Канада мен АҚШ-тың ежелгі халықтары: Кри (Cree) тайпасы

Кіріспе

Канада мен АҚШ-тың солтүстік бөлігіндегі алғашқы халықтар néhiyaw т.б. Крийлер лагерінде, шамамен 1893 жылы Монтана штатында (LAROCHE 56). jpeg Суреттеме: Кри лагері, шамамен 1893 жылы Монтанада суреттелген. Ту = Ту суреттемесі: Канада кри халқының туы. Халқы: 356 655 (2016 жылғы санақ), Атикамекв және Инну халқы қоса алғанда. Орналасқан жері: Канада. Аймақ 1: Альберта. Халқы 1: 95 300 (2016). Аймақ 2: Саскачеван. Халқы 2: 89 990 (2016). Квебекте шамамен 27 000 адам тұрады. Құрама Штаттарда крилер тарихи тұрғыдан алғанда Көлінің батысына қарай өмір сүрген. Бүгінде олар көбінесе Монтанада тұрады, онда олар Оджибве (Чиппева) халқымен бірге Рокки Бой үнді резервациясын бөліседі. Уақыт өте келе батысқа қарай көшіп-қону олардың Солтүстік Америкадағы тері саудасындағы саудагерлер мен аңшылар рөлімен тығыз байланысты.

Кіші топтар және география

Крилер диалекті және аймаққа байланысты сегіз топқа бөлінеді. Бұл бөліністер үлкен этникалық топтың ішіндегі этникалық бөліністерді білдірмейді: Наскапи және Монтанье (бірге Инну деп аталады) – олар Нитассинан деп аталатын аймақтың тұрғындары. Олардың аумақтары қазіргі Квебек пен Лабрадордың шығысындағы саяси юрисдикциялардың көп бөлігін қамтиды. Олардың мәдениеттері әртүрлі, себебі кейбір Наскапи әлі де карибу аңшылары және Монтаньелердің көпшілігіне қарағанда көшпелі. Монтаньеде қоныстар көбірек. 2003 жылы екі топтың жалпы саны шамамен 18 000 адамды құрады, оның 15 000-ы Квебекте тұрды. Олардың диалектілері мен тілдері Көлінің батысындағы топтардың сөйлейтін кри тілінен ерекшеленеді. Атикамектер Квебектің Сент-Морис өзенінің жоғарғы аңғарындағы (Монреальдің солтүстігінде) Нитаскинан (Біздің жер) деп аталатын аймақтың тұрғындары. Олардың саны шамамен 8 000-ға жуық. Шығыс Кри – Крилердің Ұлы Кеңесі; Солтүстік Квебектің Эйо Иште және Нуньвик аймақтарындағы шамамен 18 000 Кри (Жағалау диалектісінде Ию / Ішкі диалектісінде Июн). Моос Кри – Солтүстік-Шығыс Онтариодағы Моос Фабрикасы; бұл топ Джеймс шығанағының оңтүстік жағындағы Моос өзенінің сағасына жақын Моос Фабрикасы аралында тұрады. ("Фабрика" сөзі сауда орынына сілтеме жасайды.) Батпақты Кри – бұл топ Гудзон шығанағының жағалауында және оңтүстікке, батысқа қарай жатқан ішкі аймақтарда, сондай-ақ Онтариода Гудзон шығанағы мен Джеймс шығанағының жағалауында қоныстанған. Кейбіреулері Камберленд Хаус маңындағы шығыс Саскачеван қаласында тұрады. Олардың диалектісінде 4 500 адам сөйлейді. Орман Кри және Тау Кри – Альберта, Манитоба және Саскачеванның солтүстігіндегі топ. Дала Кри – Манитоба, Саскачеван, Альберта және Монтана штаттарындағы барлығы 34 000 адам. Кри тілінің көптеген диалектілеріне байланысты, халықтың қазіргі заманғы ұжымдық өзіндік атауы жоқ. Дала Кри және Атикамектер өздерін тарихи нêхираудың қазіргі формаларын қолданады, атап айтқанда, нêхияу және нêхирависиу. Моос Кри, Шығыс Кри, Наскапи және Монтанье өздерін тарихи іріниудің қазіргі диалектілік формаларын қолдана отырып, "адам" деген мағынаны білдіреді. Моос Кри ililiw түрін қолданады, жағалау Шығыс Кри және Наскапи iyiyiw (әртүрлі жазылулары: iiyiyiu, iiyiyuu және eeyou), ішкі Шығыс Кри iyiniw (әртүрлі жазылулары: iinuu және eenou), ал Монтанье ilnu және innu диалектісіне байланысты қолданады. Крилер өз халқына француз немесе ағылшын тілінде сөйлегенде ғана "кри", "cri", "наскапи" немесе "монтанье" сөздерін қолданады.

The Cree are generally divided into eight groups based on dialect and region. These divisions do not necessarily represent ethnic sub divisions within the larger ethnic group:

Naskapi and Montagnais (together known as the Innu) are inhabitants of an area they refer to as Nitassinan. Their territories comprise most of the present day political jurisdictions of eastern Quebec and Labrador. Their cultures are differentiated, as some of the Naskapi are still caribou hunters and more nomadic than many of the Montagnais. The Montagnais have more settlements. The total population of the two groups in 2003 was about 18,000 people, of which 15,000 lived in Quebec. Their dialects and languages are the most distinct from the Cree spoken by the groups west of Lake Superior. Atikamekw are inhabitants of the area they refer to as Nitaskinan (Our Land), in the upper St. Maurice River valley of Quebec (about north of Montreal). Their population is around 8,000. East Cree – Grand Council of the Crees; approximately 18,000 Cree (Iyyu in Coastal Dialect / Iynu in Inland Dialect) of Eeyou Istchee and Nunavik regions of Northern Quebec. Moose Cree – Moose Factory in the Northeastern Ontario; this group lives on Moose Factory Island, near the mouth of the Moose River, at the southern end of James Bay. ("Factory" used to refer to a trading post.) Swampy Cree – this group lives in northern Manitoba along the Hudson Bay coast and adjacent inland areas to the south and west, and in Ontario along the coast of Hudson Bay and James Bay. Some also live in eastern Saskatchewan around Cumberland House. Their dialect has 4,500 speakers. Woodland Cree and Rocky Cree – a group in northern Alberta, Manitoba, and Saskatchewan. Plains Cree – a total of 34,000 people in Manitoba, Saskatchewan, Alberta, and Montana. Due to the many dialects of the Cree language, the people have no modern collective autonym. The Plains Cree and Attikamekw refer to themselves using modern forms of the historical nêhiraw, namely nêhiyaw and nêhirawisiw, respectively. Moose Cree, East Cree, Naskapi, and Montagnais all refer to themselves using modern dialectal forms of the historical iriniw, meaning 'man.' Moose Cree use the form ililiw, coastal East Cree and Naskapi use iyiyiw (variously spelled iiyiyiu, iiyiyuu, and eeyou), inland East Cree use iyiniw (variously spelled iinuu and eenou), and Montagnais use ilnu and innu, depending on dialect. The Cree use "Cree", "cri", "Naskapi, or "montagnais" to refer to their people only when speaking French or English.

Тарихи

Аң аулаушы-жинаушылар ретінде кри халқының негізгі ұйымдық бірлігі – ложа, шамамен сегіз немесе он екі адамнан тұратын топ, көбінесе екі бөлек, бірақ туысқандық байланыстағы ерлі-зайыптылардың отбасылары, олар бір вигвамда (доға тәрізді шатырда) немесе типиде (конус тәрізді шатырда) бірге тұрды, ал топ – бірге жылжып, аң аулаған ложалардың жиынтығы. Егер келіспеушілік туындаса, ложалар топтардан шығып кетуге, ал топтар салыстырмалы түрде оңай құрылып, таратылуы мүмкін. Дегенмен, көптеген адамдардың қауіпсіздігіне кепілдік берілгендіктен, барлық отбасылар қандай да бір топқа кіргісі келеді, ал қуғын-сүргін өте ауыр жаза саналды. Топтар әдетте, аралас некелер арқылы көршілерімен тығыз байланыста болып, жылдың әртүрлі уақыттарында бірге аң аулау және әлеуметтесу үшін жиналатын. Осы аймақтық жиналыстардан басқа, жоғары деңгейдегі ресми құрылым болған жоқ, ал соғыс және бейбітшілік туралы шешімдер одақтас топтар кеңесінде бірауыздан қабылдалатын. Адамдар өздерінің руы арқылы танылатын, ол – бір ортақ атадан тараған деп санайтын адамдардың тобы; әр рудың топ өткізген барлық маңызды кеңестерде өкілі мен дауыс құқығы болар еді (салыстырыңыз: Анишинабе рулық жүйесі). Әр топ бір-бірінен тәуелсіз болды. Алайда, кри тілінде сөйлейтін топтар сыртқы жауларға қарсы бірлесіп, көршілерімен ынтымақтастық танытар еді. Ұлы жазықтарға көшіп, бизон аулауды қабылдаған крилер, ассинибоиндер, метис ұлты және саультоукстармен одақтасып, "Темір конфедерациясы" деп аталды, ол 1730 жылдардан 1870 жылдарға дейін Солтүстік Американың тері саудасындағы маңызды күш болды. Крилер мен ассинибоиндер солтүстік жазықтардағы үнді сауда желілеріндегі маңызды делдалдар болып табылды.

Атауы

"Кри" атауы алгонк тіліндегі экзоним Кириштинодан шыққан, оны оджибва тайпалары Гудзон шығанағы маңында қолданған. Француз отарлаушылары мен зерттеушілері Килистинон, Киристинон, Книстенео, Кристано және Кристано терминдерін пайдаланды, олар Супериор көлінің солтүстігінде, Манитобада және одан батысқа қарай кездесетін көптеген тайпаларды атау үшін қолданды. Француздар бұл терминдерді Канададағы түрлі халықтарға қатысты қолданды, олардың кейбіреулері қазір Северн анишинаабе (оджибва) тайпасы ретінде жақсырақ танылады, олар алгонкин тілінен өзгеше диалектілерде сөйлейді. Әр қауымдастыққа байланысты крилер өздерін nēhiyawak, nīhithaw, nēhilaw және nēhinaw; немесе ininiw, ililiw, iynu (innu) немесе iyyu деп атай алады. Бұл атаулар тарихи автоним nēhiraw (мағынасы нақты белгісіз) немесе тарихи автоним iriniw (мағынасы "адам") -дан туындаған. Соңғы автонимді қолданатындар негізінен Квебек және Лабрадор аумақтарында тұрады. Кри тілі ресми мәртебеге ие болған жалғыз аймақ – Солтүстік-Батыс территориялар, сонымен қатар тағы сегіз абориген тілі, француз және ағылшын тілдері де ресми тілдер саналады. Нехияу және Инну екі негізгі тобы өзара түсіністі кри диалектілерінде сөйлейді, олар көптеген критерийлер бойынша бөлінеді. Диалектілік континуумда "Бұл тіл, емес, бір қауымдастықтағы сөйлейтін адамдар көршілерін оңай түсіне алатын диалекттер тізбегі сияқты. Бірақ Альбертадан келген жазылық кри тілінде сөйлейтін адам тәжірибесіз Квебек кри тілінде сөйлейтін адаммен сөйлесуі қиын болар еді". Топтардың арасындағы маңызды айырмашылық – шығыс тобы алдыңғы дауыстылардың алдындағы дыбысты (с) немесе (ч) дыбысына өзгертеді. Сонымен қатар, топтар арасында грамматикалық сөздіктерде (туралағыштарда) айқын айырмашылықтар бар. Екі топтың ішінде де Proto Algonquian тілінің *l фонемасының айтылуында әртүрлі нұсқалар пайда болды, оны әртүрлі топтар (л) немесе (th) деп естиді. Дегенмен, басқа диалекттерде (ē) мен (ī) арасындағы айырмашылық жойылып, соңғысына біріктірілді. Батыс диалекттерінде (ш) және (š) арасындағы айырмашылық жойылып, екеуі де біріншісіне біріктірілді. "Кри тілі типологиялық тұрғыдан үйлесімді тіл емес. Кри тілінде префикстер мен суффикстер, препозициялар мен постпозициялар, преноминальдық және пост-номинальдық модификаторлар бар (мысалы, көрсеткіштер екі жағдайда да қолданылуы мүмкін)." Голла кри диалектілерін Солтүстік Америкадағы 1000-нан астам сөйлеушісі бар және балалар тарапынан белсенді түрде игеріліп жатқан 55 тілдің сегізіншісі деп санайды.

The name "Cree" is derived from the Algonkian language exonym Kirištino˙, which the Ojibwa used for tribes around Hudson Bay. The French colonists and explorers, who spelled the term Kilistinon, Kiristinon, Knisteneaux, Cristenaux, and Cristinaux, used the term for numerous tribes which they encountered north of Lake Superior, in Manitoba, and west of there. The French used these terms to refer to various groups of peoples in Canada, some of which are now better distinguished as Severn Anishinaabe (Ojibwa), who speak dialects different from the Algonquin. Depending on the community, the Cree may call themselves by the following names: the nēhiyawak, nīhithaw, nēhilaw, and nēhinaw; or ininiw, ililiw, iynu (innu), or iyyu. These names are derived from the historical autonym nēhiraw (of uncertain meaning) or from the historical autonym iriniw (meaning "person"). Cree using the latter autonym tend to be those living in the territories of Quebec and Labrador. The only region where Cree has official status is in the Northwest Territories, together with eight other aboriginal languages, French and English. The two major groups: Nehiyaw and Innu, speak a mutually intelligible Cree dialect continuum, which can be divided by many criteria. In a dialect continuum, "It is not so much a language, as a chain of dialects, where speakers from one community can very easily understand their neighbours, but a Plains Cree speaker from Alberta would find a Quebec Cree speaker difficult to speak to without practice." One major division between the groups is that the Eastern group palatalizes the sound to either (c) or to (č) when it precedes front vowels. There is also a major difference in grammatical vocabulary (particles) between the groups. Within both groups, another set of variations has arisen around the pronunciation of the Proto Algonquian phoneme *l, which can be realized as or (th) by different groups. Yet in other dialects, the distinction between (ē) and (ī) has been lost, merging to the latter. In more western dialects, the distinction between and (š) has been lost, both merging to the former. "Cree is a not a typologically harmonic language. Cree has both prefixes and suffixes, both prepositions and postpositions, and both prenominal and postnominal modifiers (e. g. demonstratives can appear in both positions)." Golla counts Cree dialects as eight of 55 North American languages that have more than 1,000 speakers and which are being actively acquired by children.

Канадада

Крилер Канададағы алғашқы халықтардың ең ірі тобы болып табылады, құрамында 220 000 мүше және 135 тіркелген тайпа бар. Олардың резервациялық жерлері елдегі барлық алғашқы халықтардың арасында ең үлкені болып табылады. (француз тілінен – метистер, аралас текті) – кри, француз, ағылшын немесе шотланд тегі сияқты аралас текті адамдар. Канаданың аборигендер істері және солтүстік даму министрлігі мәліметінше, метистер тарихи тұрғыдан француз тері саудагерлері мен кри әйелдерінің, немесе ағылшын немесе шотланд саудагерлері мен солтүстік Дене халықтарының әйелдерінің (англо-метистер) одақтарынан туған балалар болған. Метис Ұлттық Кеңесі метисті "өзін метис деп жариялаған, басқа аборигендерден ерекшеленетін, тарихи метис ұлтының түп-тамырынан шыққан және Метис Ұлты тарапынан қабылданған адам" деп анықтайды.

АҚШ-та

Бір кезде кри тайпасы Миннесотаның солтүстігінде, Солтүстік Дакотада және Монтанада мекен еткен. Бүгінде американдық крилер Рокки Бой үнді резервациясында орналасқан, федералды мойындалған Чиппева Кри тайпасына жатады, ал Форт Пек үнді резервациясында "Жерсіз Кри" және Форт Белкнап үнді резервациясында "Жерсіз Кри" мен "Рокки Бой Кри" ретінде азшылықты құрайды – бәрі де Монтана штатында. Чиппева Кри тайпасы резервацияны Чиппева индейлерінің Пембина тобымен бөліседі, олар Чиппева Кри тайпасының "Чиппева" (Оджибва) бөлігін құрайды. Басқа резервацияларда кри тайпасы азшылық ретінде ассинибоин, грос вентр және сиу тайпаларымен бірге тұрады. Дәстүр бойынша Монтанадағы кри тайпасының аумағының оңтүстік шекарасын Миссури және Милк өзендері белгілеген.

Бірінші байланыс

Манитобада крилер алғаш рет 1682 жылы Еуропалықтармен Нельсон және Хейс өзендерінің сағасында Хадсон шығанағы компаниясының (HBC) тобымен байланысқа түсті, бұл топ 161 шақырымға жуық жерді ішке қарай сапарлап келген еді. Оңтүстікте 1732 жылы, қазіргі Онтарионың солтүстік-батысында Пьер Гольтье де Варенн, Сийер де Ла Верендрий, қазіргі Форт-Франс қаласының жанында 200 кри жауынгерінің жиналған тобымен, сондай-ақ Монсони тайпасымен (оджибве тайпасының бір тармағы) кездесті. Екі топ та Дакота тайпасына және тағы бір оджибве тобына шабуыл жасауға дайындалып, соғысқа боянып алған еді. HBC-ден қару-жарақ алғаннан кейін, крилер саудагерлер ретінде жазыққа көшіп, HBC-мен делдалдық жасады.

Наскапи

Наскапи – Канаданың Квебек және Лабрадордың солтүстік-шығысындағы аймақты мекендейтін Инну тайпасы. Наскапи дәстүрлі түрде көшпелі халық, ал Иннудың басқа бір бөлігі – Монтанье аумақтық сипаттағы халық. Наскапи тілі мен мәдениеті Монтанье тілінен едәуір өзгеше, олардың диалектісінде "Июу" мен "Инну" сияқты y әрпі n әрпіне ауысады. Iyuw Iyimuun – Наскапи тайпасы қолданатын Инну диалектісі. Бүгінде Наскапи екі қауымдастықта қоныстанған: Квебек облысының Кававачикамахы және Ньюфаундленд пен Лабрадордың Натуашишиш қалалары. Кававачикамахы Наскапи ұлты Квебек облысының Шеффервилл қаласының солтүстік-шығысындағы Кававачикамахы Наскапи ауылында орналасқан. Ауыл сол аттас қорықта орналасқан. Ньюфаундленд пен Лабрадордың Натуашиш қауымдастығында орналасқан Мушуау Инну тайпасы Лабрадор жағалауындағы Натуашиш 2 қорығында орналасқан.

Шығыс Монтаньес

Экуанишиттің иннулары Квебек штатының Минган қорығында, Сент-Лоуренс өзенінің Минган өзенінің сағасында, i=unset (солтүстік жағалау) аймағында тұрады. Innu Takuaikan Uashat Mak Mani Utenam Сеп-Иль қаласында, Квебек штатында, Сент-Лоуренс өзенінің жағалауындағы i=unset аймағында орналасқан. Олардың екі қорығы бар: Сеп-Ильдің шығысында Малиотенам 27А және Сеп-Иль қаласының ішінде Уасхат 27. Матимекуш Лак Джонның инну ұлты Квебектің Шеффервилл қаласында орналасқан. Матимекош қорығы – Шеффервиллдің анклавы. Екіншісі, Лак Джон, қаланың сыртында орналасқан. Première Nation des Innus de Nutashkuan олардың Наташкуан 1 немесе Нуташкуан қорығында орналасқан. Қорық Сент-Лоуренс шығанағының солтүстік жағалауында, Наташкуан өзенінің сағасында орналасқан. fr Квебек штатының Пакуашипи қауымдастығында, Сент-Огустин өзенінің сағасының батыс жағалауында, Сент-Лоуренс шығанағының солтүстік жағалауындағы i=unset аймағында орналасқан. Бұл қауымдастық Сент-Огустин елді мекеніне іргелес орналасқан. fr Квебек штатының Ла-Ромен қаласында, Сент-Лоуренс шығанағындағы Оломан өзенінің сағасында орналасқан. Олардың бір қорығы бар – Роман 2. Шешатшиу инну бірінші ұлты Лабрадордағы Шешатшиу қауымдастығында орналасқан және шамамен Бақытты Аңғардың солтүстігінде орналасқан.

Батыс Монтаньес

Пекуакамиулнуатш алғашқы ұлымы Маштеуиатш қорығында, Сагуэнай-Лак Сент-Жан аймағында, Робервал қаласының солтүстігінде, Квебек провинциясында, Сент-Жан көлінің батыс жағалауында орналасқан. Квебек провинциясының Пессамит қаласында орналасқан Pessamit Innuların тобы, Бей-Комо қаласының оңтүстік-батысында, Сент-Лоуренс өзенінің солтүстік жағалауында, Бетсиамит өзенінің сағасында орналасқан. Бұл қала Квебек провинциясының Римуски қаласының тікелей солтүстігінде, өзеннің арғы бетінде орналасқан. Пессамит Квебек қаласының солтүстік-шығысында орналасқан. Innue Essipit өздерінің Эссипит қорығында орналасқан, ол Квебек провинциясының Лес-Эскуминс ауылына жақын орналасқан. Бұл қауым Сент-Лоуренс өзенінің солтүстік жағалауында, Эскуминс өзенінің сағасында, Тадусактан солтүстік-шығыста және Квебектен солтүстік-шығыста орналасқан.

Атикамек ()

Conseil de la Nation Atikamekw, ресми атауы Atikamekw Sipi – Conseil de la Nation Atikamekw, Канаданың Квебек провинциясындағы тайпалық кеңес. Ол үш Атикамекв алғашқы халықтарынан құралған. Кеңестің штаб-пәтері Квебек провинциясының Ла-Туке қаласында орналасқан. Атикамекв халқы Сент-Морис өзенінің жоғарғы аңғарындағы Нитаскинан ("Біздің жер") деп аталатын аймақтың түпкі тұрғындары болып табылады. Алғашқы халықтар:

Атикамекв д'Опитчиван Мауриси аймағындағы Гуин су қоймасының солтүстік жағалауындағы Квебек провинциясының Обедживан қаласында тұрады. Олардың қорығы, 28-Обедживан, осы қауымды қамтиды. Ол Сагвененің батысынан және Валь-д'Ордың шығысынан шамамен жолмен орналасқан. Манаванның атикамекулары Квебек провинциясының Манаван қаласында, Метабескега көлінің оңтүстік-батыс жағалауында, Ланаудиер аймағында орналасқан. Қорық Монт-Лориердің солтүстік-шығысынан немесе Монреальдің солтүстігінен орналасқан. Conseil des Atikamekw de Wemotaci Квебек провинциясының Вемотаси қаласында, Сент-Морис өзенінің солтүстік жағалауындағы Мауран өзенінің сағасында, Мауриси аймағында, шамамен Трой-Ривьерден солтүстікке қарай орналасқан. Ұлт екі қорыққа ие: біріншісі Вемотаси маңында, ал екіншісі – Сент-Морис өзеніндегі Бланк су қоймасының солтүстік жағалауындағы Кукукаше 24. Кукукаше 24-те тұрғындар жоқ және ол тек қайықпен қолжетімді.

Джеймс Бей Кри

Эию Иште - Квебектің солтүстігіндегі аймақтық округтік муниципалитетке (TE) тең аумақ, ол Кридің Үлкен кеңесімен ұсынылған. 2012 жылдың 24 шілдесінде Квебек үкіметі Кри ұлтымен келісімге келді, нәтижесінде көршілес Бай-Джеймс муниципалитеті таратылып, жаңа Ию Иште – Джеймс шығанағы аймақтық үкіметі құрылды. Бұл үкімет Jamésie TE және Ию Иште аумақтарының тұрғындарына бұрын Бай-Джеймс муниципалитеті басқарған аумақты бірлесіп басқару мүмкіндігін берді. Ээю Иште – Ямезиядағы сегіз анклавтан және Кативик ТЭ-дегі бір анклавтан (Вхапмагоостуи) тұратын аумақ. Әр анклав – Кри резервацияланған жері (ТК) мен Кри ауылдық муниципалитетінен (ВК) құралған, екеуінің де атауы бірдей. Чисасиби Кри ұлты Джеймс шығанағының шығыс жағалауындағы Ла-Гранде өзенінің оңтүстік жағалауындағы Чисасиби Кри ауылында орналасқан. Ұлттың резервациясы – Чисасиби ТК. Чисасибиге автомобиль жолы және әуежай арқылы жетуге болады. Ол Чибугамаудан солтүстік-батысқа қарай i=unset және Джеймс Бэй жолы арқылы орналасқан. (Чибугамау Монреальден солтүстікке қарай жолмен). Истмен (Кри ұлты) Истмен ВК-де орналасқан, ал Истмен ТК – резервация. Ұлт Джеймс шығанағының шығыс жағалауында, Истмен өзенінің сағасында орналасқан. Истмен Чибугамаудан солтүстік-батысқа қарай i=unset және Джеймс Бэй жолы арқылы орналасқан. Мистиссини Кри ұлты Квебектегі ең үлкен табиғи көлдің – Мистассини көлінің оңтүстік-шығыс бұрышында орналасқан Мистиссини Кри ауылында орналасқан. Оған байланысты резервация – Мистиссини ТК. Мистиссини Чибугамаудан солтүстік-шығысқа қарай 167 тас жолында орналасқан. Немаска Кри ұлтының штаб-пәтері Немаска ВК-де орналасқан, ал оның резервациясы Чемпион көлінің батыс жағалауында орналасқан Немаска ТК. Ауыл Кридің Ұлы Кеңесінің орталығы болып табылады. Немаска Чибугамаудан солтүстік-батыста, i=unset жолының 300 шақырымында орналасқан. Оуже Бугуму Кри ұлты Оуже Бугуму Кри ауылында, Опемиска көлінің жағалауында орналасқан. Оуже Бугуму Ээю Иште ұлттарынан ерекшелігі – оның жеке резервациясы жоқ. Ауыл Чибугамаудың батысында орналасқан. Васкаганиш алғашқы ұлтының крилері Джеймс шығанағының оңтүстік-шығыс жағалауындағы Руперт өзенінің сағасында, Васкаганиш ВК-де орналасқан. Оған байланысты резервация – Васкаганиш ТК. 1668 жылы Чарльз Форт ретінде құрылған, Хадсон шығанағы компаниясы (ХБК) құрылғанға дейін екі жыл бұрын, қауым ХБК-ның алғашқы тері сауда бекетінің орнында орналасқан. ХБК құрылғаннан кейін қауым Форт Руперт, Руперт Форт немесе Руперт үйі деп аталды. Васуанипи Кри бірінші ұлты Васуанипи Кри ауылында орналасқан, ал резервациясы – Васуанипи ТК. Ұлт Чибугамау мен Васванипи өзендерінің қосылған жеріне жақын орналасқан. Веминджи Кри ұлтының штаб-пәтері Веминджи ВК-де, ал оның резервациясы Веминджи ТК-де орналасқан. Ауыл Джеймс шығанағының шығыс жағалауында, Макватуа өзенінің сағасында орналасқан. Whapmagoostui First Nation Whapmagoostui VC-де орналасқан, ол Кативик ТЭ-дегі Гудзон шығанағының жағалауындағы Ұлы кит өзенінің сағасында орналасқан ең солтүстік Кри ауылы. Ауыл өзеннің оңтүстігінде, ал Куйжуарапик инуит ауылы солтүстік жағалауда орналасқан. Вашо Сиби Кри ұлты Кри ұлтының 2003 жылғы жылдық Бас ассамблеясында Кри ұлтының оныншы қауымдастығы ретінде танылды. Ұлттың қазірге дейін Канада немесе Квебек үкіметтері таныған қауымдастығы немесе резервациясы жоқ, бірақ Ұлт Матагамиден оңтүстікке қарай 40 минуттық жерде орналасқан аймақты таңдады.

Eeyou Istchee is a territory equivalent to a regional county municipality (TE) of Nord du Québec represented by the Grand Council of the Crees. On 24 July 2012, the Quebec government signed an accord with the Cree Nation that resulted in the abolition of the neighbouring municipality of Baie James and the creation of the new Eeyou Istchee James Bay Regional Government, providing for the residents of surrounding Jamésie TE and Eeyou Istchee to jointly govern the territory formerly governed by the municipality of Baie James. Eeyou Istchee is a territory of eight enclaves within Jamésie plus one enclave (Whapmagoostui) within Kativik TE. Each enclave is a combination of a Cree reserved land (TC) and a Cree village municipality (VC), both with the same name. Cree Nation of Chisasibi is at the Cree village of Chisasibi on the south shore of La Grande River on the eastern shore of James Bay. The Nation's reserve is Chisasibi TC. Chisasibi is accessible via road and its airport. It is northwest of Chibougamau via the i=unset and the James Bay Road. (Chibougamau is by road north of Montreal). Eastmain (Cree Nation) is located at Eastmain VC and Eastmain TC is the reserve. The Nation is located on the east coast of James Bay at the mouth of the Eastmain River. Eastmain is northwest of Chibougamau via the i=unset and the James Bay Road. Cree Nation of Mistissini is based in the Cree village of Mistissini, located in the south east corner of the largest natural lake in Quebec, Lake Mistassini. The associated reserve is Mistissini TC. Mistissini is northeast of Chibougamau on Route 167. Cree Nation of Nemaska is headquartered at Nemaska VC and its reserve is Nemaska TC located on the western shores of Lake Champion. The village is the seat of the Grand Council of the Crees. Nemaska is northwest of Chibougamau, at km 300 of the i=unset. Oujé Bougoumou Cree Nation is located in the Cree village of Oujé Bougoumou on the shores of Opémisca Lake. Oujé Bougoumou is unique from the other Nations of Eeyou Istchee in that it doesn't have an associated reserve. The village is due west of Chibougamau. The Crees of the Waskaganish First Nation is located at Waskaganish VC at the mouth of the Rupert River on the south east shore of James Bay. The associated reserve is Waskaganish TC. Founded in 1668 as Charles Fort, two years before the creation of the HBC, the community is on the site of the first fur trading post of the Hudson's Bay Company. After the HBC was formed, the community was known as Fort Rupert, Rupert Fort, or Rupert House after Prince Rupert of the Rhine, the first governor of the HBC. Cree First Nation of Waswanipi is located in the Cree village of Waswanipi and the reserve is Waswanipi TC. The Nation is located near the confluence of the Chibougamau and Waswanipi Rivers. Cree Nation of Wemindji is headquartered at Wemindji VC and its reserve is Wemindji TC. The village is on the east coast of James Bay at the mouth of the Maquatua River and is north of Chibougamau via the i=unset. First Nation of Whapmagoostui located at Whapmagoostui VC, is the northernmost Cree village, located at the mouth of the Great Whale River on the coast of Hudson Bay in Kativik TE. The village is just south of the river while the Inuit village of Kuujjuarapik is on the north shore. Cree Nation of Washaw Sibi was recognized as the tenth Cree Nation Community at the 2003 Annual General Assembly of the Cree Nation. The Nation does not yet have a community or reserve recognized by either the Canadian or Quebec governments but the Nation has chosen an area about 40 minutes' drive south of Matagami.

Моус Кри

Moose Cree (немесе Ililiw), сондай-ақ Moosonee деп белгілі, Солтүстік-Шығыс Онтариода орналасқан. Констанс көлінің алғашқы ұлысы – Matawa First Nations ұйымының жалғыз Кри мүшесі. Олар Онтарионың Кокрэйн округіндегі Констанс көлі 92 және Инглиш Ривер 66 резервацияларында орналасқан. Moose Factory, Онтариода орналасқан Mushkegowuk Кеңесі, Онтариодағы жеті алғашқы ұлттың басшыларын білдіреді. Moose Cree мүшелері: Chapleau Cree First Nation, Kashechewan First Nation, Missanabie Cree First Nation, Moose Cree First Nation және Taykwa Tagamou Nation. Chapleau Cree First Nation және олардың екі резервациясы, Chapleau Cree Fox Lake және Chapleau 75, Онтарионың Садбери округінде, Chapleau қаласының сыртында орналасқан. Kashechewan First Nation қауымы Джеймс шығанағындағы Олбани өзенінің солтүстік жағалауында орналасқан. Hudson's Bay Company 1675 және 1679 жылдар аралығында осы жерде Fort Albany бекетін құрды. Kashechewan First Nation – Old Fort Albany бекетінен құрылған екі қауымның бірі, екіншісі – Fort Albany First Nation. Екі ұлт та Fort Albany 67 резервациясын бөліседі. Missanabie Cree First Nation 1906 жылы 9-шы шартқа қол қойды, бірақ 2018 жылға дейін резервациялық жерлерді алмады. Missanabie резервациясы Миссанаби, Онтарио аймағында орналасқан. Moose Cree First Nation Кокрэйн округіндегі Moose Factory қаласында орналасқан. Moose Factory 1672–1673 жылдары Hudson's Bay Company компаниясының бірінші теңіз үсті губернаторы Чарльз Бейли құрды және компанияның екінші бекеті болды. Бұл қазіргі Онтариодағы алғашқы ағылшын қонысы еді. Ұлттың екі резервациясы бар: Moose River өзенінің Джеймс шығанағына құятын жерінен Moose Factory аралындағы Factory Island 1; және Moose River өзенінің жоғары ағысындағы Moose Factory 68 жер учаскесі. Taykwa Tagamou Nation екі резервацияға ие: New Post 69 және олардың негізгі резервациясы New Post 69A, Кокрэйн қаласының сыртында, Онтариода, Абитиби өзені бойында орналасқан. Wabun Tribal Council – Онтарио штатының Тимминс қаласында орналасқан аймақтық басшылар кеңесі, ол Онтарионың солтүстігіндегі Оджибвей және Кри алғашқы ұлттарын білдіреді. Moose Cree мүшелері: Brunswick House First Nation және Matachewan First Nation. Brunswick House резервациялары – Mountbatten 76A және Duck Lake 76B, Онтарионың Чапло қаласына жақын Судбери округінде орналасқан. Matachewan First Nation Тимискаминг округінің Матачеван қалашығының жанындағы Matachewan 72 резервациясында орналасқан.

Moose Cree ( or Ililiw), also known as Moosonee are located in Northeastern Ontario. Constance Lake First Nation is the only Cree member of Matawa First Nations. They are located on their reserves, Constance Lake 92 and English River 66, in the Cochrane District, Ontario. Mushkegowuk Council, based in Moose Factory, Ontario, represents chiefs from seven First Nations across Ontario. Moose Cree members are: Chapleau Cree First Nation, Kashechewan First Nation, Missanabie Cree First Nation, Moose Cree First Nation, and Taykwa Tagamou Nation. The Chapleau Cree First Nation and their two reserves, Chapleau Cree Fox Lake and Chapleau 75, are located outside of Chapleau, Ontario in the Sudbury District. The Kashechewan First Nation community is located on the northern shore of the Albany River on James Bay. The Hudson's Bay Company established a post, Fort Albany, at this location between 1675 and 1679. Kashechewan First Nation is one of two communities that were established from Old Fort Albany, the other being Fort Albany First Nation. The two Nations share the Fort Albany 67 reserve. The Missanabie Cree First Nation signed Treaty 9 in 1906 but did not receive any reserved lands until 2018. The Missanabie reserve is in the Missanabie, Ontario area. The Moose Cree First Nation is based in Moose Factory in the Cochrane District. Moose Factory was founded in 1672–1673 by Charles Bayly, the first overseas governor of the Hudson's Bay Company, and was the company's second post. It was the first English settlement in what is now Ontario. The Nation has two reserves: Factory Island 1 on Moose Factory Island, an island in the Moose River, about from its mouth at James Bay; and Moose Factory 68, a tract of land about upstream on the Moose River. The Taykwa Tagamou Nation has two reserves, New Post 69, and their main reserve, New Post 69A outside Cochrane, Ontario along the Abitibi River. Wabun Tribal Council is a regional chief's council based in Timmins, Ontario representing Ojibway and Cree First Nations in northern Ontario. Moose Cree members are: Brunswick House First Nation and Matachewan First Nation. Brunswick House's reserves are Mountbatten 76A and Duck Lake 76B located in the Sudbury District near Chapleau, Ontario. The Matachewan First Nation is on the Matachewan 72 reserve near Matachewan township in the Timiskaming District.

Онтариода орналасқан

Форт-Северн алғашқы ұлысы және олардың қорығы, Форт-Северн 89, Гудзон шығанағындағы Северн өзенінің сағасында орналасқан, Онтариодағы ең солтүстік қауымдастығы. Ол Keewaytinook Okimakanak кеңесінің мүшесі. Онтарионың Муз-Фактори қаласында орналасқан Мушкегук кеңесі, Онтарионың жеті алғашқы ұлтының басшыларын білдіреді. Swampy Cree мүшелері: Форт-Олбани алғашқы ұлысы және Атавапискат алғашқы ұлысы. Форт-Олбани 67 қорығы Кашечеван алғашқы ұлысымен ортақ пайдаланылады. Атавапискат алғашқы ұлысы Джеймс шығанағындағы Атавапискат өзенінің сағасында орналасқан. Бұл қауым Аттавапискат 91A қорығында орналасқан. Атавапискат 91 қорығы Эква өзенінің екі жағалауында, Джеймс шығанағының сағасынан жоғары орналасқан. Тұқымдық кеңестен тәуелсіз Вейнуск алғашқы ұлысы Кенора округінің Пиаванук қаласында орналасқан. Бұл қауым Джеймс шығанағындағы Винск өзенінің сағасындағы Winisk 90 қорығында орналасқан, бірақ 1986 жылғы Винск су тасқынынан қирап, қауым Пиаванукқа көшірілуге мәжбүр болды.

Манитобада орналасқан

Киуатин тайпалық кеңесі – Манитоба штатының Томпсон қаласында орналасқан тайпалық кеңес, ол он бір алғашқы халықты, оның бесеуі – Манитобаның солтүстігіндегі батпақты крилерді білдіреді. Фокс-Лейк Кри ұлты Гилламда, Томпсонның солтүстік-шығысында, 280 провинциялық жол арқылы орналасқан және Нельсон өзені бойында бірнеше қорықтары бар. Шаматтава алғашқы ұлты олардың қорығында, Шаматтава 1 орналасқан, ол Эхо өзенінің қосылған жері, Gods өзенінің жағалауында орналасқан. Бұл қауым өте шалғай орналасқан; басқа алғашқы халық қауымдарына тек әуемен немесе қысқы мұз жолдары арқылы байланыс бар. Татасквеяк Кри ұлты Манитоба штатының Сплит-Лейк қауымдастығында, Сплит-Лейк 171-қорығының ішінде, ПР 280-де, Томпсонның солтүстік-шығысында, Нельсон өзені жүйесіндегі сол аты бар көлде орналасқан. Уор Лейк Бірінші Ұлты бірнеше қорыққа ие, бірақ Йорк Лэндингтен шығысқа қарай, Манитоба штатының Ильфорд қауымдастығындағы Мусокоот қорығында орналасқан. Йорк фабрикасы алғашқы ұлты Йорк-Лэндинг қорығында орналасқан, ол паром арқылы Сплит көлінің оңтүстігінде орналасқан. Йорк фабрикасы – 1684 жылы Хадсон шығанағының жағалауында, Хейс өзенінің сағасында құрылған Хадсон шығанағы компаниясы (HBC) сауда бекеті. 1956 жылы сауда бекеті жабылып, қауым қазіргі орнына көшірілді. Swampy Cree Tribal Council – бұл, аты айтып тұрғандай, Манитобаның солтүстігіндегі жеті Swampy Cree First Nations тайпалық кеңесі. Chemawawin Cree Nation (сондай-ақ Rocky Cree) олардың қорығы Chemawawin 2-ге негізделген, Манитоба штатының Easterville-ге жанасатын, Пасадоның оңтүстік-шығысында орналасқан. Матиас Коломб алғашқы ұлты (сондай-ақ Роки Кри) Пукатаваган қауымдастығында, Пукатаваган 198 қорығында орналасқан. Мисипавистик Кри ұлты (сондай-ақ Роки Кри) Манитоба штатының Гранд-Рапидс қаласының маңында, Виннипегтің солтүстігінде, Саскачеван өзенінің сағасында орналасқан. Мосакахикен Кри ұлты (сондай-ақ Роки Кри) Моуз көлінің маңындағы Моуз көлінің 31А негізгі қорығында орналасқан. Опасквайак Кри ұлтының (сондай-ақ Роки Кри) бірнеше қорықтары бар, бірақ халықтың көпшілігі Саскачеван өзенінің солтүстігінде және Саскачеван өзенінің арғы жағында орналасқан Опасквайак 21E қорығында тұрады. Сапотавейак Кри ұлты Шоал өзені 65А қорығында, Пеликан Рапидс қауымдастығының маңында, Пасадоның оңтүстігінде орналасқан. Wuskwi Sipihk First Nation-нің бірнеше қорықтары бар, бірақ негізгі қорық – Swan Lake 65C, онда The Pas-тың оңтүстігінде орналасқан Indian Birch елді мекені бар. Кез келген тайпалық кеңеске қатысы жоқ: Fisher River Cree Nation, Marcel Colomb First Nation және Norway House Cree Nation. Виннипег көлінің жанында, Виннипегтің солтүстігінде орналасқан Фишер Ривер Кри Ұлты Фишер Ривер 44 және 44А қорықтарын бақылайды. Марсель Коломб алғашқы ұлты Хьюз көліндегі Қара шторғай қорығында, Линн көлінің сыртында, Томпсонның солтүстік-батысында, 391 провинциялық жол арқылы орналасқан. Norway House Кри ұлты Norway House-те орналасқан, ол Виннипег көлінің солтүстік жағында, Нельсон өзені жүйесінің Playgreen көлінің бөлігінде орналасқан. Норвегия үйі 5 келісімге қол қойылған жер де болды. Олар 80-нен астам қорықты басқарады, олардың ең үлкені, Норвегия үйі 17, 2021 жылдың қараша айына қарай 8,599 адаммен Канададағы ең көп халықты мекендейтіндердің бірі.

Keewatin Tribal Council is a Tribal Council based in Thompson, Manitoba that represents eleven First Nations, of which five are Swampy Cree, across northern Manitoba. Fox Lake Cree Nation is based in Gillam, northeast of Thompson via Provincial Road 280 (PR 280), and has several reserves along the Nelson River. Shamattawa First Nation is located on their reserve, Shamattawa 1, on the banks of the Gods River where the Echoing River joins. The community is very remote; only connected via air or via winter ice roads to other First Nation communities. The Tataskweyak Cree Nation is located in the community of Split Lake, Manitoba within the Split Lake 171 reserve, northeast of Thompson on PR 280, on the lake of the same name on the Nelson River system. War Lake First Nation possess several reserves but are located on the Mooseocoot reserve in the community of Ilford, Manitoba, east of York Landing. York Factory First Nation is based on the reserve of York Landing, south of Split Lake via ferry. York Factory was a settlement and Hudson's Bay Company (HBC) trading post, established in 1684, on the shore of Hudson Bay, at the mouth of the Hayes River. In 1956, the trading post was closed and the community was moved inland to the current site. Swampy Cree Tribal Council is, as the name suggests, a tribal council of seven Swampy Cree First Nations across northern Manitoba and is based in The Pas. The Chemawawin Cree Nation (also Rocky Cree) are based on their reserve Chemawawin 2, adjacent to Easterville, Manitoba, southeast of The Pas. Mathias Colomb First Nation (also Rocky Cree) is located in the community of Pukatawagan on the Pukatawagan 198 reserve. Misipawistik Cree Nation (also Rocky Cree) is located near Grand Rapids, Manitoba, north of Winnipeg at the mouth of the Saskatchewan River as it runs into Lake Winnipeg. Mosakahiken Cree Nation (also Rocky Cree) is located around the community of Moose Lake about southeast of The Pas on their main reserve, Moose Lake 31A. Opaskwayak Cree Nation (also Rocky Cree) has several reserves but most of the population lives on the Opaskwayak 21E reserve, immediately north of and across the Saskatchewan River from The Pas. The Sapotaweyak Cree Nation is located in the Shoal River 65A reserve adjacent to the community of Pelican Rapids, about south of The Pas. Wuskwi Sipihk First Nation has several reserves but the main reserve is Swan Lake 65C which contains the settlement of Indian Birch, about south of The Pas. Not affiliated with any Tribal Council: Fisher River Cree Nation, Marcel Colomb First Nation, and Norway House Cree Nation. Fisher River Cree Nation, located approximately north of Winnipeg in Koostatak on Lake Winnipeg, control the Fisher River 44 and 44A reserves. Marcel Colomb First Nation is located outside of Lynn Lake on the Black Sturgeon reserve on Hughes Lake, northwest of Thompson via Provincial Road 391. Norway House Cree Nation is located in Norway House which is located on the Playgreen Lake section of the Nelson River system on the north side of Lake Winnipeg. Norway House was also where Treaty 5 was signed. They control more than 80 reserves from less than to their largest, Norway House 17, at over The Nation is one of the most populous in Canada with 8,599 people as of November 2021.

Саскачеван қаласында орналасқан

Принс-Альберт Үлкен Кеңесінің кеңсесі Саскачеван провинциясының Принс-Альберт қаласында орналасқан және он екі алғашқы ұлттарға тиесілі, олардың үшеуі – Swampy Cree. Камберленд Хаус Кри Ұлты Камберленд Хаус Кри Ұлты 20-шы резерватында, Манитоба штатының Флин Флон қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 60 миль (97 км) жерде орналасқан. 1774 жылы Сэмюэл Херн құрған Камберленд Хаус, HBC-нің алғашқы ішкі тері сауда бекеті болды. Қызыл Жер алғашқы ұлты Қызыл Жер қауымдастығында, Каррот өзенінің жағасында, Каррот өзенінің 29А резерватында орналасқан. Жақын жерде Нипавиннің шығысында Қызыл Жер 29 резерваты орналасқан. Шоал көл кри ұлты Паквау көлінде, Нипавиннің шығысында, Шоал көлінің 28А резерватында орналасқан.

Рокки Кри ()

Киуатин тайпалық кеңесі, Суы мол Кри тайпасы ретінде сипатталған, сонымен қатар Манитобадағы Роки Кри алғашқы халықтарын да білдіреді. Батыр жерлер алғашқы ұлымы Саскачеван шекарасына жақын Рейндер көлінің солтүстік жағалауында орналасқан. Оның бір қорығы бар, Брочет 197, Томпсонның солтүстік-батысында, Брочет ауылымен шектеседі. Бунбибониби Кри ұлты Оксфорд көлінің шығыс жағалауында Хейс өзенінің бастауында орналасқан. Ұлт бірнеше қорықты басқарады, негізгі қорық Оксфорд Хаус 24 Оксфорд Хаус, Манитоба, Томпсонның оңтүстік-шығысында орналасқан. God's Lake First Nation God's Lake жағалауындағы God's Lake Narrows ауданында орналасқан. Негізгі қорық - Томпсонның оңтүстік-шығысында орналасқан 23-құдай көлі. Манто Сипи Кри ұлты да Құдай көліне жақын жерде, Құдай өзенінің 86А қорығындағы Құдай өзенінің қоғамдастығында, Құдай көліне жақын солтүстік-шығыста тұрады. Киуатин тайпалық кеңесінің барлық Роки Кри қауымдастықтары шалғай орналасқан; тек қыс айларында әуе және мұздық жол арқылы байланысты. Swampy Cree Tribal Council First Nations-тің бесінде Роки Кри халқы бар: Чемававин Кри Ұлты, Матиас Колумб Бірінші Ұлты, Мисипавистик Кри Ұлты, Мосакахикен Кри Ұлты, Опасквайак Кри Ұлты. Саскачеванда Принс Альберт Ұлы Кеңесінің, Swampy Cree деп аталатын, сонымен қатар Роки Кри мүшелері бар. Лак-Ла-Ронж алғашқы ұлты - Канададағы ең көп халықты құрайтын алғашқы ұлттардың бірі, 2021 жылдың қараша айына тіркелген халқы 11 604 адам. Ұлт Ла-ла-Ронгеде Лак-ла-Ронге 156 қорығында орналасқан, бірақ басқа қорықтарда басқа қауымдастықтар бар. Ла Ронж Принс-Альберттің солтүстігінде, Саскачеван тас жолының солтүстік шетінде орналасқан. Монреаль көлінің оңтүстік жағалауында, Принс-Альберттен солтүстікке қарай орналасқан Монреаль көлінің 106 резерватында Монреаль көлінің алғашқы ұлты орналасқан. Питер Баллантайн Кри ұлты - 2021 жылдың қараша айына қарай 11 563 адам тұратын халықты көп тұратын алғашқы ұлт. Ұлттың сегіз қауымдастығы бар және көптеген қорықтарды басқарады; әкімшілік орталығы - Пеликан Нэроуз, Саскачеван, Флин-Флоннан солтүстік-шығыста, Манитоба. Sturgeon Lake First Nation Sturgeon Lake 101 қорығында, Sturgeon Lake көлінің шығыс жағалауында, Принс Альберт қаласының солтүстік-батысында орналасқан. Кез-келген тайпалық кеңеске қатысы жоқ Крос-Лейк алғашқы ұлысы, Нисичаваиасик кри ұлты және О Пипон На Пивин кри ұлты. Крос-Лейк алғашқы ұлысы - халық саны көп ұлт. 2021 жылдың қараша айына 9138 адам тіркелген. The Nation Манитобадағы Кросс-Лейк қаласында, Виннипег көлінің солтүстігінде, Кросс-Лейк 19 қорығында орналасқан. Нисичавайасик кри ұлты Нельсон Хауста, Манитоба штатында, Томпсонның оңтүстігінде орналасқан Нельсон Хаустың 170 қорығында орналасқан. О Пипон На Пивин Кри ұлты Томпсонның солтүстік-батысында, Оңтүстік Үнді көлі қонысында орналасқан. Марсель Колумбтың алғашқы ұлты, Swampy Cree тізіміне кіреді, сонымен қатар Rocky Cree халқы бар.

The Keewatin Tribal Council, described under Swampy Cree, also represents Rocky Cree First Nations in Manitoba. The Barren Lands First Nation is located on the north shore of Reindeer Lake close to the Saskatchewan border. It has one reserve, Brochet 197, northwest of Thompson, adjoining the village of Brochet. The Bunibonibee Cree Nation is located along the eastern shoreline of Oxford Lake at the headwaters of the Hayes River. The Nation controls several reserves with the main reserve being Oxford House 24 adjacent to the community of Oxford House, Manitoba, southeast of Thompson. God's Lake First Nation is located in the God's Lake Narrows area on the shore of God's Lake. The main reserve is God's Lake 23, southeast of Thompson. The Manto Sipi Cree Nation also live on God's Lake in the community of God's River on the God's River 86A reserve, about northeast of God's Lake Narrows. All of the Rocky Cree communities of Keewatin Tribal Council are remote; only connected via air and ice road during winter months. Five of the Swampy Cree Tribal Council First Nations contain Rocky Cree populations: Chemawawin Cree Nation, Mathias Colomb First Nation, Misipawistik Cree Nation, Mosakahiken Cree Nation, Opaskwayak Cree Nation. In Saskatchewan, the Prince Albert Grand Council, described under Swampy Cree, also has Rocky Cree members. The Lac La Ronge First Nation is one of the most populous First Nations in Canada with a registered population of 11,604 as of November 2021. The Nation is based in La Ronge on the Lac la Ronge 156 reserve but has other communities on other reserves. La Ronge is north of Prince Albert at the north end of Saskatchewan Highway 2. The Montreal Lake First Nation, on their reserves of Montreal Lake 106, is on the southern shore of Montreal Lake, north of Prince Albert. Peter Ballantyne Cree Nation is also a populous First Nation with 11,563 people as of November 2021. The Nation has eight communities and controls a large number of reserves; the administrative center is Pelican Narrows, Saskatchewan, northeast of Flin Flon, Manitoba. The Sturgeon Lake First Nation is located on the Sturgeon Lake 101 reserve on the eastern shore of Sturgeon Lake about northwest of Prince Albert. Not affiliated with any Tribal Council are Cross Lake First Nation, Nisichawayasihk Cree Nation, and O Pipon Na Piwin Cree Nation. The Cross Lake First Nation is a populous Nation with a registered population of 9,138 people as of November 2021. The Nation is in Cross Lake, Manitoba on the Cross Lake 19 reserve, north of Lake Winnipeg. The Nisichawayasihk Cree Nation is based in Nelson House, Manitoba on the Nelson House 170 reserve located south of Thompson. The O Pipon Na Piwin Cree Nation is located in the settlement of South Indian Lake, northwest of Thompson. Marcel Colomb First Nation, listed under Swampy Cree, also has a Rocky Cree population.

Вудс Кри ()

Каноэ көлі кри бірінші ұлты Каноэ көлінің 165-қорығында, Саскачеванның Каноэ тар жерінде орналасқан. Ұлт Медоу-Лейк тайпалық кеңесінің мүшесі. Бигстоун кри ұлты Альберта штатының Уабаска қаласында, Слейв көліне солтүстік-шығыстан шамамен орналасқан, Уабаска 166А қорығында. Ұлт рулық кеңеспен байланысты емес. Бигстоун кри ұлты 2010 жылы екі топқа бөлінді, бір топ бұрынғы атымен жалғасты, ал екіншісі Пирлесс траут бірінші ұлты атанды. Форт МакМюррей алғашқы ұлты Грегоир көлінің 176 және 176А қорықтарында, Анзак қаласының жанында, Альберта штатында, Грегоир көліне оңтүстік-шығыстан шамамен орналасқан. Олар Аттабаска тайпалық кеңесінің жалғыз кри мүшесі. Kee Tas Kee Now тайпалық кеңесі Альберта штатының Атикамег қаласында орналасқан, құрамында бес ұлт бар: Лун Ривер бірінші ұлтының бас кеңсесі Ред Ерд Крикте, Лун көліне жақын батыс жағында орналасқан. Любикон көлінің тобы Бейбітшілік өзенінен шамамен шығысқа қарай, Литтл Буффало елді мекенінде орналасқан. Пирлесс траут бірінші ұлты Пирлесс көлінде, Пирлесс траут 238 қорығында, Ред Ерд Крикке батыстан шамамен орналасқан. Уайтфиш Лейк бірінші ұлты Атикамегте, Утикума көлінің батыс жағалауында, Утикомак көлінің 155 қорығында, Хай Прериден солтүстікке қарай орналасқан. Вудленд кри бірінші ұлты Вудленд кри 226 қорығындағы Кадотте көлінің ауылында, Бейбітшілік өзенінен солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Лессер Слейв Лейк үндістерінің аймақтық кеңесі, Альберта штатының Слейв Лейк қаласынан шыққан, аты айтып тұрғандай, Лессер Слейв көлін қоршаған алғашқы халықтардың тайпалық кеңесі. Мүше ұлттар: Дрифтпайл бірінші ұлты, Дрифтпайлде орналасқан, Дрифт Пайл өзені 150 қорығында, Слейв көліне батысқа қарай. Капаве'но бірінші ұлтының бас кеңсесі Грауардта, Хай-Прейриге жақын орналасқан. Олардың алты қорығы бар, көбінесе Кіші құл көліне батысқа қарай орналасқан. Сауридж бірінші ұлты Слейв Лейкте орналасқан, ал Сауридж 150G және 150H екі қорығы қаламен шектеседі. Sucker Creek First Nation қорығы High Prairie-ден шығысқа қарай, Sucker Creek 150A қорығында орналасқан. Соңында, Клинсо өзенінің жанындағы Свон Ривер бірінші ұлты, Клинсодан батысқа қарай, Свон Ривер 150E және Ассино Ривер 150F қорықтарын басқарады. Кішкентай Қызыл өзен кри ұлты Джон Д'Ор Прериде, Альберта штатында, Форт Вермильоннан шығысқа қарай, Джон Д'Ор Прери 215 қорығында орналасқан. Олар Альберта штатының Хай-Лейвел қаласында орналасқан Солтүстік Бейбітшілік тайпалық кеңесінің мүшесі. Микисеу кри бірінші ұлты Форт Чипевян қауымдастығында, Атабаска көлінің батыс шетінде, Форт МакМюррейден солтүстікке шамамен орналасқан. Олар тайпалық кеңестің мүшесі емес. Альбертадағы ең көне еуропалық қоныстардың бірі - Форт Чипевян 1788 жылы Солтүстік-Батыс компаниясы тері саудасы бекеті ретінде құрды. Батыс кри тайпалық кеңесі Альберта штатының Валливью қаласында орналасқан. Кри ұлттарының мүшелері: Дунканның алғашқы ұлты Браунвейлде орналасқан, Дунканның 151А қорығының жанында, Бейбітшілік өзенінен оңтүстік-батысқа қарай. Стерджон көлі кри ұлты Валливьюдің батысында, Стерджон көлі 154 қорығында орналасқан.

The Canoe Lake Cree First Nation is based in Canoe Narrows, Saskatchewan on the Canoe Lake 165 reserve. The Nation is a member of the Meadow Lake Tribal Council. The Bigstone Cree Nation is based in Wabasca, Alberta, about northeast of Slave Lake, on the Wabasca 166A reserve. The Nation is not associated with a Tribal Council. The Bigstone Cree Nation was divided into two bands in 2010, with one group continuing under the former name, and the other becoming the Peerless Trout First Nation. The Fort McMurray First Nation is located on the reserves Gregoire Lake 176 and 176A located about southeast of Fort McMurray near Anzac, Alberta on Gregoire Lake. They are the only Cree member of the Athabasca Tribal Council. Kee Tas Kee Now Tribal Council is based in Atikameg, Alberta with five members: The Loon River First Nation is headquartered in Red Earth Creek with reserves to the immediate west near Loon Lake. The
Lubicon Lake Band is based in the settlement of Little Buffalo, approximately east of Peace River. The Peerless Trout First Nation is located in Peerless Lake on the Peerless Trout 238 reserve, about west of Red Earth Creek. Whitefish Lake First Nation is based in Atikameg, on the western shore of Utikuma Lake on the Utikoomak Lake 155 reserve, north of High Prairie. The Woodland Cree First Nation is located in the hamlet of Cadotte Lake on the Woodland Cree 226 reserve, northeast of Peace River. Lesser Slave Lake Indian Regional Council, based out of the town of Slave Lake, Alberta is, as the name suggests, a Tribal Council of First Nations surrounding Lesser Slave Lake. Member Nations include: The Driftpile First Nation, based in Driftpile, on the Drift Pile River 150 reserve, west of Slave Lake. The Kapawe'no First Nation is headquartered at Grouard, which is near High Prairie. They have six reserves, predominately located west of Lesser Slave Lake. The Sawridge First Nation is based in Slave Lake and the two reserves, Sawridge 150G and 150H, are adjacent to the town. The Sucker Creek First Nation is based in Enilda, east of High Prairie, on the Sucker Creek 150A reserve. Finally, the Swan River First Nation, near Kinuso, west of Slave Lake, controls the Swan River 150E and Assineau River 150F reserves. The Little Red River Cree Nation is based out of the settlement of John D'Or Prairie, Alberta, east of Fort Vermilion, on the John D'Or Prairie 215 reserve. They are a member of the North Peace Tribal Council based out of High Level, Alberta. The Mikisew Cree First Nation is based in the community of Fort Chipewyan on the western tip of Lake Athabasca, approximately north of Fort McMurray. They are not a member of a Tribal Council. Fort Chipewyan, one of the oldest European settlements in Alberta, was established in 1788 by the North West Company as a fur trading post. Western Cree Tribal Council is based out of Valleyview, Alberta. Cree member Nations are: Duncan's First Nation is based in Brownvale, adjacent to the reserve Duncan's 151A, southwest of Peace River. The Sturgeon Lake Cree Nation is on the Sturgeon Lake 154 reserve, west of Valleyview.

Ағылшын тіліндегі ағыстағы адамдар ()

Battlefords Agency Tribal Chiefs – Саскачеванның Солтүстік Батлфорд қаласында орналасқан тайпалық кеңес. Мүшелері: Ахтакакуп бірінші ұлысы, Мусомин бірінші ұлысы, Москито Гризли Бердің бас кішігірім адамы, Қызыл фазан бірінші ұлысы, Саултеу бірінші ұлысы және Свиттграсс бірінші ұлысы. File Hills Qu'Appelle Tribal Council – Саскачеван штатының Форт Квапелл қаласында орналасқан тайпалық кеңес. Kātēpwēwi sīpīwiyiniwak Кри мүшелері: Кішкентай Қара аю бірінші ұлысы, Muscowpetung Saulteaux ұлысы, Nekaneet Cree ұлысы, Оканез бірінші ұлысы, Паскау бірінші ұлысы, Пипекисиси Кри ұлысы, Пиапот Кри ұлысы және Жұлдызды жамылғы Кри ұлысы. Meadow Lake Tribal Council – Саскачеванның Медоу көліне негізделген тайпалық кеңес, тоғыз мүше Бірінші ұлыстардан тұрады. Плейнс Кри халқының мүшелері: Flying Dust First Nation, Makwa Sahgaiehcan First Nation, Ministikwan Lake Cree Nation және Waterhen Lake First Nation. Touchwood Agency Tribal Council – Пунничи, Саскачеван қаласында орналасқан төрт Бірінші ұлыстың тайпалық кеңесі, олар бірлесіп Touchwood Hills Cree (Pasākanacīwiyiniwak) деп аталады. Кри ұлыстары: Күндізгі жұлдыз бірінші ұлысы, Джордж Гордон бірінші ұлысы, Кавакатоусе бірінші ұлысы және Мусковекван бірінші ұлысы. Yorkton Tribal Council – Саскачеванның Йорктон қаласында орналасқан тайпалық кеңес. Кри мүшелері: Кахкевистахоу және Оушенмен алғашқы ұлыстары. Кез келген тайпалық кеңеске қатысы жоқ: Beardy's және Okemasis's Cree Nation, Cowessess First Nation, Ochapowace Nation, Onion Lake Cree Nation, Pheasant Rump Nakota First Nation, White Bear First Nations.

Ағыстағы адамдар ()

Агенттік басшылары тайпалық кеңесі – бұл Саскачеванның Спиритвуд қаласында орналасқан тайпалық кеңес, ол үш алғашқы ұлтты өкілдік етеді: Пеликан көлі бірінші ұлты, Биг Ривер бірінші ұлты және Витчекан көлі бірінші ұлты. Battlefords тайпалық кеңесінің кеңсесі Солтүстік Баттлфордта, Саскачеван қаласында орналасқан. Үш мүше ел: Лакки Ман Кри ұлты, Литтл Пайн бірінші ұлты және Паундмейкер бірінші ұлты. Интерлейк резерваттары тайпалық кеңесі – Манитоба штатының Фэрфорд қаласында орналасқан тайпалық кеңес. Кеңесте алты ұлт мүше, бірақ олардың арасында Кри ұлтынан тек Пегуис бірінші ұлты ғана бар. Ешқандай тайпалық кеңеске қатысы жоқ: Биг Айленд Лейк Кри ұлты, Тундерчайлд бірінші ұлты. Tribal Chiefs Ventures – Эдмонтон қаласындағы тайпалық кеңес, оның құрамында: Бивер-Лейк Кри ұлты, Харт-Лейк бірінші ұлты, Жабақ-Лейк бірінші ұлты және Кехевин Кри ұлты.

Бовер Хиллз Кри ()

Maskwacis Cree Tribal Council Масквасис (бұрынғы Хоббема) Альберта провинциясының Эдмонтоннан оңтүстікке қарай орналасқан, әкімшілік құрамына кірмейтін қауымдастығында орналасқан. Оның мүшелері – Эрминескин Кри Ұлты, Луис Булл тайпасы, Монтана Бірінші Ұлты және Самсон Кри Ұлты. Төрт мүшесінің де Масквасис қауымдастығын қоршап тұрған жеке қорықтары бар: Эрминескин 138, Луис Булл 138Б, Монтана 139, Самсон 137 және Самсон 137А. Ал төртіншісінің де солтүстік-батысында 138А нөміріндегі Pigeon Lake қорығы орналасқан. Yellowhead Tribal Council Альберта провинциясының Моринвилл қаласында орналасқан. Мүше елдер: Александр Бірінші Ұлты, Алексис Накота Сиу Бірінші Ұлты, О'Чизе Бірінші Ұлты және Санчайлд Бірінші Ұлты. Александр Бірінші Ұлты Моринвилл қаласының батысында және Эдмонтонның солтүстік-батысында орналасқан Александр 134 қорығында орналасқан. Алексис Накота Сиу Бірінші Ұлты Гленевис қаласының сыртында, Эдмонтонның солтүстік-батысында орналасқан Алексис 133 қорығында орналасқан. О'Чизе және Санчайлд Бірінші Ұлттары Рокки Маунтин Хаус қаласының солтүстік-батысында орналасқан, бірімен-бірі жапсарлас О'Чизе 203 және Санчайлд 202 қорықтарын басқарады. Ешқандай Тайпалық Кеңеске қатысы жоқ: Енох Кри Ұлты, Пол Бірінші Ұлты және Сэддл-Лейк Кри Ұлты. Енох Кри Ұлты Эдмонтон қаласының батыс шекарасына жақын, олардың негізгі қорығында, Енох Кри Ұлты 135 қорығында орналасқан. Пол Бірінші Ұлты Эдмонтонның батысындағы Уабамун 133А қорығында орналасқан. Сэддл-Лейк Кри Ұлты – Канададағы ең көп халқы бар ұлттардың бірі. 2021 жылдың қараша айына қарай оның халқы 11 235 адамды құрайды. Бұл ұлт Альберта провинциясының Сент-Пол қаласынан батысқа қарай орналасқан Saddle Lake 125 қорығында орналасқан.

Басқа алғашқы халықтар

Папасчасс алғашқы ұлысы, қазіргі оңтүстік-шығыс Эдмонтонды құрайтын жерлерден шығарылған, 6-шы шартқа қатысушы болған, бірақ Канада үкіметі тарапынан мойындалмаған.

Этноботаника

Крилер Абиес балсамеяның шайырын етеккірдің дұрыс келмейтін жағдайларына қолданады, ал қабығының және кейде ағашының тұндырмасын жөтелге қарсы ішеді. Олар шайыр мен майды қышыма мен іріңге жағатын май ретінде пайдаланады. Жаралған жараларға шайырдан дақыл жағып қояды. Сонымен қатар, туберкулезге қарсы қолданылатын шайыр мен белуга майының қайнатпасын қолданады және туберкулезге қарсы қабықтың тұндырмасын ішеді. Бұтақтарын жапырақтан баспана жасауға, ал ағашынан ескек жасауға пайдаланады.

Хадсон шығанағы крилерінің кіші тобы

Гудзон шығанағы крилері диареяны емдеу үшін Kalmia angustifolia жапырақтарынан жасалған қайнатпа қолданады, бірақ олар бұл өсімдіктің улы екенін біледі.