Кіріспе

Жағымсыз иісті органикалық химиялық қосылыс

Путрецин – (CH2)4(NH2)2 формуласына ие органикалық қосылыс. Бұл бөлме температурасына жуық еріп кететін түссіз қатты зат. Ол диамин ретінде жіктеледі. Кадаверинмен бірге, ол шіриген еттің жағымсыз иісіне басты себепкер, сонымен қатар басқа да жағымсыз иістерге де әсер етеді.

Өндіріс

Путрецин сукцинонитрилді гидрлендіру арқылы өнеркәсіптік көлемде өндіріледі.

Биохимия

Спермидин синтетазасы путрецин мен S-аденозилметионинамин (декарбоксилденген S-аденозилметионин) қолданып, спермидин өндіреді. Спермидин өз кезегінде тағы бір S-аденозилметионинаминмен бірігіп, сперминге айналады. Денді жасушалар путрециннің аз мөлшерін орнитин декарбоксилазаның әрекеті арқылы синтездейді. Путрецин биологиялық түрде екі әртүрлі жолмен синтезделеді, екеуі де аргининнен басталады. Бір жолмен аргинин агматинге айналады. Бұл түрлену аргинин декарбоксилаза (ADC) ферментімен катализденеді. Агматин агматин иминогидроксилаза (AIH) арқылы N-карбамоилпутрецинге айналады. Соңында, N-карбамоилпутрецин гидролизденіп путрецинге айналады. Екінші жол бойынша аргинин орнитинге, ал орнитин орнитин декарбоксилазасы (ODC) арқылы путрецинге айналады.

Пайда болуы

Путрецин барлық организмдерде кездеседі. Путрецин өсімдік тіндерінде кеңінен таралған. Өсімдіктерде путрециннің жетіспеуі, өсімдіктердегі паразиттік және саңырауқұлақ популяциясының көбеюімен байланысты. Путрецин көптеген функцияларды атқарады, олардың ішінде: катионды алмастырушы, осмолит немесе тасымалдаушы ақуыз. Piriformospora indica (P. indica) – осындай саңырауқұлақтың бірі, ол Arabidopsis және жалпы бақшадағы помидор өсімдіктерінде путрецин өндірісін күшейтеді. 2022 жылғы зерттеуде бұл саңырауқұлақтың өсімдіктердің тамыр жүйесінің өсуіне жағымды әсер ететіні көрсетілді. Газ хроматографиясымен тексеру нәтижесінде, осы тамыр жүйелерінде путрециннің жоғары концентрациясы анықталды. P. indica-мен инфицирленген өсімдіктерде аргинин декарбоксилазаның деңгейі жоғары болды. Сондай-ақ, путрецин спермин мен спермидинмен бірге ұрықта және кейбір микротоқымаларда да табылады.

Қолданылуы

Путрецин адипик қышқылымен реакцияға түсіп, DSM компаниясы Stanyl сауда атауымен сататын нейлон 46 полиамидын құрайды. Путресцинді және басқа полиаминдерді қолдану жемістердің пісу процесін баяулату арқылы олардың сақталу мерзімін ұзартуға мүмкіндік береді. Егін жинау алдында путрецин қолдану өсімдіктердің жоғары температура мен құрғақшылыққа төзімділігін арттыратыны көрсетілген. Бұл екі эффектінің де себебі, сырттан келген путрецин әсерінен кейін этилен өндірісінің төмендеуі болуы мүмкін. Путрецин шіру процесінде маңызды рөл атқаратындықтан, ол мәйіттің шіру дәрежесін анықтау үшін биохимиялық маркер ретінде де қарастырылған.

Тарих

Путресцин және кадаверин алғаш рет 1885 жылы берлиндік дәрігер Людвиг Бригер (1849–1919) сипаттаған.

Уыттылық

Егешқұйрықтарда путрециннің жекеме-жеке ауыз арқылы қабылдағандағы аз уыттылығы 2000 мг/кг дене салмағын құрайды, ешқандай зиянды әсерлер байқалмаған деңгейі 2000 ppm (күніне 180 мг/кг дене салмағы) шамасында.