Кіріспе
Американдық революциялық соғыста британдық, француз және АҚШ әскери-теңіз күштерінің қатысуымен болған шайқастар Американдық революциялық соғыста 1775 жылдан бастап британдық Корольдік әскери-теңіз флоты мен Континенттік әскери-теңіз флотының, ал 1778 жылдан бастап француз әскери-теңіз флотының күштерінің қатысуымен бірқатар шайқастар болды. Британдықтар көбінесе сандық артықшылыққа ие болғанымен, бұл шайқастар генерал-лейтенант граф Чарльз Корнуоллистің британдық армиясының капитуляциясына әкелді, бұл оқиға тікелей маңызды бейбіт келіссөздердің басталуына және соғыстың аяқталуына себеп болды. Соғыс басталғаннан бастап вице-адмирал Сэмюэл Грейвс басқарған Британдық Солтүстік Америка эскадрасы негізгі колониялық порттарды блокадалап, патриоттар қауымдастықтарына қарсы шабуылдар жасады. Британдық теңіз күштерінің басымдығына байланысты колониялық күштер бұл әрекеттерді тоқтатуға шамасы келмеді. 1777 жылы колониялық каперлер британдық суларға басып кіріп, сауда кемелерін тартып алды, оларды ресми түрде бейтарап болған француз және испан порттарына жеткізді. Британияға қарсы тұру ниетімен Франция 1778 жылдың ақпанында Америкамен екі шартқа қол қойды, бірақ Британияға қарсы соғыс жариялаудан тартынды. Француздық басып алу қаупі британдықтарды күштерін Англия арнасында шоғырландыруға мәжбүр етті, солтүстік Америкадағы күштерін осал қалдырды. Франция 1778 жылдың 17 маусымында ресми түрде соғысқа кірді, ал Батыс жарты шарға жіберілген француз кемелері жылдың көп бөлігін Батыс Үндістанда өткізді және шілдеден қарашаға дейін ғана Он үш колонияға келді. Бірінші франко-американдық кампанияда вице-адмирал граф Чарльз Анри Гектор д’Эстен басқарған француз флоты Нью-Йорк пен Ньюпортқа қонуға тырысты, бірақ нашар үйлестіру мен қолайсыз ауа райы салдарынан д’Эстен мен вице-адмирал лорд Ричард Хоудың теңіз күштері 1778 жылы кездеспеді. Француз флоты кеткеннен кейін британдықтар оңтүстікке назар аударды. 1779 жылы француз флоты Саваннаны британдықтардан қайтарып алуға тырысқан американдық күштерге көмектесу үшін қайта оралды, бірақ сәтсіз аяқталды, нәтижесінде британдықтар 1782 жылдың соңына дейін бақылауды сақтап қалды. 1780 жылы генерал-лейтенант граф Жан Батист де Рошамбо басқарған тағы бір флот пен 6000 әскер Ньюпортқа қонды және көп ұзамай британдықтар тарапынан блокадаланды. 1781 жылдың басында генерал Джордж Вашингтон мен граф де Рошамбо британдықтарға қарсы шабуылды Чесапик шығанағы аймағында жоспарлады, бұл шабуылды Батыс Үндістаннан вице-адмирал граф Франсуа Жозеф Поль де Грасс басқарған үлкен флоттың келуімен үйлестірді. Британдық вице-адмирал сэр Джордж Брайджес Родни, де Грасс Батыс Үндістандағы ізін қуған, оның кетуі туралы хабардар болды, бірақ француз адмиралының бағытын білмеді. Де Грасс өзінің флотының бір бөлігін Еуропаға қайтарады деп сенген Родни контр-адмирал сэр Сэмюэл Худты және 15 желілік кемені де Грасс Солтүстік Америкада қайда барғанын анықтауға жіберді. Ауруға шалдыққан Родни флотының қалған бөлігімен бірге сауығу, флотын қайта жабдықтау және Атлантикадағы дауылды маусымнан қашу үшін Еуропаға аттанды. Солтүстік Америка мен Батыс Үндістандағы британдық теңіз күштері Франция мен Испанияның біріктірілген флоттарынан нашар болды және британдық теңіз командирлерінің көптеген шешімсіздіктерінен кейін француз флоты Чесапик шығанағына бақылау орнатып, Йорктаунға күш түсірді. Корольдік теңіз күштері 5 қыркүйекте Чесапик шайқасында осы бақылауға қарсы тұруға тырысты, бірақ контр-адмирал Томас Грейвс жеңілді. Француз кемелері теңізден қорғаған франко-американдық күштер генерал Корнуоллис басқарған британдық күштерді қоршап, қоршап алды және капитуляцияға мәжбүр етті, бұл Солтүстік Америкадағы ірі әскери операцияларды аяқтады. Бұл жаңалық Лондонға жеткенде Лорд Фредерик Норттың үкіметі құлады, ал Рокингем министрлігі бейбіт келіссөздерге кірісті. Бұл 1783 жылы Париж шартымен аяқталды, онда король Джордж III Америка Құрама Штаттарының тәуелсіздігін мойындады.
The American Revolutionary War saw a series of battles involving naval forces of the British Royal Navy and the Continental Navy from 1775, and of the French Navy from 1778 onwards. Although the British enjoyed more numerical victories, these battles culminated in the surrender of the British Army force of Lieutenant General Earl Charles Cornwallis, an event that led directly to the beginning of serious peace negotiations and the eventual end of the war. From the start of the hostilities, the British North American station under Vice Admiral Samuel Graves blockaded the major colonial ports and carried raids against patriot communities. Colonial forces could do little to stop these developments due to British naval supremacy. In 1777, colonial privateers made raids into British waters capturing merchant ships, which they took into French and Spanish ports, although both were officially neutral. Seeking to challenge Britain, France signed two treaties with America in February 1778, but stopped short of declaring war on Britain. The risk of a French invasion forced the British to concentrate its forces in the English Channel, leaving its forces in North America vulnerable to attacks. France officially entered the war on 17 June 1778, and the French ships sent to the Western Hemisphere spent most of the year in the West Indies, and only sailed to the Thirteen Colonies from July until November. In the first Franco American campaign, a French fleet commanded by Vice Admiral Comte Charles Henri Hector d'Estaing attempted landings in New York and Newport, but due to a combination of poor coordination and bad weather, d'Estaing and Vice Admiral Lord Richard Howe naval forces did not engage during 1778. After the French fleet departed, the British turned their attention to the south. In 1779, the French fleet returned to assist American forces attempting to recapture Savannah from British forces, however failing leading the British victors to remain in control till late 1782. In 1780, another fleet and 6,000 troops commanded by Lieutenant General Comte Jean Baptiste de Rochambeau, landed at Newport, and shortly afterwards was blockaded by the British. In early 1781, General George Washington and the comte de Rochambeau planned an attack against the British in the Chesapeake Bay area coordinated with the arrival of a large fleet commanded by Vice Admiral Comte François Joseph Paul de Grasse from the West Indies. British Vice Admiral Sir George Brydges Rodney, who had been tracking de Grasse around the West Indies, was alerted to the latter's departure, but was uncertain of the French admiral's destination. Believing that de Grasse would return a portion of his fleet to Europe, Rodney detached Rear Admiral Sir Samuel Hood and 15 ships of the line with orders to find de Grasse's destination in North America. Rodney, who was ill, sailed for Europe with the rest of his fleet in order to recover, refit his fleet, and to avoid the Atlantic hurricane season. British naval forces in North America and the West Indies were weaker than the combined fleets of France and Spain, and, after much indecision by British naval commanders, the French fleet gained control over Chesapeake Bay, landing forces near Yorktown. The Royal Navy attempted to dispute this control in the key Battle of the Chesapeake on 5 September but Rear Admiral Thomas Graves was defeated. Protected from the sea by French ships, Franco American forces surrounded, besieged and forced the surrender of British forces commanded by General Cornwallis, concluding major operations in North America. When the news reached London, the government of Lord Frederick North fell, and the following Rockingham ministry entered into peace negotiations. These culminated in the Treaty of Paris in 1783, in which King George III recognised the independence of the United States of America.
Алғашқы шайқастар
1775 жылғы 19 сәуірдегі Лексингтон және Конкорд шайқасы Жаңа Англияның барлық аймандарынан мыңдаған жасақтарды Бостонды қоршаған қалаларға жинады. Бұл адамдар сол жерде тұрақтап, олардың саны артып, Бостондағы британдық күштерді қоршауға алды, олар мүліктің құрлыққа қарай барлық жолдарын жапты. Британдықтар Нова-Шотландиядан, Провиденстен және басқа да жерлерден жабдықтауларын теңіз арқылы жеткізе берді, себебі порт британдық теңіз күштерінің бақылауында болды. 1775 жылғы көктемде британдық флоттың теңіз үстемдігіне және қарсыластардың қарулы кемелерінің толыққанды болмауына байланысты отаршылдық күштер бұл жүкті тоқтатуға шамасы келмеді. Дегенмен, британдықтар қаланы теңіз арқылы жабдықтаса да, тұрғындары мен британдық әскерлер азық-түлікпен қамтамасыз етілмеді, ал бағалар жылдам өсті. Вице-адмирал Сэмюэл Грейвс бас губернатор генерал Томас Гейджтің басшылығымен Бостон маңындағы Корольдік флотқа қолбасшылық етті. Грейвс Ноддл аралында түрлі маңызды теңіз жабдықтары, шөп және мал үшін сақтау орнын жалдаған, оларды сақтаудың маңызды екенін сезінді, себебі «оларды осы сәтте алмастыру мүмкін емес». Қоршау кезінде қаладағы жабдықтар күннен-күнге азайып бара жатқандықтан, британдық әскерлер Бостон портына азық-түлік іздеу үшін фермаларға шабуыл жасауға жіберілді. Грейвс отаршылдардың аралдарға шабуыл жасауы мүмкін деген ақпарат алғандықтан, Ноддл аралының жанында күзет кемелерін орналастырды. Бұл кемелерде теңіз жаяу әскері де болды. Деректерде Ноддл аралында теңіз жаяу әскерінің немесе әскердің теңіз жабдықтарын қорғау үшін орналасқандығы туралы әртүрлі пікірлер бар. Осыған жауап ретінде отаршылдар Ноддл және Хог аралдарын британдықтарға пайдалы барлық нәрседен тазарта бастады. Грейвс өзінің флагманынан бұл туралы хабар алып, күзетші теңізшілерге Ноддл аралына түсуге бұйрық берді және өзінің жүрек туысы лейтенант Томас Грейвстің басқаруындағы қарулы шхуна HM Armed Schooner Diana-ға отаршылдардың жолын кесу үшін Челси сағасына дейін жүзуге бұйрық берді. Бұл даулы әрекет екі британдық сарбаздың қаза болуына, «Диананың» тұтқындалуына және өртелуіне әкелді. Бұл сәтсіздік Грейвсті Бостон мен Чарльзтаун арасындағы ағыс суларда орналасқан «Грейвсті» Бостонның шығысындағы терең суларға көшіруге мәжбүр етті, онда құрлықтан оқ атылған жағдайда маневрлеуге қолайлырақ болар еді. Ол сондай-ақ Ноддл аралын күзету үшін әскердің жасағын жіберді; отаршылдар аралдағы құнды заттарды бұрыннан алып кеткен немесе жойған болатын. Құрылыс материалдары мен басқа да жабдықтардың қажеттілігі адмирал Грейвсті өзінің екі кемесі «Юнити» және «Полли»-ді Бостоннан Мэйн округінің Макиас қаласына жіберуге уәкілеттік берді. Мур сонымен қатар 1775 жылдың ақпан айында патриоттық ұшқышпен Макиас шығанағында суға батқан «Мейр» кемесінің апатынан мүмкіндігінше көп нәрсені табуға бұйрық алды. Ұзақ келіссөздерден кейін Макиас қала тұрғындары сауда кемелерін және шхунаны ұстап алды. Джеремия О'Брайен бірден үш тұтқынға алынған кемелердің бірін көксеумен жабдықтады. Соғыс кемелерінде көксеу кеменің ортасындағы брондалған суперструктураны білдіреді, ол кеменің екі жағына дейін созылмаған. 1775 жылдың шілдесінде Джеремия О'Брайен мен Бенджамин Фостер тағы екі британдық қарулы шхуналарды, «Дилигентті» және «Татамагушаны» тұтқындады, олардың офицерлері Бакс-Харбор маңындағы жағаға келгенде тұтқындалды. 1775 жылдың тамызында провинциялық конгресс олардың күш-жігерін ресми түрде мойындап, «Макиас Либерти» және «Дилигентті» Массачусетс флотына, олардың қолбасшысы ретінде Джеремия О'Брайенге тапсырды. Бұл қауым соғыс аяқталғанға дейін қарақшылықтың базасы болады. Олардың және басқа да жағалаулық қауымдастықтардың қарсылығы Грейвсті қазан айында жазалау экспедициясына рұқсат беруге итермеледі, оның жалғыз маңызды әрекеті Фалмутты өртеу болды. 30 тамызда Корольдік әскери-теңіз флотының капитаны Джеймс Уоллес, қала тұрғындары «Роуз» тендерінің портқа қуып келген кемесін ұстауына кедергі келтіргеннен кейін, Стонингтон қаласына оқ атты. Уоллес қазан айында Бристоль қаласына да оқ атты, өйткені қала тұрғындары оған мал жеткізуден бас тартты. Колониялардағы осы әрекеттерге ашу Екінші континенттік конгресс Континенттік флотты құрған заң қабылдауға ықпал етті. АҚШ әскери-теңіз флоты 1775 жылғы 13 қазанды өзінің ресми құрылған күні ретінде таниды. Осы күні Конгресс британдық сауда кемелеріне қарсы шабуыл жасау үшін екі қарулы кеме сатып алуға рұқсат берді; бұл кемелер «Эндрю Дория» және «Кабот» аталды. Комиссиядағы алғашқы кеме 4 қарашада сатып алынып, 3 желтоқсанда капитан Дадли Салтонсталлмен комиссияланды. Джон Адамс оның алғашқы басқару ережелерін жазды, ол 28 қарашада Конгресс бекіткен және төңкеріс бойында күшінде болды. Континенттік Конгресс қайта қараған Род-Айленд резолюциясы 13 желтоқсан күні 1775 жылы келесі үш айдың ішінде он үш фрегатты салуға рұқсат берді, бесеуі 32 зеңбірекпен, бесеуі 28 зеңбірекпен және үшеуі 24 зеңбірекпен.
Салдары
Британдықтардың дүркіреп шашырап шегінуі лоялист халық арасында үрей тудырды. Бұл жеңіліс туралы хабар Лондонға да жақсы қабылданбады. Георг III король (Корнуоллистің тапсыруын білгенге дейін) «Біздің флоттың жеңілісін білгеннен кейін [ ] империя қирады деп жай санадым» деп жазды. Француздар Корнуоллисті толық қоршағаннан кейін, олар Чесапик шығанағын нық бақылауларына алды. Бірнеше кішігірім британдық кемелерді басып алумен қатар, де Грасс пен де Баррас өздерінің кіші кемелерін Вашингтон мен Рошамбо әскерлерін Мэриленд штатындағы Хед-оф-Элк қаласынан Йорктаунға тасымалдауға жәрдемдесуге тағайындады. 23 қыркүйекте ғана Грейвс пен Клинтон Чесапиктегі француз флотының 36 кемеден тұратынын білді. Бұл хабар Корнуоллистің 17-сі күні жасырын жіберген хатынан келді, ол көмек сұрап: «Егер сіздер маған жақын арада көмектеспесеңіз, ең жаман жағдайға дайын болуыңыз керек» деді. Нью-Йоркте жөндеу жұмыстарын аяқтағаннан кейін, адмирал Грейвс 19 қазан күні Нью-Йорктен 25 желілік кемемен және 7000 әскерді тасымалдайтын көліктік кемелермен Корнуоллиске көмектесу үшін шықты. Бұл Корнуоллистің Йорктаунда тапсырғаннан екі күн кейін болды. Генерал Вашингтон де Грассқа жеңістегі оның рөлінің маңыздылығын мойындады: «Жердегі әскерлер қандай күш жұмсаса да, қазіргі күресте теңіз флоты шешуші дауыс беретінін сіздер байқаған боларсыздар». Корнуоллистің тапсыруы екі жылдан кейін бейбітшілікке және Ұлыбританияның АҚШ тәуелсіздігін мойындауына әкелді. Адмирал де Грасс флотымен бірге Батыс Индияға қайтып келді. 1782 жылы франко-испандық Ямайканы басып алу жоспарларын тоқтатқан маңызды шайқаста ол жеңіліске ұшырады және Родни оны тұтқынға алды. Оның флагманы «Ville de Paris» адмирал Грейвс басқаратын флот құрамында Англияға қайтып бара жатқанда дауылда теңізде жоғалып кетті. Осы шайқастағы оның әрекеттеріне қатысты пікір таластарға қарамастан, Грейвс қызметін жалғастырып, толық адмирал шеніне көтеріліп, ирландтық пэрлік атағын алды.