Кіріспе

АҚШ-тың терроризмге қарсы жүйесі

Компьютерлік көмекпен жолаушыларды алдын ала тексеру жүйесі (CAPPS) – АҚШ әуе тасымалы саласында қолданылатын, жолаушылар туралы ақпаратты басқа деректермен салыстыратын терроризмге қарсы жүйе. АҚШ Көлік қауіпсіздігі басқармасы (TSA) 49 USC § 114 (h)(2) талаптарына сәйкес, "әуе кепестігі немесе терроризм қаупін тудыруы мүмкін, немесе әуе компаниясының не жолаушылар қауіпсіздігіне қауіп төндіретін деп күдіктенетін тұлғалар" тізілімін сақтайды. Бұл тізім АҚШ-та билет сатып алып, немесе ұшаққа отыруға тырысатын террористерді алдын ала анықтау және қауіптерді азайту үшін пайдаланылады.

Шолу

CAPPS жүйелері жолаушы аты-жөні туралы жазбаға (PNR) сүйенеді. Адам әуе билетін алғанда, әуе компаниясы толық аты-жөні, туған күні, мекенжайы сияқты жеке басын анықтайтын бірқатар мәліметтерді жинақтайды. Бұл мәліметтер басқа дереккөздермен (соның ішінде TSA No Fly List, FBI Ten Most Wanted Fugitive List және басқа да деректер базаларымен) салыстырылып тексеріледі және сол адамға терроризм бойынша "қауіптілік деңгейі" тағайындалады. Жоғары қауіптілік деңгейі көрсетілген жағдайда, әуе компаниясы адамның багажын және/немесе жеке тексеруін күшейтуге, қажет болған жағдайда құқық қорғау органдарына хабарлауға міндетті.

CAPPS I

CAPPS I алғаш рет 1990 жылдардың соңында АҚШ-тың ішкі және халықаралық терроризм қаупіне жауап ретінде енгізілді. АҚШ үкіметі бірнеше бомбалық шабуылдардан кейін терроризмге қарсы шараларды іске асыра бастады, оның ішінде 1995 жылғы Оклахома-Ситидегі бомбалық шабуыл, 1996 жылғы Олимпиададағы жарылыс, және 1998 жылы Шығыс Африкадағы АҚШ-тың екі елшілігіне жасалған бомбалық шабуылдар. CAPPS I Федералдық тергеу бюросы (FBI) және Федералдық авиация басқармасы (FAA) басқаруында болды. CAPPS тексерісі жолаушыларды таңдап, олардың тіркелген багаждарын жарылғыш заттарға қосымша тексеруге жіберді. CAPPS арқылы таңдалған жолаушылар жолаушылар қауіпсіздігінен өтетін бақылау пункттерінде қосымша тексеруден өтпеді.