Кіріспе

Америкалық қылмыс әлемінің өкілі, Ұлы депрессия кезеңінде.
Ирландия-американдық қылмыс жасаушы.

Винсент "Қаһарлы Ит" Колл (туған Уинсенн О Колла, 20 шілде 1908 жылы – 8 ақпан 1932 жылы) 1920-шы және 1930-шы жылдардың басында Нью-Йорк қаласындағы ирландия-американдық қылмыс жасаушы болды. Колл мафиялық ұрлау әрекеті кезінде жас баланың қаза тауып қалғаны үшін әйгілі болды.

Алғашқы жылдар

Колл Ирландияның солтүстік провинциясы Ольстердегі Донегал графтығында, ирланд тілінде сөйлейтін Гвидоре ауданында дүниеге келген. Ол әйгілі Кюрран әулетімен туыс болды, ал оның отбасы келесі жылы АҚШ-қа S/S Columbia кемесімен, 3-12 сәуір аралығында Дерри портынан Нью-Йорк портына барып, екінші класста саяхат жасады. Колл Солтүстік Ирландияның бұрынғы Парламент мүшесі Брид Роджерстің алыс туысы еді. 12 жасында Колл алғаш рет тәртіп бұзушылар мектебіне жіберілді. Бірнеше католик реформа мектебінен қуылғаннан кейін, ол The Gophers көше бандысына қосылды. Заңмен қақтығысулары жиі болды. Көп ұзамай Винсент көшеде өскен жабайы бала ретінде танылды. 16 жасында ол қару ұстағаны үшін тұтқындалды, ал 23 жасына дейін он екі рет тұтқындалды. 1920 жылдардың соңында ол Голландтық Шульцтың қылмыстық тобының заңсыз сыра таситын көліктеріне қарулы күзетші болып жұмыс істеуге кірісті.

Мафиозиялық кісі өлтіруші және адам ұрлаушы

Коллдың қатыгездігі оны бастапқыда Шульцтің сенімді орындаушысы етті. 1920 жылдары Шульцтің қылмыстық империясы күшейе келе, ол Коллды жауын өлтіруші ретінде пайдаланды. 19 жасында Колл Антони Бореллоны, тыйым салынған ішімдік сататын мекеменің иесін, және Мэри Смитті, би залының қызметкерін өлтірді деген айып тағылды. Колл Бореллоны Шульцтің контрабандалық алкоголін сатудан бас тартығаны үшін өлтірген деген күдік болды. Айыптаулар ақырында тоқтатылды, және көптеген адамдар мұның Шульцтің ықпалының нәтижесі деп санайды.

Бала өлтіргені туралы айып

1931 жылдың 28 шілдесінде Колл бала ұрлауға қатысқан деген күдік туды, оның салдарынан бір бала атып өлтірілді. Коллдың мақсаты – контрабандашы Джозеф Рао, ол Шульцтің қол астындағы адам еді және әлеуметтік клубтың алдында демалып отырған. Бірнеше бала пәтер үйінің сыртында ойнап жатты. Үлкен бір көлік тротуарға тоқтады, бірнеше адам Раоға мылтық пен автоматтары қаратып, атуды бастады. Рао өзін жаяу жолға лақтырып жіберді, ал шабуылда төрт кішкентай бала жарақат алды. Олардың бірі, бес жасар Майкл Венгалли, кейін Бет-Дэвид ауруханасында көз жұмды. Венгаллидің өлімінен кейін Нью-Йорк қаласының мэрі Джимми Уокер Коллды "есі дұрыс емес ит" деп атады. 1931 жылдың 4 қазанында, ұзақ іздеуден кейін, Нью-Йорк полициясы Коллды Бронкстағы қонақүйден ұстады. Ол шашын қараға бояп, мұрты өсірген, ал мүйіздік көзілдірік таққан еді. Ол қарсылықсыз ұсталды. Полициядағы тексеру кезінде, наразылық білдірген Колл соңғы бірнеше ай бойы Олбаниде (Нью-Йорк штаты) болғанын және адвокаты болмаса, ешқандай сұраққа жауап бермейтінін айтты. Коллдың ісі 1931 жылдың желтоқсан айында басталды. Ол танымал қорғаушы адвокат Сэмюэл Лейбовицтің қызметін пайдаланды. Колл өзін атыс орнынан шақырымдап алыс жерде болғанын және жауларының жасаған жала жапқандықтарын мәлімдеді. Ол Венгаллиді өлтірген адамның тамырын жыртып тастауға тілек білдірді. Бірақ прокуратураның ісі тез күйреп кетті. Ату оқиғасының жалғыз куәгері Джордж Брехт сотта өзінің қылмыстық және психикалық денсаулығының нашарлығын, сондай-ақ Миссури штатының Сент-Луис қаласында өткен бұрынғы кісі өлтіру ісінде де осыған ұқсас куәлік бергенін мойындады. Желтоқсан айының соңында судья Коллты кінәсіз деп таныды. Венгалли ісі бойынша үкім шығарылғаннан кейін, Нью-Йорк полициясының инспекторы Коллға, егер ол Нью-Йорк қаласында көрінсе, оны қайтадан ұстайтындарын айтты. Ол көп ұзамай қару ұстағаны үшін қайтадан түрмеге қамалды. Инспектор Коллды "бала өлтіруші" деп атағанда, Колл ашуланып: "Мен бала өлтіруші емеспін!" – деп жауап берді.

Жетіспеушілік

1931 жылдың қыркүйегінде жас Венгаллидің өлтірілуі мен оның сол өлім үшін ақталуы арасында Колл, өзін жақында ғана capo di tutti capi деп жариялаған Сальваторе Маранцаномен бірге Чарльз "Лаки" Лучаноны – сол аттас мафия отбасының жаңа басшысын өлтіру үшін жалданады. Бірнеше ай бұрын Лучано өзінің басшысы Жозеф Массерияны өлтіруге бұйрық беріп, Кастелламмарезе соғысын аяқтады, соның нәтижесінде Маранцано Бес Отбасының ең күшті басшысы болды. Бірақ Маранцано көп ұзамай Лучано қауіпті екенін түсінді. Ол Маранцано мен оның күзетшілеріне беймәлім төрт еврей кәсіби кісі өлтірушіні жіберді. Олар Лучаноның жақын серіктестері Мейер Лански мен Багси Сигелдің көмегімен табылған. Екі бандит үкімет агенттері болып көрініп, Маранцаноның күзетшілерін қарусыздандырды. Ал қалған екеуі, Маранцаноны көрсету үшін Лукшезеге көмектесіп, сицилиялық басшыны бірнеше рет пышақтап, содан кейін оқтап өлтірді. 1963 жылы үкімет куәсі Джозеф Валачидің куәлігіне сәйкес, Маранцано Коллға үш кісі өлтіру үшін алдын ала 25 000 доллар төлеген, бірақ Колл сол күні Лучано, Дженовезе және Костеллоны өлтіру ниетімен Маранцаноның кеңсесіне келгенде, Лукшезе мен төрт еврей кәсіби кісі өлтірушісін оқиға орнынан қашып бара жатқан күйде тапты. Олардан Маранцаноның өлгенін білген соң, Колл ғимараттан шығып кетті.

Бандалық өлім

Датч Шульц пен Оуни Мэдден екеуі де Винсент Коллдың басына 50 мың доллар сыйақы қойды. Бір кезде Шульц Бронкстағы полиция бөлімшесіне барып, Коллды өлтіргенге «Вестчестердегі үйді» сыйлауға уәде берді. 1932 жылдың 1 ақпанында төрт-бес қарулы адам Коллдың жиі баратындығы айтылған Бронкстағы пәтерге басып кірді және тапаншалар мен автоматтарымен атыс ашты. Үш адам (Коллдың бандиттері Пэтси Дель Греко мен Фиорио Базиле, сондай-ақ жанынан өткен Эмили Танзильо) қаза тапты. Тағы үш адам жараланды. Колл өзі атыс болғаннан кейін 30 минуттан соң ғана келді. Бронкстағы оқ атысынан бір апта өткен соң, 8 ақпан күні сағат 00:30-да Колл Манхэттендегі 23-ші көше мен 8-ші авенюдегі дәріханадағы телефон будкасын пайдаланып тұрды. Ол Мадденмен сөйлесіп, оның қарындасының күйеуін ұрлаумен қорқытып, бандиттен 50 мың доллар талап еткен. Мадден оны желіде ұстап тұрды, оның орны анықталды. Көп ұзамай дәріханаға қараңғы лимузинде үш адам келді. Бірі көлікте күтіп тұрса, қалған екеуі түсті. Бірі сыртта күтіп тұрды, ал екіншісі дүкенге кірді. Қарулы адам кассирге: «Тыныш болыңыз», – деді, пальтосының астынан «Томпсон» автоматтарына қол созып, әйнекті телефон будкасында Коллға оқ ашты. Колл дереу қаза тапты. Қылмыскерлер көліктерімен қашып кетті. Атыс дыбысын естіген және өтіп бара жатқан таксиді тоқтатып, қуып жете алмаған жаяу полиция қызметкері оларды 8-ші авеню бойымен қуды, бірақ көлік қашып кетті. Коллдың денесінен моргта 15 оқ шығарылды, ал тағы да бірі түсіп кеткен болуы мүмкін. Колл Бронкстағы Сент-Реймонд зиратында ағасы Питердің қасына жерленді. Датч Шульц «Балалардан» деген жазуы бар гүл шоғын жіберді.

Салдары

Коллдың өлтірушілері ешқашан анықталмады. Голландиялық Шульцтің адвокаты Дикси Дэвис кейіннен бандит Бо Вайнберг лимузиннің жүргізушісі болғанын мәлімдеді. Тағы бір күдікті Коллдің өзінің адамдарынан болған Эдвард Попке, сондай-ақ Фэтс Маккарти есімді де білді. Коллды өлтірген автоматтары бір жылдан кейін "Қатал" Томми Протеро деген есімді Хеллз Киченнен шыққан қарулы адамның қолында табылды, ол оны 1933 жылы тавернадағы кісі өлтіру кезінде қолданған. 1935 жылдың 16 мамырында Протеро мен оның сүйіктісі Элизабет Коннорс Куинсте белгісіз кісілермен атып өлтірілді. Голландиялық Шульц өзінің қылмыстық істерін тағы бірнеше жылға созып жүрді. 1935 жылдың 23 қазанында Шульц Ньюарктағы Palace Chophouse-да қаза тапты. Ол, шамасы, Лучано мен жаңа Ұлттық қылмыс синдикатының бұйрығымен өлтірілген. Коллдың жесірі Лотти жасырын қару сақтағаны үшін айыпталды және алты айға сотталды. Ол мерзімі бітіп босатылғаннан кейін түрмеден шығудан бас тартты, өйткені күйеуін өлтірген адамдар оны да өлтіруі мүмкін деп қорқыды. 1935 жылы Оуни Мэдден, Коллды өлтіру ісі бойынша полиция күдігінде болған күйі Арканзас штатына көшіп кетті, ол 1965 жылы қайтыс болды.