Кіріспе

Латвиялық бандит

Питер Суретші, сондай-ақ Питер Пиактов (немесе Пиатков, Пятков, Пиактов) деп те белгілі, 20-шы ғасырдың басында Лондондағы латыш анархистерінің тобының мүшесі болды. 1911 жылы Сидней көшесіндегі қамалға қатысып, қашып шыққан деген болжам бар, содан кейін ол Лондонның Шығыс бөлігінде халыққа батыр болды. Ол ешқашан қолға түспеді, және ол Сидней көшесіндегі оқиғаға қатысқан-қатыспағандығы, тіпті оның бар болғандығы да күмәнді.

Өмірбаян

XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында Лондон көптеген шығыс еуропалық иммигранттардың бағытталған жеріне айналды, олар көбінесе Ист-Эндке қоныстанды. Этникалық топтар бірігіп, топтар құрды, ал көптеген иммигранттар радикалды саяси қызметтерін жалғастырды. Олар көбінесе саясатын қаржыландыру үшін ұрлық жасады. 1910 жылдың 16 желтоқсанында Лондондағы «Хундсдич» кісі өлтірулерінен кейін, оқиғаға қатысқан топтың бір мүшесі Питер Пиатков Фриц Сваарспен бірге тұрған пәтерде өлген күйде табылған. Екеуі де латыш радикалдық тобының мүшелері деп саналды. Сваарс – тағы бір латыш солшыл Жакоб Петерстің туысы. 1911 жылдың қаңтар айында полицияға Сваарс пен оның серігі 100 Сидни көшесінде жасырынғаны туралы хабар түсті. Олар радикалдарды сыртқа шығару үшін ғимаратты қоршап, блокада салды. Тағы бір мүшесі – «Петер Суретші», бұл белгісіз тұлғаның лақап аты, мүмкін Питер Пиактов (немесе Пиатков, Пятков немесе Пиактов) болған. Ол бірнеше псевдонимдерді қолданды, соның ішінде Штерн, Штраум, Махаров және Дудкин немесе Янис Жаклис. Бернард Портер «Ұлттық биография сөздігінде» анархистің өмірі туралы нақты мәліметтер жоқ екенін және «оның өміріне қатысты барлық 'фактілер' толығымен сенімді емес» деп жазады. 1988 жылы КГБ мұрағатындағы зерттеулерге сүйене отырып, анархизм тарихшысы Филипп Рафф «Петер Суретші» Гедертс Элиасс болуы мүмкін деген болжам жасады. Ол 1905 жылғы революцияға қатысқан латыш суретшісі болды және Сидни көшесін қоршау кезінде Англияда эмиграцияда тұрды. 1917 жылғы большевик революциясынан кейін Ригаға оралды. Соңғы кезде Рафф «Петер Суретшіні» тағы бір латыш солшыл Jānis Žāklis (сондай-ақ Янис Жаклис немесе Жаклес деп те жазылады) деп анықтады. Петерс сияқты, Жаклис 1905 жылы Латвияның Социал-демократиялық жұмысшылар партиясының мүшесі болды; оның ішінде Фриц Сваарстың Ригадағы түрмеден қашуына көмектесуі де бар. Жаклис эмиграциядағы Елиасспен Финляндияда байланыста болды, онда олар Хельсинкидегі Ресей мемлекеттік банкінің филиалын тонауға қатысты. Жаклис социал-демократтардан бас тартып, анархист болды. 1911 жылдан кейін оның тағдыры белгісіз. 2012 жылдың тамызында Рафф Янис Жаклис өмірі туралы кітап жариялады; ол Dienas Grāmata (латыш тілінде) баспасынан Pa stāvu liesmu debesīs: Nenotveramā latviešu anarhista Pētera Māldera laiks un dzīve (Аспандағы биік жалын: ұсталмайтын латыш анархисі Петер Мальдердің өмірі мен уақыты) деген атпен шықты. 2019 жылы Breviary Stuff баспасынан оның ағылшын тіліндегі нұсқасы жарық көрді.

Мұрасы мен құрметтері

Питер Живачканың Сидни көшесінде қолданған деп айтылатын тапанша түрі, неміс Mauser C96 тапаншасы, кейде оның атымен Питер Живачка тапаншасы деп аталды, әсіресе Ирландияда Тәуелсіздік соғысы кезінде және одан кейін. 2008 жылдың қыркүйегінде Tower Hamlets London Borough Council Сидни көшесіндегі екі үйді Питер Хаус және Живачка Хаус деп атады, бірақ Питер Живачка оқиғаларға аз ғана қатысты және қоршауға қатыспады. Жергілікті кеңес мүшесі және қалалық полиция федерациясы бұған қарсылық білдіріп, кісі өлтірушіні марапаттауға болмайды деді. Miss Fisher’s Murder Mysteries, Австралиядағы өткен шақтағы әйел детектив туралы сериал, Питер Живачканы маңызды тұлға ретінде көрсететін бір эпизодты (s1 e4) қамтиды.