдастырған азаматтық неке туралы заңға патшалық келісім берді. 2006 жылдың 15 желтоқсанында ол Қасиетті Иоанн орденінің командирі болып тағайындалды. 2013 жылдың шілдесінде Марк Надонды тағайындау мәселесін талқылау кезеңінде Бас судья МакЛачлин әділет министрі Питер МакКеймен және премьер-министр кеңсесімен Марк Надонның Квебек Жоғарғы Сотындағы орынға лайықтылығы туралы байланысқа түсті. Премьер-министр Стивен Харпер МакЛачлиннің телефон соққанын қабылдамағанын мәлімдеді. Харпердің бұл пікірін заңгерлер қауымы сынап, Швейцариядағы Халықаралық заңгерлер комиссиясына шағым түсірді. Халықаралық заңгерлер комиссиясы Беверли МакЛачлин Харперден кешірім сұрауға лайық екенін, бірақ 2014 жылдың шілдесіне дейін кешірім сұралмағанын мәлімдеді. 2015 жылдың мамыр айында МакЛачлинге Глобалды плюрализм орталығында сөз сөйлеуге шақыру жолданды, ол Канаданың адам құқықтары тарихындағы ең қара дақ деп атаған аборигендерге қарсы "мәдени геноцид" жасауға тырысқанын айтты. Реджина университетінің профессоры Кен Коутс МакЛачлиннің пікірін қолдап, оның "елдегі судьялардың, адвокаттардың және аборигендердің ойларын ғана айтып отырғанын" мәлімдеді. Басқалары бұл пікірге келіспеді. Журналист Лизан Гагнон бұл пікірлерді "қабылданбайтын" және "өте қоздырғыш" деп сипаттап, МакЛачлиннің өзін сынайтындарға мүмкіндік бергенін айтты. Тағы бір журналист Гордон Гибсон "геноцид" сөзін қолдануды қоздырғыш әрі шамадан тыс деп бағалап, Бас судьяның пікірлері оны заң шығарушы сияқты көрсеткенін айтты. МакЛачлин 2017 жылдың 15 желтоқсанында, міндетті зейнеткерлік жасына (75 жас) жетпей 9 ай бұрын Жоғарғы Соттан зейнеткерлікке шықты. Оның орнына Канаданың Бас судьясы лауазымына Джастин Трюдо премьер-министрі ұсынған Ричард Вагнер тағайындалды. Оның сот судьясы лауазымына мұрагері Джастин Трюдо премьер-министрінің Жоғарғы Сотқа судья тағайындаудың жаңа процесі арқылы тағайындалған Шейла Мартин болды, бұл процеске "белгіленген критерийлерге сай келетін кез келген канадалық заңгер немесе судья" өтініш беруге мүмкіндік берді.
McLachlin was born Beverley Gietz in Pincher Creek, Alberta, the eldest child of Eleanora Marian (née Kruschell) and Ernest Gietz. Her parents, who were of German descent, were "fundamentalist Christians" of the Pentecostal Church. She received a B. A. and an M. A. in philosophy as well as an LL. B. degree (winning the gold medal as top student, and serving as notes editor of the Alberta Law Review) from the University of Alberta. She was called to the bar of Alberta in 1969, and to the Bar of British Columbia in 1971. McLachlin practised law from 1969 until 1975. From 1974 to 1981, she was a professor at the University of British Columbia. McLachlin has one son, Angus (born 1976), from her first marriage to Roderick McLachlin, who took care of much of Angus's upbringing. Roderick McLachlin died of cancer in 1988, a few days after she was appointed chief justice of the B. C. Supreme Court. In December 1985, McLachlin was appointed to the British Columbia Court of Appeal. In her role as administrator, she gave royal assent to the Civil Marriage Act which legalized same sex marriage nationally in Canada. On December 15, 2006, she was appointed a commander of the Venerable Order of Saint John. In July 2013, during the consultation period prior to appointment for Marc Nadon, Chief Justice McLachlin contacted justice minister Peter MacKay and the Prime Minister's Office regarding the eligibility of Marc Nadon for a Quebec seat on the Supreme Court. Prime Minister Stephen Harper stated that he had refused a phone call from McLachlin on the attorney general's advice. Harper's comments were criticized by the legal community and a complaint was forwarded to the International Commission of Jurists in Switzerland. The International Commission of Jurists concluded that Beverly McLachlin deserved an apology from Harper, but none had been given as of July 2014. In May 2015, McLachlin was invited to speak at the Global Centre for Pluralism, and said that Canada attempted to commit "cultural genocide" against aboriginal peoples in what she called the worst stain on Canada's human rights record. University of Regina academic Ken Coates supported McLachlin, and said that she was "only stating what is clearly in the minds of judges, lawyers and aboriginal people across the country". Others were less sympathetic. Columnist Lysiane Gagnon called the comments "unacceptable" and "highly inflammatory" and suggested that McLachlin had opened herself up to accusations of prejudice. Gordon Gibson, another columnist, said the use of the word "genocide" was incendiary and disproportionate and that the Chief Justice's comments made her sound like a legislator. McLachlin retired from the Supreme Court on December 15, 2017, nine months before reaching the mandatory retirement age of 75. Her successor as Chief Justice of Canada is Richard Wagner, who was nominated by Prime Minister Justin Trudeau in 2017. Her successor as a justice of the court is Sheilah Martin, who was nominated by Prime Minister Justin Trudeau through a new process for judicial appointments to the Supreme Court of Canada that permitted, "any Canadian lawyer or judge who fits a specified criteria" to apply.
Гонконг
Маклачлин 2018 жылдың наурыз айында Гонконгтағы Соңғы сатыдағы апелляциялық соттың тұрақты емес мүшесі болуға ұсынылды. Сот Гонконгтан тыс ортақ құқық жүйесіне жататын елдерден шетелдік судьяларды тағайындайды, және Маклачлин осы сотқа тұрақты емес мүше ретінде отыратын алғашқы канадалық болып табылады. Оның үш жылдық мерзімі Гонконгтың Заң шығарушы кеңесімен бекітілді, ал бас атқарушы 2018 жылдың 30 шілдесінен күшіне енетін етіп тағайындау туралы жарлық жариялады. Маклачлиннің тағайындалуымен бірге Бренда Хейл де тұрақты емес судья ретінде, ал Эндрю Ченг тұрақты судья ретінде тағайындалды. Ол 2021 жылы екінші үш жылдық мерзімге қайта тағайындалды.
McLachlin was nominated in March 2018 to become a non permanent member of the Court of Final Appeal in Hong Kong. The court appoints foreign judges from common law jurisdictions outside of Hong Kong, of which McLachlin is the first Canadian, to sit as non permanent members of the court. Her three year appointment was approved by the Hong Kong Legislative Council, and the chief executive gazetted the appointment effective July 30, 2018. McLachlin's appointment was accompanied by those of Brenda Hale, also as non permanent judge, and Andrew Cheung, as permanent judge, at the court. She was reappointed to the court in 2021 for a second three year term.
Сот философиясы
Маклачлин сот функциясын саналы объективтілікті қажет ететін қызмет ретінде анықтады, және оны былай сипаттады: Ол Эдвардс пен Канада (Бас прокурор) ісін, онда Құпия кеңестің сот комитеті әйелдердің Канада Сенатында отыруға құқылы екенін тапқан, канадалық құқықтағы үлгілі жағдай ретінде қарастырады. Ол "соттар біздің үкімет жүйемізде қоғамның құқықтарының соңғы қорғаушылары болып табылады" деп мәлімдеді. Сондай-ақ, ол "менің ойымша, сот канадалық халыққа тиесілі және ол канадалық халықты көрсетуі керек" деді. Қазір Канада Жоғарғы Сотының судьясы Махмуд Джамал Маклачлиннің федерализм заңнамасы оның "өз-өзін сипаттаған сот философиясына" сәйкес келеді деп санайды, атап айтқанда судьялар "мұқият түрде партиялық емес және бейтарап" болуы керек.
McLachlin has defined the judicial function as one that requires conscious objectivity, which she has described as follows: She regards Edwards v Canada (Attorney General), in which the Judicial Committee of the Privy Council found that women were entitled to sit in the Senate of Canada, as a paradigm case in Canadian law. She has stated "courts are the ultimate guardians of the rights of society, in our system of government." She has also stated, "I think the court belongs to the Canadian people and it should reflect the Canadian people." Mahmud Jamal, now a puisne justice of the Supreme Court of Canada, has argued that McLachlin's jurisprudence on the law of federalism is consistent with her "self described judicial philosophy", namely that judges are to be "scrupulously non partisan and impartial".
Жазу
2018 жылы МакЛачлин "Толық ашылу" атты құқықтық триллер романын жариялады. Оның "Шындықты айту керек: Өмір және заң арқылы менің жолым" атты естелік кітабы 2019 жылы жарық көрді. Ол 2020 жылы Саяси жазу үшін Шогнесси Коэн сыйлығына ие болды. МакЛачлиннің екінші романы "Жалғау" 2021 жылы Simon & Schuster баспасында жарық көрді.
In 2018, McLachlin published a legal thriller novel titled Full Disclosure. Her memoir Truth Be Told: My Journey Through Life and the Law, was published in 2019. It won the Shaughnessy Cohen Prize for Political Writing in 2020. McLachlin's second novel, Denial, was published in 2021 by Simon & Schuster.