Кіріспе
Американдық ғарышкер, патолог және зерттеуші (1956 жылы туған)
Мартин Джозеф Фетман (B. S., D. V. M., M. S., Ph. D., Diplomate, ACVP) – американдық патолог және зерттеуші, NASA Space Shuttle миссиясы STS-58 барысында «Колумбия» ғарыш кемесінде Пайдалы жүк маманы ретінде ұшқан.
Жеке деректер
1956 жылдың 31 желтоқсанында Нью-Йорк штатының Бруклин қаласында дүниеге келген. Хизер Конналиге үйленген, ол ветеринар ғылымдарының магистрі және шұғыл ветеринариялық күтім маманы. Бос уақытында суға шомып жүзу, радио әуесқойлығы, ұшу, велосипед тебу, тапаншамен оқ ату, кемпингке бару, тауға серуендеу, фотосурет түсіру, саяхаттау, кітап оқу (детективтер), музыка тыңдау (джаз және классикалық музыка) және ең жақсы досы Кеппен бірге уақыт өткізеді. Анасы, Элейн Фетман Пек, Бруклинде, Нью-Йоркте, әкесі Харрольд Пекпен бірге тұрады. Әкесі, Бернард П. Фетман, қайтыс болған.
Жарияланымдар
Ол рецензиядан өткен ғылыми журналдарда 100-ден астам зерттеу мақаласын жариялаған.
Тәжірибе
Фетманның алғашқы академиялық қызметі 1982–1986 жылдары Колорадо мемлекеттік университетінің Ветеринария және биомедициналық ғылымдар колледжінің Патология кафедрасында Клиникалық патологияның ассистент-профессоры ретінде басталды. Оның міндеттері оқыту, зерттеу және клиникалық қызметті қамтыды. 1983 жылдан қазірге дейін Колорадо мемлекеттік университетінің Физиология кафедрасында бірлескен қызмет атқарып келеді, ал зерттеу және оқыту қызығушылықтары тамақтану және метаболизмдік аурулардың патофизиологиясының таңдалған аспектілеріне, энергия, электролиттер және сұйықтық метаболизмінің физиологиялық биохимиясына бағытталған. 1986 жылы доцент, ал 1988 жылы Колорадо мемлекеттік университетінің Ветеринариялық оқу ауруханасының Клиникалық патология бөлімінің меңгерушісі болып тағайындалды. Фетман 1989–1990 жылдары бір жыл академиялық демалыста болды, Оңтүстік Австралиядағы Королева Елизавета ауруханасында және Аделаида университетінде Медицина профессоры қызметін атқарды, онда ол Гастроэнтерология бөлімінде адамның колоректальдық қатерлі ісігінің биохимиялық эпидемиологиясын зерттеді. 1991 жылы Колорадо мемлекеттік университетінің Клиникалық тамақтану кафедрасының Марк Л. Моррис атындағы профессоры болып тағайындалды және Клиникалық ғылымдар кафедрасында бірлескен қызметке ие болды, ал 1992 жылы Патологияның толық профессоры қызметіне көтерілді. Фетман – Ветеринария және биомедициналық ғылымдар колледжінің Джордж Х. Гловер атындағы ерекше оқытушысы, сондай-ақ 1994 жылы Колорадо мемлекеттік университетінің «Сигма Си» құрметті ғалымы, 1994 жылы Корнелл университетінің Спенсер Т. және Энн В. Олин лекторы, ал 1995 жылы Бард колледжінің ерекше ғалымы атанды.
Ғарышқа ұшу
1991 жылдың желтоқсан айында Фетман NASA-ның пайдалы жүк маманы кандидаты ретінде, ал 1992 жылдың қазан айында Spacelab Life Sciences 2 бағдарламасының негізгі пайдалы жүк маманы ретінде таңдалды. Одан кейін 1993 жылдың қазан айында STS-58 рейсімен ғарышқа ұшты. Ұшқаннан бері ол жоғары білім беру, медициналық, ветеринариялық және жалпыхалықтық ұйымдар алдында ғарыштық өмір ғылымдары саласындағы зерттеулерді таныстырып, жетпістен астам қоғамдық шараларға қатысты, сондай-ақ АҚШ және Канаданың жиырмадан астам K 12 мектебін аралады. Қазіргі таңда ол NASA кеңесші кеңесінің Өмір және биомедициналық ғылымдар мен қолданбалар жөніндегі кеңесші кіші комитетінің мүшесі болып табылады.