Кіріспе

Америкалық саясаткер (1860–1941)

Гарри Микаджа Догерти (/d/oʊ/.//ər//t/; 26 қаңтар 1860 – 12 қазан 1941) – американдық саясаткер. Огайо штатының ірі республикалық саяси инсайдері ретінде белгілі, ол президенттер Уоррен Г. Хардинг және Кальвин Кулидж кезінде АҚШ Бас прокуроры қызметін атқарғанымен, сондай-ақ Хардинг президенттігі кезіндегі «Теапот купол» жанжалына қатысқаны үшін танымал. 1880 жылдардан бастап 20 ғасырдың басына дейін Огайо Республикалық партиясының маңызды саяси көшбасшысы болғанына қарамастан, Догерти штаттық деңгейде тек екі мерзімге ғана сайланды, Огайо штатының губернаторы Уильям МакКинлимен соңғы екі жыл бойы тығыз жұмыс істеді. Бірнеше рет ұлттық лауазымға үміттү болғанымен, Догерти партиясының үміткерлігін алуға қол жеткізе алмады және қайтадан сайланбады. Догерти АҚШ өкілдері мен сенаторларының сайлауында ықпалды тұлға болып қала берді. 1920 жылғы Республикалық Ұлттық конвентте Хардингтің сайлауалды кампаниясын басқарды. Хардинг сәтті сайланғаннан кейін Догерти бас прокурор болып тағайындалды. Осы қызметінде ол Евгений Дебс сияқты соғысқа қарсы шыққан түрмедегілерге президенттік кешірім алуға көмектесті. Екі рет федералдық сыбайлас жемқорлыққа қатысты тергеуге түскен Догерти 1924 жылы Кулиджтің бұйрығымен бас прокурор қызметінен кетіп қалды.

Алғашқы жылдар

Гарри М. Догерти 1860 жылдың 26 қаңтарында Огайо штатының Вашингтон Корт Хаус деген шағын қаласында дүниеге келді. Догертидің әкесі, Джон Х. Догерти, ирланд иммигранттарының Пенсильванияда туған ұлы болды және фермерлікпен айналысып, тігінші болып жұмыс істеді. Оның анасы, Джейн Дрейпер Догерти, Вирджиния тамырлары Америка революциясы заманына дейін жететін Огайодағы белгілі отбасыдан шыққан. Догертидің әкесі дифтериядан қайтыс болды, Гарри төрт жасқа толғанда, оның бір ағасы да осы аурудан көз жұмды, соның салдарынан үйді асырау міндеті анасына жүктелді. Гарри мен оның үлкен ағасы Малли экономикалық қажеттіліктен туындаған жағдайға байланысты, отбасының күнкөрісіне көмектесу үшін ерте жасынан бастап түрлі жұмыстар істеуге мәжбүр болды. Бұл бастапқыда сәтті болған, бірақ этикалық тұрғыдан күмәнді қызмет ақырында жергілікті құмар ойыншылардың назарына ілігіп, олардың ерекше сәттілігіне таңырқады.

Фракциялық сарбаз

1882 жылы Даугерти Файетт округінің Республикалық Орталық Комитеті тарапынан ұйымның жазба хатшысы болып сайланды. Форкер мен Даугерти арасында жақын саяси қарым-қатынас қалыптасты, Даугерти Форкердің 1883 жылғы сәтсіз науқанына қолдау көрсетуге күш салды. Ол 1886 жылы Файетт округінің Республикалық Орталық Комитетінің төрағасы болып сайланды, бірақ көп бөлігін заң практикасын құруға көмектесуге арнады. Осы кезде Огайо республикашылары губернаторлық резиденцияны ғана емес, сонымен қатар штаттың басшы лауазымына Уильям МакКинлиді сайлап, штаттық жиналыстың көпшілігін қайтарып алды. Саяси ұмытылу қаупіне ұшырамас үшін Даугерти одақтарды ауыстыруға мәжбүр болды, 1892 жылдың 2 қаңтарында Огайо Республикалық партиясының соңғы құрылтайында Форкерді тастап, Шерманға дауыс берген 52 адамның қатарына қосылды, ал Форкердің бүлікшіл науқанына 38 дауыс берілді. Огайоның АҚШ Сенаторына сайлауды анықтайтын құрылтайдан кейін «Колумбус Пост» газетінің демократтық редакторы Даугерти мен Огайоның басқа 14 заң шығарушысының «қорқыту, қауесет, уәде және нақты сатып алу» негізінде Форкерден Шерманға қолдау білдіргенін және Даугертидің қолма-қол ақша алғанын айыптады. 1892 жылғы сенаторлық науқан Даугертидің Огайо Республикалық партиясының үстем Шерман-Ханна фракциясына ресми қосылуын белгіледі, бұл оның Форкер фракциясының сенімді жақтасы болған он жылға жуық уақыттан кейін болды. Бұл қадам Даугертидің саяси мүмкіндіктерін кеңейтті, ол қуатты Корпорациялар комитетінің төрағасы және Сот комитетінің мүшесі болып тағайындалды. Губернатор МакКинли Даугертиді Өкілдер палатасындағы өзінің жетекшісі етіп тағайындады, партия мүшелерін губернатордың заңнамалық күндеріне сәйкес ұстады. Уилсон 1892 жылдың қараша айында өткен жалпы сайлауда жеңіске жетіп, 7-ші округтен Конгресте төрт жыл қызмет етті. Конгрессте орын алуға тырысып сәтсіз аяқталғаннан кейін Шерман Даугертиге Колумбуста аудандық прокурордың көмекшісі лауазымын саяси тағайындауды ұсынды. Даугерти бұл ұсыныстан бас тартты, оның орнына сол қалада жаңа заң кеңсесін ашты, сонымен бірге туған қаласы Вашингтон Корт Хауста тұруын және заңгерлік практикасын жалғастырды. Долби қашып кетті, бірақ көп ұзамай тұтқындалып, Вашингтон Корт Хаустағы түрмеге қайтарылды, онда көпшілік наразылығы күшейді. Долби ұсталғаннан кейін қылмысын мойындады. Алайда Огайо Республикалық Конвенциясы Форкер фракциясының басымдығын сақтады, және Форкердің адал қолдаушысы Франк С. Моннетт Даугертиге қарағанда Бас прокурор лауазымына ұсынылды. Жеңіліске қарамастан, 1896 жылы Даугерти Конгресске сайлануға ниетті екенін жариялады. 1896 жылдың наурыз айында Файетт округінің республикашылары арасында кеңесші алғашқы сайлау өтті, онда Даугерти қатал бәсекеде шамалы басымдықпен жеңіске жетті. Алайда нақты кандидатты 7-ші округтік Республикалық Конвенция ұсынатын еді, онда Даугерти фракциялық махинациялардың құрбаны болды, нәтижесінде кандидаттық Уолтер Л. Уиверге берілді, ол ақырында Конгресте екі мерзім қызмет етті. Даугерти екінші рет жеңіліске ұшырады. Республикалық Ұлттық Комитеті Даугертидің шаршамас жақтас және тиімді сөйлеуші ретіндегі қабілетін мойындады және оны 1896 жылы АҚШ Президентіне МакКинлидің науқанына қолдау көрсету үшін жолға шығарды. Даугертидің төлем талап етуі олардың қарым-қатынасын шиеленістіргенімен, олардың жолдары 1899 жылы Даугерти Огайо губернаторына Республикалық партияның кандидаттығын іздеген кезде толыққанды ажырасты. Форкер де, Ханна да Даугертиді бұл лауазымға қолдамады, Ханна Джордж К. Нэшке қолдау көрсетті, ал Форкер Даугертидің 1892 жылғы тастап кетуіне әлі де ашулы болды. Келесі бес жыл ішінде Даугерти Огайо Республикалық партиясының басшыларымен қарым-қатынас жасап, партияның екі басты фракциясының басшыларымен саяси ықпалын шеберлікпен арттырды. Даугерти штат заң шығарушы органындағы республикашылармен едәуір ықпалға ие болды, олар Даугертимен жылдар бойы танысып, жұмыс істеген. Оның саяси оңалтуы толық болмады, себебі Форкер мен Ханна Огайо Республикалық саясатының жоғарғы фракциялық басшылары болып қалғанша, Даугерти ешқашан көтеріле алмайтын нақты шектеу болды. Ханнаның 1904 жылдың ақпанындағы өлімі және Джордж Б. Кокс сияқты оның жақтастарының саяси боссизмді негіздеп, беделінің төмендеуі Даугертидің қайтадан көзге көрінуіне жол ашты. Даугерти 1908 жылы Сенатқа сайлауда өзінің одақтасы Бертонға көмектесті, бірақ ол тағы да жоғары лауазымға сайлаудың орнына сахна артындағы маңызды рөлге ауыстырылды. Даугертидің саяси босс ретіндегі беделі қайта расталды. 1912 жылғы партиялық бөлініс кезінде Даугерти Тафтты және консервативті Республикалық партияның ескі саясатын қолдады, Рузвельттің прогрессивті Республикалық партиясына қарсы болды. Даугерти Тафттың науқаны үшін Огайодағы маңызды тұлға болды, 18 мамырдағы маңызды мәлімдемесі Тафт ұйымы тарапынан памфлет ретінде қайта басылды. Даугертидің махинациялары және Куяхога округының басшысы Морис Машке Тафт үшін штаттық Республикалық конвенцияны жеңіске жеткізді, бірақ қараша айындағы сайлауда Республикалық партияның бөлінуі демократ Вудро Вильсонды сайлауға мүмкіндік берді, ол дауыстардың 42% - ынан кемімен жеңіске жетті.

Хардингтің науқаны

1914 жылы АҚШ Сенатына алғашқы сайлаулардың өткізілуі Дагерти сияқты саяси ықпалшылардың билігін күрт азайтты. Алайда, көп ұзамай бұл жағдай өзгерді, Хардинг 1901 жылы штаттық сенатқа сайланып, сол сессияда республикалық фракцияның жетекшісі болып тағайындалды. Екеуі де саяси амбицияға толы болған, бір-бірімен жақсы қарым-қатынаста болса да, жақын дос емес еді. Әрдайым саяси манипулятор болған Дагерти 1918 жылдың қаңтарында өсіп келе жатқан тыйымшылдық қозғалысының маңыздылығын сезіп, штатта осы қозғалыстың жетекшісі болуға мүмкіндік іздеді. Дагертидің өзі ішімдік ішетін, бірақ жеке әдеттері саяси мүмкіндіктерге бөгет болмауына мүдделі болды.

Танымал мәдениет

Догертиді Кристофер Макдональд HBO телесериалындағы "Boardwalk Empire" сериалында сомдайды. Шын өмірдегі Догерти сияқты, бұл кейіпкер Уоррен Г. Хардингтің 1920 жылғы сайлау кампаниясының жетекшісі және кейіннен оның Бас прокуроры ретінде көрсетілген. Ол сондай-ақ сыбайлас жемқорлық айыптарына да тап болады, сонымен қатар Джесс Смит және Гастон Минспен араласуы да бейнеленген. Догертиді 1979 жылғы NBC телеарнасының "Ақ үйдің көлеңкесінде" атты мини-сериалында Барри Салливан ойнайды.

Шығармалары

Заңға құрмет: Гарри М. Догертидің Америка адвокаттар қауымдастығының мәжілісінде Цинциннатиде, Огайо штатында, 1921 жылдың 31 тамызында жасаған сөзі. [АҚШ Үкіметінің баспаханасы?], 1921 жыл. Шпиондық заң бойынша мемлекеттік қудалаулар: Бас прокурордың 1922 жылғы 25 қаңтардағы Сенат қарарына жауап ретінде жіберген хаты. Шпиондық заң бойынша немесе соғыс уақытындағы заңдарды бұзу үшін үкімет тарапынан қудаланған адамдар туралы қосымша ақпарат. Вашингтон, округ Колумбиясы: АҚШ Үкіметінің баспа кеңсесі, 1922 жыл. АҚШ Бас прокуроры Гарри М. Догертидің Оскар Э. Келлердің 1922 жылғы 1 желтоқсанындағы Өкілдер палатасының Әділет комитетіне ұсынған шағымдарына берген жауабы. Вашингтон, округ: АҚШ Әділет министрлігі, 1922 жыл. АҚШ Бас прокуроры, құрметті Гарри М. Догертидің (Кэнтон, Огайо, 1922 жылғы 21 қазанда) сөзі. Вашингтон, округ: n. p., 1922 жыл. Бұрынғы Бас прокурор Догертидің сөйлеген сөзі және судья Джон Э. Сэтердің кіріспе сөздері: Бизнес және кәсіби ортаның ұйымдастырған құрмет көрсету кешкі асы, Колумбус, Огайо, 1924 жылғы 23 сәуір. Колумбус, Огайо штаты: n. p., 1924 жыл. Президент Кулиджге Бас прокурор Х. М. Догертидің 1920 жылғы 16 қаңтардан 1923 жылғы 16 маусымға дейінгі кезеңдегі АҚШ-тың барлық аймағындағы тыйым салуға қатысты сот ісі туралы ұсынған есебі. Вашингтон, округ: АҚШ Үкіметінің баспа кеңсесі, 1926 жыл. Хардинг трагедиясының ішкі сыры. Томас Диксонмен бірге. Нью-Йорк: Черчилль компаниясы, 1932 жыл.