Кіріспе

Жаңа Зеландиялық кино өнерпазы

Джеффри Питер Мерфи (12 қазан 1938 – 3 желтоқсан 2018) – Жаңа Зеландияның кинорежиссері, продюсері, режиссері және сценарийшісі. Ол 1970 жылдардың екінші жартысында басталған Жаңа Зеландия киносының қайта жандану кезеңіндегі еңбектерімен танымал. Оның екінші толық метражды фильмі – «Goodbye Pork Pie» (1981) – өз елінде үлкен коммерциялық сәттілікке жеткен алғашқы Жаңа Зеландия фильмі болды. Мерфи 1990 жылдары бірнеше голливудтық фильмдерге режиссерлік жасады, содан кейін «Сақиналардың иесі» трилогиясында екінші режиссер ретінде Жаңа Зеландияға оралды. Мерфи сонымен қатар сценарийші, арнайы эффекттер шебері, мектеп мұғалімі және түрлі жылдары трубашы болды. Ол кинорежиссер, актриса және жазушы Мерата Митаға үйленген.

Ерте өмір

Мерфи Веллингтон қаласының Хайбери елді мекенінде өсті, Келберн қаласындағы Сен-Винсент де Поль мектебінде және Веллингтон қаласындағы Сен-Патрик колледжінде оқыды, содан кейін мектеп мұғалімі болып білім алды және жұмыс істеді.

Блерта

Мерфи 1970-ші жылдардың басында Жаңа Зеландия мен Австралияда мультимедиалық шоулар көрсеткен Blerta хиппи музыкалық және театрлық кооперативінің құрылтайшы мүшесі болды. Кейіннен Blerta-ға телесериал жасауға рұқсат берілді, осының нәтижесінде Мерфидің 75 минуттық "Жабайы адам" атты тұңғыш көркем фильмі пайда болды. Бірнеше Blerta мүшелері Мерфидің фильмдерінде жұмыс істеді, олардың ішінде барабаншы және Blerta-ның негізін қалаушы Бруно Лоуренс, ол Utu және The Quiet Earth фильмдерінде басты рөлдерді ойнады.

Алғашқы фильмдер

Мерфи "Goodbye Pork Pie" (1981) атты жол фильмімен танымал болды, бұл Жаңа Зеландияның өз елінде кең көлемде көрермендерді қызықтырған тұңғыш фильмі. Шағын бюджетпен түсірілген бұл фильмде үш адам Солтүстік аралдың солтүстігінен Оңтүстік аралдың оңтүстігіне саяхат жасайды және олардың жолында жамандықтары артып келеді. Мерфи фильмді режиссерлік етті және оны Найджел Хатчинсонмен бірлесіп продюсерлікке ие болды. Содан кейін Мерфи "Маори" батыстық фильмі "Utu" (1983) және "Жер бетіндегі соңғы адам" тақырыбындағы "The Quiet Earth" (1985) фильмдерін түсірді.

Голливуд

1990 жылдары Мерфи он жыл бойы Жаңа Зеландиядан тыс, көбінесе АҚШ-та жұмыс істеді. Осы кезеңде ол "Жас қарулар II", Эмилио Эстевес пен Мик Джаггер қатысқан "Freejack" және Стивен Сигалдың "Қоршау астында 2: Қара аймақ" фильмдерін түсірді. Соңғы фильм халықаралық прокатта оның ең табысты туындысы болды, ол бүкіл әлем бойынша 100 миллион АҚШ долларынан астам табыс әкелді.

Жаңа Зеландияға оралу

Мерфи Жаңа Зеландияға оралып, Питер Джексонға "Сақиналардың иесі" фильмдерінде көмектесті; Блерта құбылысын баяндайтын деректі фильм түсірді; және Клифф Кертистің қатысуымен "Спук" триллерін режиссерлік етті. "Goodbye Pork Pie" фильмінің жаңаланған DVD нұсқасымен жұмыс істеді және "XXX: State of the Union" фильмінің екінші режиссері болды. Сол жылы оның ең амбициялы фильмі "Уту" қайта жаңартылып, қайта өңделген нұсқасы "Уту Редукс" деген атаумен шықты. Мерфи 2014 жылғы Жаңа жылдық құрметтеулерде фильм өнеріне қосқан үлесі үшін Жаңа Зеландияның Еңбегі үшін орденінің офицері атанды. Сол жылы Масси университетінен әдебиет бойынша құрметті докторлық дәрежесін алды. Мерфи 2018 жылдың 3 желтоқсанында дүние салды.