Кіріспе

Америка революциясының шайқасы

Еута Спрингс шайқасы – Америка Тәуелсіздік соғысының шайқасы және Каролина штатындағы соғыстың соңғы маңызды шайқасы. Екі тарап та жеңіске жеткенін жариялады.

Өмірбаян

1781 жылдың басында Континенттік армияның Оңтүстік армиясының қолбасшысы генерал-майор Натанаэль Грин Оңтүстік Каролинаның ішкі аймағына британдықтардың бақылауын тоқтату үшін науқан бастады. Оның алғашқы басты мақсаты – британдықтар бақылап тұрған 96-шы ауылды басып алу болды. 1781 жылдың 22 мамырында Грин бекіністі ауылды қоршауға алды. Шамамен бір айдан кейін Грин Лорд Роудонның Чарльстоннан күшін жеткізіп әкеліп жатқанын білді. Гриннің қолбасшылығындағы әскерлер 18 маусымда 96-ға шабуыл жасады, бірақ қайтарылды. Роудонның әскерімен кездеспеу үшін Грин Солтүстік Каролина штатының Шарлотта қаласына қарай шегінді. Роудон Гринді бірнеше күн бойы қуды, бірақ оны тастап кетті, себебі оның әскері бірнеше күн бойы шаршатып шеру жасағаннан теңселді және оған одан әрі жалғастыру үшін жеткілікті азық-түлік болмады. Аугуста, Джорджия түскеннен кейін 96 – қалған жалғыз британдық ішкі бекініс болғанына қарамастан, Роудон оны өртеп, гарнизонды Чарльстонға қайтарып алды. Денсаулығы нашар болғандықтан, Роудон тамыздың соңында Англияға аттанды, Чарльстонды полковник Александр Стюарттың басқаруында қалдырды. 16 шілдеде Грин көп күндік шеру мен шайқастардан шаршаған әскерін Сантидің биік төбелеріндегі лагерьге көшірді, бұл оның негізгі күштеріне күшін күшейтуді күтіп демалуға мүмкіндік берді. Марион мен Самтер "бекеттер соғысында" британдықтарды мазалауды жалғастырды. 23 тамызда оның күштері Камденге қарай Уотери өзенінен өтіп, содан кейін Хоуэллдің паромнан Конгари өзенінен өтті. 4 қыркүйекте олар Форт-Моттеде, ал 5-6 қыркүйекте Стоуденмайер плантациясында орналасты. 13 тамызға дейін полковник Стюарт Орангебургтен Томпсон плантациясына, Конгари өзенінің оңтүстігіне 2000-ден 2300-ға жуық адамды бастап келді. Содан кейін ол 27 тамызда қазіргі Эутхвиллден шығысқа қарай 2 шақырымдай жердегі Эутх Спрингске қайтып келді, ол кезде Чарльстон округінде болған (бірақ қазір екеуі де Орангебург округінде). Аш пен Блоунт 1-ші Солтүстік Каролина полкіне қызмет етті, ал Армстронг 4-ші Солтүстік Каролина полкіне қарасты. Майор Смит Снид пен капитан Томас Эдмондс басқаратын полковник Ричард Кэмпбеллдің Вирджиниядағы екі батальоны полковник Ото Холланд Уильямстың полковник Джон Игер Ховард пен майор Генри Хардман басқаратын екі Мэриленд батальонымен бірге келді. Полковник Уильям Вашингтонның атты әскері мен капитан Роберт Кирквудтың Делавэр пехоталық роталары колоннаның соңғы бөлігін құрады. Гриннің құрамында капитан-лейтенант Уильям Гейнс басқарған екі 3 фунттық зеңбірек және капитан Уильям Браун басқарған екі 6 фунттық зеңбірек болды. Барлығы Гриннің құрамында 1256 континенталдық жаяу әскер және 300 атты әскер болды, атты әскердің көп бөлігі Ли мен Вашингтон арасында бөлінді. Лидің атты әскерін майор Джозеф Эглестон, ал оның жаяу әскерін капитан Рудольф басқарды. Гриннің әскері 2400 адамнан тұрды, олардың 200-і жүк пойызын күзету үшін қалды. Гриннің 2200 адамнан тұратын күші Стюарт лагеріне жақындады, ал Стюарт Коффиннің ескертуімен өз күшін орналастырды. Американдықтар британдықтарға жақындап келе жатқанын түсінгенде, олар үш қатарға түсіп, алдында 2 3 фунттық зеңбіректермен отаршылдар, соңынан Мэриленд, Вирджиния және Солтүстік Каролина континенталдары 2 6 фунттық зеңбіректермен, Делавэр полкі мен Вашингтон резервте болды. Америкалықтар таңғы сағат 9-да артиллериямен және отаршылдардың шабуылымен шабуылға көшті. Бұл қатар солдан оңға қарай Хэмптон, Хендерсон, Пикенс, де Малмеди, Полк, Марион, Лидің жаяу әскері және Лидің атты әскерінен тұрды. Оларға қарсы британдық қатары тұрды, солдан оңға қарай Коффин, 64-ші, 63-ші, Нью-Джерси еріктілері, Нью-Йорк еріктілері, 84-ші, Де Ланси, 3-ші және Марджорибанкс. Британдықтардың қатарына жақындаған кезде жауынгерлер қолға-қол соғысқа түсті. Кейбір отаршылдар дүрбелеңге түсті, ал кейбіреулері 17 рет оқ атып, кері бұйырылды және Солтүстік Каролина континенталдарымен алмастырылды. Екіншісі, кейінірек құрастырылып, Континенттік конгресс жариялады, жоғалтуларды 138 қаза тапқан, 375 жарақат алған және 41 жоғалғанға дейін азайтты. 1781 жылдың 25 қыркүйегінде жинақталған үшінші және соңғы түзетуде 119 адам қаза тапты, 382 адам жарақат алды және 78 адам із-түзсіз жоғалды. Оның артқы жағы кем дегенде Монкс бұрышында күшейткіштермен кездескенше үнемі атыс астында болды. Тактикалық жеңіске қол жеткізгеніне қарамастан, британдықтар стратегиялық тұрғыдан жеңіліске ұшырады. Оңтүстіктегі Гриннің үздіксіз операцияларын тоқтатуға қабілетсіздігі оларды Оңтүстіктегі көптеген басып алынған жерлерін тастауға мәжбүр етті, олар Вилмингтон, Чарльстон және Саваннадағы шағын оқшауланған бекеттерді бақылауда ұстады. Британдықтардың Оңтүстікті лоялисттердің қолдауымен бақылауға алу әрекеті Корнуоллис Йорктаун шайқасында жеңіліске ұшырағанға дейін сәтсіз аяқталды. Лорд Эдвард Фитцджеральд, кейіннен Біріккен Ирландия көтерілісінің белгілі тұлғасы болған, шайқаста британдық офицер болып қызмет етті және ауыр жарақат алды. Континенттік конгресс Гринге алтын медаль табыс етті. Оңтүстік Каролина штатының әнұранында "Эутхау шайқасының төсегіне нұсқа" деген сөз бар, бұл шайқасқа сілтеме жасайды. Эутхау Спрингс шайқасының орны 1970 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне қосылды. Американдық шайқас алаңының сенімді қоры және оның серіктестері шайқас алаңының бір бөлігін сатып алып сақтап қалды.