1777 жылғы Брендивайн шайқасы

Кіріспе

1777 жылғы американдық төңкеріс соғысының шайқасы.

Брендивайн шайқасы, сондай-ақ Брендивайн сайысы деп те аталады, 1777 жылдың 11 қыркүйегінде генерал Джордж Вашингтонның американдық континенталды армиясы мен генерал сэр Уильям Хоудың британдық армиясы арасында американдық төңкеріс соғысының (1775–1783) аясында болды. Екі әскер Пенсильвания штатының Чаддс-Форд маңында кездесті. Брендивайн шайқасында Америка төңкерісінің кез келген шайқасына қарағанда көп әскер қатысты. Бұл соғыстың екінші ең ұзақ бір күндік шайқасы болды, Монмут шайқасынан кейін, 11 сағат бойы үздіксіз соғыс жүрді. Солтүстікке қарай жорық жасаған британдық армия бірнеше шайқаста американдық жеңіл күштерін жеңіп алды. Генерал Вашингтон Кристина өзенінің жанында орналасқан әскерімен шайқасқа шақырды. Оның әскерінің бір бөлігі Чаддс-Фордтың алдында көрсетілгенде, Хоу өз әскерлерінің көп бөлігін Вашингтонның оң қанатын айналып өтетін ұзақ жорыққа алып барды, Брендивайн өзенін кесіп өтті. Нашар барлау салдарынан американдықтар Хоудың колоннасын оң қанатының артына жеткенше байқамады. Кейін үш дивизия британдықтардың қаптамасын тоқтату үшін Бирмингем достарының үйі мен мектебіне, квакерлердің жиналыс орнына ауыстырылды. Қатаң шайқастан кейін Хоудың қанаты жаңадан құрылған американдық оң қанатты бұзып, бірнеше төбелерге орналасты. Осы кезде генерал-лейтенант Вильгельм фон Книфаузен Чаддс-Фордқа шабуыл жасап, американдық сол қанатты қиратты. Вашингтонның әскері шегіне бастағанда, ол генерал Натанаэль Гриннің дивизиясынан әскерлерді шақырып, Хоудың колоннасын солтүстік-шығысқа қашу үшін жеткілікті уақытқа тоқтатты. Польшалық генерал Казимир Пуласки Вашингтонның артынан қорғап, оның қашуына көмектесті. Жеңіліс Филадельфияны осал қалдырды. Британдықтар екі аптадан кейін, 26 қыркүйекте оны басып алды, нәтижесінде қала 1778 жылдың маусымына дейін тоғыз ай британдықтардың бақылауында болды.

Өмірбаян

1777 жылдың тамыз айының соңында Нью-Джерси жағалауындағы Сэнди-Хуктан 34 күндік қиын сапардан кейін, британдық генерал сэр Уильям Хоудың басқаруымен 17 мың британдық әскерді тасымалдаған 260-тан астам кемеден тұратын Корольдік теңіз флоты, қазіргі Мэриленд штатындағы Елктон (бұрынғы Елк басқыны) маңындағы Чесапик шығанағының солтүстік жағалауындағы Елк өзеніне қонды, Филадельфиядан оңтүстік-батысқа қарай шамамен 40-50 миль (60-80 км) қашықтықта. Кемелерді түсіру логистикалық қиындыққа айналды, себебі өзеннің тар сағасы терең емес және лайлы болды. Генерал Джордж Вашингтон 20 300-ге жуық американдық әскерді Елк басқыны мен Филадельфия арасына орналастырды. Оның әскерлері ағылшын әскерінің қонған жерін, Делавэр штатындағы Ньюарк қаласына жақын орналасқан Айрон Хиллден барлауға мүмкіндік алды. Кемелерден түсудің кешігуіне байланысты Хоу әдеттегі лагерь құрмады, әскерлерімен бірге жылдамдап алға жылжыды. Осының салдарынан Вашингтон қарсыластың күшін дәл бағалай алмады. Ньюарктан оңтүстікке қарай Куч көпірінде болған шайқастан кейін британдық әскерлер солтүстікке қарай жылжи бастады, ал Вашингтон Ньюпорт, Делавэр маңындағы Ред Клей сағасындағы қорғаныс позициясын тастап, Чаддс Фордта британдықтарға қарсы күшін шоғырландырды. Бұл жер Балтимордан Филадельфияға дейінгі жолда Брэндивайн өзенінен өту үшін ең тікелей бағыт болды. 9 қыркүйекте Вашингтон Чаддс Фордтың жоғары және төмен жағындағы басқа фордтарды күзету үшін жасақтарды орналастырып, шайқасты сол жерде өткізуді жоспарлады. Вашингтон 1000-ға жуық Пенсильвания ополченешілерін генерал Джон Армстронгтың басқаруымен Чаддс Фордтан 5,8 миль оңтүстікте орналасқан Пайл Фордын қорғауға тағайындады, оны генерал-майор Энтони Уэйн мен Натанаэль Гриннің дивизиялары қамтамасыз етті. Генерал-майор Джон Салливанның дивизиясы Брэндивайн өзенінің шығыс жағалауымен солтүстікке қарай созылып, Чаддс Фордтың солтүстігіндегі биік жерді генерал-майор Адам Стивен мен генерал-майор Лорд Стирлингтің дивизияларымен бірге қамтыды. Өзен ағысы бойында полковник Мозес Хейзен басқаратын бригада Буффингтон Форды мен Вистар Фордын күзетті. Вашингтон аймақтың қауіпсіз екеніне сенімді болды. Британдықтар жақын маңдағы Кеннет Скверде күшін жинақтады. Хоу, Вашингтоннан бұл аймақ туралы жақсы хабардар болғандықтан, американдық қорғанысқа толыққанды шабуыл жасауды жоспарламады. Оның орнына Лонг-Айленд шайқасында қолданылған флангалық маневрді пайдаланды. Вильгельм фон Книфаузеннің басқаруымен 6800 сарбаз Чаддс Фордта Вашингтонның әскерімен кездесу үшін алға жылжыды. Хоудың қалған әскері, шамамен 9000 сарбаз, Чарльз Лорд Корнуоллистің басқаруымен Брэндивайн өзенінің батыс саласы арқылы Тримбл Фордына дейін солтүстікке қарай, содан кейін шығыс саласы арқылы Джеффрис Фордына (Вашингтонның аймақты дұрыс түсінбеуі және сенімді барлаудың болмауы салдарынан назардан тыс қалған екі форд) бағытталды, содан кейін американдық әскерді қоршау үшін оңтүстікке қарай жылжыды.

In late August 1777, after a distressing 34 day journey from Sandy Hook on the coast of New Jersey, a Royal Navy fleet of more than 260 ships carrying some 17,000 British troops under the command of British General Sir William Howe landed at the head of the Elk River, on the northern end of the Chesapeake Bay near present day Elkton, Maryland (then known as Head of Elk), approximately 40–50 miles (60–80 km) southwest of Philadelphia. Unloading the ships proved to be a logistical problem because the narrow river neck was shallow and muddy. General George Washington had placed the American forces, about 20,300 strong, between Head of Elk and Philadelphia. His forces were able to reconnoiter the British landing from Iron Hill near Newark, Delaware, about 9 miles (14 km) to the northeast. Because of the delay disembarking from the ships, Howe did not set up a typical camp but quickly moved forward with the troops. As a result, Washington was not able to accurately gauge the strength of the opposing forces. After a skirmish at Cooch's Bridge south of Newark, the British troops moved north and Washington abandoned a defensive encampment along the Red Clay Creek near Newport, Delaware, to deploy against the British at Chadds Ford. This site was important as it was the most direct passage across the Brandywine River on the road from Baltimore to Philadelphia. On September 9, Washington positioned detachments to guard other fords above and below Chadds Ford, hoping to force the battle there. Washington employed General John Armstrong, commanding about 1,000 Pennsylvania militia, to cover Pyle's Ford, 5.8 miles south of Chadds Ford, which was covered by Major Generals Anthony Wayne's and Nathanael Greene's divisions. Major General John Sullivan's division extended northward along the Brandywine's east banks, covering the high ground north of Chadds Ford along with Major General Adam Stephen's division and Major General Lord Stirling's divisions. Further upstream was a brigade under Colonel Moses Hazen covering Buffington's Ford and Wistar's Ford. Washington was confident that the area was secure. The British grouped forces at nearby Kennett Square. Howe, who had better information about the area than Washington, had no intention of mounting a full scale frontal attack against the prepared American defenses. He instead employed a flanking maneuver, similar to that used in the Battle of Long Island. About 6,800 men under the command of Wilhelm von Knyphausen advanced to meet Washington's troops at Chadds Ford. The remainder of Howe's troops, about 9,000 men, under the command of Charles, Lord Cornwallis, marched north to Trimble's Ford across the West Branch of the Brandywine Creek, then east to Jefferis Ford across the East Branch (two fords that Washington had overlooked as a result of a poor understanding of the area and lack of credible reconnaissance), and then south to flank the American forces.

Вашингтон мен Грин Дилвортқа жақын жерге жетеді

Сағат 18:00 шамасында Вашингтон мен Грин күшейту күштерімен бірге британдықтарды тоқтатуға тырысты, олар енді Метинг Хаус төбесін басып алған еді. Вашингтон Гринмен және артиллерия басшысы Нокспен Уильям Бринтон үйінің ауласында кеңесті. Гренадерлердің 2-батальоны олардың орналасқан жеріне жақындады, содан кейін жаңа резервтік бригада (британдық 4-бригада) қосылды. Нокс британдықтардың шабуылын баяулату үшін артиллерияны қолдануға келісті. Гриннің күшейту күштері Салливан, Стивен және Стирлинг дивизияларының қалдықтарымен бірігіп, Дилворттың оңтүстігінде орналасып, британдықтарды шамамен бір сағатқа тоқтатты, бұл қалған армияның қашуына мүмкіндік берді. Қараңғы түскен соң Гриннің дивизиясы армияның қалған бөлігімен бірге Честерге қарай жолға шықты. Түннің басталғандығына байланысты британдық армия оларды қуып жете алмады. Америкалықтар да Метинг Хаус төбесінде көптеген зеңбіректерді қалдыруға мәжбүр болды, өйткені олардың артиллериялық жылқыларының көбісі қаза тапқан еді.

Книфаузеннің соңғы шабуылы

Корнуоллистің колоннасының шабуылын естіген соң Книфаузен Чаддс-Фордтың арғы жағындағы әлсіз американдық орталыққа шабуыл жасады, Уэйн мен Уильям Максвелл басқаратын бөлімдерді бұзып, оларды кері шегінуге және көптеген пушкаларын қалдыруға мәжбүр етті. Армстронгтың жасағы соғысқа қатыспағандықтан, өздерінің позицияларынан да шегінуге шешім қабылдады. Солтүстікке қарай Грин бригадалық генерал Джордж Уидонның әскерлерін Дилворт қаласының жанындағы жолды қорғауға жіберді, британдықтарды Континенттік армияның қалған бөлігі кері шегінуге жететіндей уақытқа тоқтата тұру үшін. Қараңғылық британдықтардың қуып жететінін тоқтатты, содан кейін Уидонның күштері де кері шегіне алды. Жеңілген американдықтар Честерге шегінді, көпшілігі түнгі сағат 12-де жетті, ал кейбіреулері таңға дейін келді. Американдықтардың кері шегінуі жақсы ұйымдастырылды, бұл Лафайеттің еңбегінің арқасы болды, ол жараланған болса да, жараланғанға дейін тәртіпті шегінуге мүмкіндік беретін жиналыс орнын құрды.

Шығындар

Британдық ресми құрбандар тізімі 587 құрбандықты көрсетті: 93 адам қаза тапты (сегіз офицер, жеті сержант және 78 қатардағы әскер); 488 адам жарақат алды (49 офицер, 40 сержант, төрт барабаншы және 395 қатардағы әскер); ал алты қатардағы әскер хабарсыз жоғалып кетті. Британ әскерінің құрбандарының тек 40-ы Гессендік болды. Тарихшы Томас Дж. МакГайр былай деп жазады: "Америкалықтардың бағалауынша, британдықтардың жоғалтулары 2000-ға дейін жетеді, бұл алыстан жасалған байқаулар мен шала-жарты, сенімсіз хабарларға негізделген". Тағы бір британ офицері: "Дұшпан майданда 502 жауынгерін жоғалтты" деп жазды. 14 қыркүйекте британдық Дилворт лагерінен шамамен 350 жарақат алған американдық әскер Делавэр штатының Уилмингтон қаласындағы жаңадан ашылған ауруханаға жеткізілді. Бұл Хаудың хабарлаған "400-ге жуық" тұтқындардың шамамен 50-і ғана жараланбастан берілгенін көрсетеді. Егер генерал Гриннің американдықтардың жалпы шығындары туралы болжамы дұрыс болса, онда шайқаста 1160-тан 1260-қа дейін өлген, жарақат алған немесе дезертир болған. Британдықтар сонымен қатар американдық 14 артиллериялық құралдың 11-ін басып алды. Американдық жараланғандардың арасында Лафайет графы болды. Шабуылдағы жоғалтуларға қоса, науқанның осы кезеңінде Вашингтон лагерінен 315 адам дезертирлік жасады.

Салдары

Вашингтон оң жақ қанатын ашық қалдырып, қателік жасады және Салливан, Стирлинг және Стивен дивизиялары уақыт бермегенде, армиясының құрылуына себеп болуы мүмкін еді. Кеш жақындап келе жатты, ал Корнуоллис флангтық маневрді ерте бастағанына қарамастан, американдық армияның көп бөлігі қашуға үлкерді. Континенттік Конгреске жолдаған есебінде Вашингтон: «Бүгінгі қайғыға қарамастан, көптеген әскерлерімнің жақсы көңілде екенін және жаумен тағы бір күнді күресуге дайын екенін хабарлауға қуаныштымын» деді. Британдық және американдық күштер келесі бірнеше күн бойы бір-бірінің төңірегінде маневр жасады, 16 қыркүйектегі Бұлттар шайқасы және 20-21 қыркүйек түніндегі Паоли шайқасы секілді шағын қақтығыстар болды. Бірнеше күннен кейін, солтүстікке қарай жүздеген шақырымдағы Саратога шайқасы Хоу қосылуы тиіс британдық күштерге қарсы жеңіс сыйлады. Филадельфияның құлауына дайындық ретінде Пенсильванияның Жоғарғы Атқарушы Кеңесі қаладағы он бір қоңырауды, оның ішінде Мемлекеттік үйдің қоңырауын (қазіргі уақытта «Еркіндік қоңырауы» деп белгілі) және Христос шіркеуі мен Санкт-Петер шіркеуінің қоңырауларын алып тастап, Филадельфиядан шығаруға бұйрық берді, британдық армияның қолына тимей, оларды қару-жарақ жасау үшін балқытып жібермеу үшін. «Еркіндік қоңырауы» Аллентаунға жеткізіліп, Сион Біріккен Мәсіхшілер шіркеуінің еден тақталарының астында тоғыз ай жасырылды. Континенттік Конгресс Филадельфиядан бір күнге Ланкастерге, содан кейін Йоркке көшті. 1777 жылдың 26 қыркүйегінде британдық әскерлер Филадельфияға қарсылықсыз кірді. Сегіз Армия Ұлттық гвардия бөлімшесі (103-ші инженерлік батальон, A/1 104-ші кавалериялық, 109-шы артиллериялық, 111-ші жаяу әскер, 113-ші жаяу әскер, 116-шы жаяу әскер, 1–175-ші жаяу әскер және 198-ші сигналдық батальон) және бір белсенді әскердің далалық артиллериялық батальоны (1–5-ші артиллериялық) Брэндивайн шайқасына қатысқан американдық бөлімшелерден шыққан. Қазіргі АҚШ армиясында отарлық дәуірге дейінгі тарихы бар 30 бөлімше бар.

Washington had committed a serious error in leaving his right flank wide open and could have brought about his army's annihilation had it not been for Sullivan, Stirling and Stephen's divisions, which bought them time. Evening was approaching and, in spite of the early start Cornwallis had made in the flanking maneuver, most of the American army was able to escape. In his report to the Continental Congress detailing the battle, Washington stated: "despite the day's misfortune, I am pleased to announce that most of my men are in good spirits and still have the courage to fight the enemy another day." British and American forces maneuvered around each other for the next several days with only a few encounters such as the Battle of the Clouds on September 16 and the Battle of Paoli on the night of September 20–21. In a matter of days, the Battles of Saratoga, hundreds of miles to the north, provided a victory over a British force which Howe was supposed to join. In preparation for the fall of Philadelphia, Pennsylvania's Supreme Executive Council ordered that eleven bells in the city, including the State House bell (known today as the Liberty Bell) and the bells from Christ Church and St. Peter's Church, be taken down and removed from Philadelphia to prevent the British Army from taking possession of them and melting them down to cast into munitions for use in the war. The Liberty Bell was transported to Allentown, where it was hidden for nine months under floor boards at Zion United Church of Christ in the city. The Continental Congress then abandoned Philadelphia, moving first to Lancaster, for one day and then to York. On September 26, 1777, British forces marched into Philadelphia unopposed. Eight Army National Guard units (103rd Eng Bn, A/1 104th Cav, 109th FA, 111th Inf, 113th Inf, 116th Inf, 1–175th Inf and 198th Sig Bn) and one active Regular Army Field Artillery battalion (1–5th FA) are derived from American units that participated in the Battle of Brandywine. There are thirty current U. S. Army units with lineages that go back to the colonial era.

Жауынгерлік алаңның сақталуы

Брендивайн шайқасы алаңының тарихи орны – ұлттық тарихи ескерткіш. Тарихи паркті Пенсильвания тарихи және мұражай комиссиясы меншіктендіріп, басқарады, оның ауданы 52 акр (210 000 м²) және ол Чаддс Фордтың жанында, Делавэр округінде, Брендивайн шайқасы болған жердің бір бөлігінде орналасқан. 2023 жылдың ортасына дейін Америка шайқас алаңының қоры және оның серіктестері шайқас алаңының көбін сатып алып, сақтап қалды.