Су астында жылдам қозғалыс құралы

Кіріспе

Су астында қозғалуға арналған құрал, дайверлердің қозғалғыштығын және қашықтығын арттыруға мүмкіндік береді.

Дайверлерді жылдамдату құралы (DPV), сондай-ақ су асты жылдамдату құралы, теңіз скутері, су асты скутері немесе қарулы күштерде жүзушілерді жеткізу құралы (SDV) деп те аталады, бұл су астында жүзушілердің қашықтығын арттыру үшін қолданылатын суға түсу жабдығы. Қашықтық тасымалданатын тыныс алу газының мөлшерімен, осы тыныс алу газының қолданылу жылдамдығымен және DPV батареясының қуатымен шектеледі. Декомпрессия талаптарымен байланысты дайверге қойылатын уақыт шектері іс жүзінде қауіпсіз қашықтықты шектеуі мүмкін. DPV-лердің ойын-сауық, ғылыми және әскери қолданыс салалары бар. DPV-лерге кішкентай, оңай тасымалданатын, аз қашықтыққа және төмен жылдамдыққа арналған скутерлерден бастап, бірнеше дайверлерді үлкен жылдамдықпен ұзақ қашықтыққа тасымалдай алатын, қоршалған немесе жабық түрлері де кіреді. Ең алғашқы тіркелген DPV-лер Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери мақсаттар үшін қолданылған және торпеда технологиясы мен құралымдарына негізделген.

Құрылымы

DPV әдетте су өткізбейтін, қысымға төзімді корпуспен жасалған болады, ішінде аккумулятормен жұмыс істейтін электр қозғалтқышы орналасқан. Ол қозғалтқыш пропеллерді айналдырады. Конструкциясы сүңгуірге, сүңгуірлік жабдыққа немесе теңіз фаунасына зиян келтірмеуі, көлік кездейсоқ іске қосылмауы немесе сүңгуірден қашып кетпеуі, сондай-ақ су астында қолданылған кезде шамамен бейтарап күйде қалуын қамтамасыз етуі керек.

Қолдану

DPV автономды сүңгуірдің қашықтығын арттыруға көмектеседі, әйтпесе тасымалданатын тыныс газының мөлшерімен, оның тұтыну жылдамдығымен (қайсысы күш салу мен сүңгуірдің шаршауынан артады) және сүңгуір профиліне байланысты декомпрессия талаптарымен белгіленген уақыт шектерімен шектеледі. DPV-ға қосымша жарық, компас және бейнекамера сияқты пайдалы аксессуарларды орнатуға болады. DPV-ны терең суға түсу кезінде пайдалану, шамадан тыс күш салу және жоғары тыныс алу жиілігінен туындайтын гиперкапния қаупін азайтуға мүмкіндік береді.

Шектеулер

DPV-ді пайдалану, жай ғана жүзуге қарағанда, жағдайды жақсырақ түсінуді қажет етеді, себебі кейбір өзгерістер өте жылдам болуы мүмкін. DPV-ді пайдалану кезінде бір уақытта тереңдікті бақылау, жүзу қабілетін реттеу, тыныс алу газын қадағалау және бағытталған жүзу қажет. Жүзу қабілетін басқару сүңгуірдің қауіпсіздігі үшін маңызды: DPV қозғалыс барысында нашар жүзу қабілетін қозғалыс векторы арқылы динамикалық түрде түзетуге мүмкіндік береді, бірақ егер қозғалыс кезінде тереңдік өзгерісіне сәйкес түзетулер жасалмаса, тоқтағанда сүңгуір қауіпті түрде тым жоғары немесе тым төмен жүзу қабілетіне ие болуы мүмкін. Егер сүңгуір DPV-ді дұрыс басқара алмаса, қуатпен жылдам көтерілу немесе түсу баротраумаға немесе декомпрессиялық ауруға алып келуі мүмкін. DPV соққылық ағымның нәтижесінде шөгінді көтерілу қаупін арттырады.

Тарих

Адамды торпедалар немесе адаммен басқарылатын торпедалар – Екінші дүниежүзілік соғыста құпия теңіз қаруы ретінде қолданылған суға батып жүретін қозғалтқыш құралдарының бір түрі. Бұл атау көбінесе Италия, кейіннен Ұлыбритания қолданған және жаудың портына шабуыл жасап, кемелерге зиян келтірген қаруларға қатысты айтылды. Алғашқы адамды торпеда итальяндық «Maiale» («Шошқа») болды. Оны пайдалану кезінде әдетте су асты қайықпен тасып, нысанаға жақын жерде жіберуші еді. Торпеда электр қуатымен жүріп, суға түсу костюмі және тыныс алу аппаратымен жабдықталған екі адамды тасыды. Олар торпеданы баяу жылдамдықпен нысанаға бағыттап, ажыратылатын оқ-дәрілі бөлігін мина ретінде қолданып, содан кейін торпедадан қашып кететін. Торпеданың алдыңғы бөлігі ТНТ-мен толтырылып, кеменің корпусының астына орнатылатын. Бұл идеяны итальяндық теңіз күштері (Regia Marina) Екінші дүниежүзілік соғыстың басында сәтті қолданды. Кейін британдықтар үш итальяндық бөлімше Александрия портына сәтті кіріп, британдық соғыс кемелерін және «Сагона» танкерін зақымдағаннан кейін, бұл қарудың тиімділігін байқап, оны көшірді. Италиялықтар өз құрылғысын «Siluro a Lenta Corsa» (SLC немесе «баяу жылдамдықпен жүретін торпеда») деп атады, бірақ итальяндық операторлар оны өнертапқышы Тесео Тесейдің жағажайда тұрғанда шошқаның үнін шығарады деген әңгімесінен кейін «Maiale» деп лақап қойды. Британдық үлгілері «арбалар» деп аталды. Ұлыбританияның арнайы операциялар тобы (SOE) екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бір бақашының жау кемелеріне қарсы жасырын барлау немесе шабуыл жасауы үшін су асты көлігі ретінде «Sleeping Beauty» деген атпен Моторлы су асты каноэсін (MSC) жасады. Ұзақ қашықтыққа сапарлар үшін SDV өздігінен тыныс алу газын тасымалдап, жүзушінің суға түсу құралдарының қызмет ету мерзімін ұзарта алады. Құрлықтағы ұзақ мерзімді миссиялар үшін команда басқа SDV-мен байланыс арқылы қайта жабдықталуы мүмкін. Мұндай жағдайда SDV кемелерге немесе порттық инфрақұрылымға миналар мен басқа да жарылғыш заттарды жасырын орналастырып, жарылғыш заттарды жарылғызғаннан кейін қауіпсіз қашықтыққа шегіне алады. Нысананы жоюдан басқа, SDV жауды шабуыл қайдан жасалғаны туралы жаңылыстыруға да мүмкіндік береді.

Human torpedoes or manned torpedoes are a type of diver propulsion vehicle used as secret naval weapons in World War II. The name was commonly used to refer to the weapons that Italy, and later Britain, deployed in the Mediterranean and used to attack ships in enemy harbours. The first human torpedo was the Italian Maiale ("Pig"). In operation, it was carried by another vessel (usually a normal submarine), and launched near the target. It was electrically propelled, with two crewmen in diving suits and rebreathers riding astride. They steered the torpedo at slow speed to the target, used the detachable warhead as a limpet mine and then rode the torpedo away. The nose of the torpedo was filled with pounds of TNT and would be hung under a ship's keel. The idea was successfully applied by the Italian navy (Regia Marina) early in World War II and then copied by the British when they discovered how effective this weapon could be after three Italian units successfully penetrated the harbour of Alexandria and damaged the British battleships and , and the tanker "Sagona." The official Italian name for their craft was "Siluro a Lenta Corsa" (SLC or "Slow running torpedo"), but the Italian operators nicknamed it "Maiale" after their inventor Teseo Tesei said that it was making the noise of a pig while moored on the beach. The British versions were named "chariots". The Motorised Submersible Canoe (MSC), nicknamed Sleeping Beauty, was built by British Special Operations Executive (SOE) during World War II as an underwater vehicle for a single frogman to perform clandestine reconnaissance or attacks against enemy vessels. For long range missions, SDVs can carry their own onboard breathing gas supply to extend the range of the swimmer's scuba equipment. For extended missions on land, a team can be re supplied by contact with other SDVs. In the latter usage, SDVs can stealthily plant mines and other bombs on ships or port infrastructure and then retreat to a safe distance before detonating the explosives. In addition to destroying targets, the SDV can mislead enemies as to where they are being attacked from.

Адамды алып жүретін торпедалар

Бұл торпеда немесе балық пішінді көліктер, бір немесе бірнеше су астында жүзушінің үстіне отырып немесе ішіндегі қуыстарда орналасуына арналған. Екінші дүниежүзілік соғыстағы коммандос-су астында жүзушілер адам торпедасын тиімді пайдаланып, тек Жерорта теңізінде 100 000 тоннадан астам кемелерді батырды.

Сулы суға арналған су қоймалары

ДВП-лар (DPV-лар) үлкейген сайын біртіндеп су асты кемелеріне айналады. «Жылы суасты кемесі» – экипаж бөлмелері қоршаған ортаның қысымымен суға толы болатын, ал экипаж суға түсу жабдықтарын киюге міндетті шағын су асты кемесі. Жасырын әскери операциялар операторларды порттарға және жағалауға байқаусыз жеткізу және қайтарып алу үшін жылы суасты кемелерін пайдаланады.

Тартылған шлейфтер

Бұл қозғалтқышсыз тақталар (әдетте тіктөртбұрышты), олар су үстіндегі қайықпен сүйреліп, суға бату жабдығы ретінде қолданылады. Суға батушы тақтаға ұстанып, шаршауды азайту үшін жылдам босатылатын бауды пайдаланады. Су астындағы тереңдікті басқару үшін шабуыл бұрышы реттеледі. Кейде манта тақтасы деп те аталады, манта балығының атымен. Сүйреліп жүрген шаналар жақсы көріну жағдайында, үлкен кедергілер аз болатын суларда зерттеулер мен іздеу жұмыстары үшін пайдалы. Бағытты көбінесе сүйреп жүрген кеме бақылайды, бірақ суға батушы вертикальді және көлденең қозғалыстарды шектеулі түрде басқара алады.