Кіріспе
RahXephon (ラーゼフォン) – жапондық аниме телесериалы, оны Ютака Изубучи жасап, режиссерлік етті. Сериал 17 жасар Айато Каминаның RahXephon деп аталатын механы басқару қабілеті және әлемде өз орнын табуға жасаған ішкі саяхатын баяндайды. Токиода студент және суретші болып өмір сүріп жатқан ол, кенеттен бір құпия қуып жететін адамнан, қалаға шабуыл жасайтын жаңартпалы ұшақтардан және оларға қарсы күресетін таңғажайып машиналардан алаңдайды. Сериалды Bones студиясы анимациялап, 2002 жылдың қаңтар айынан қыркүйек айына дейін Fuji TV арнасында жиырма алты сериядан көрсетілді. Оны Fuji TV, Bones, Media Factory және Victor Entertainment өндірді. Сериал сыншылардың жоғары бағасын алып, содан кейін аударма жасалып, DVD форматында шығарылды және АҚШ сияқты бірнеше елде көрсетілді. 2003 жылы Tomoki Kyoda режиссерлік еткен RahXephon: Pluralitas Concentio фильміне бейімделді, онда сюжеттік желі өзгертіліп, жаңа сахналар қосылды. Сериал сондай-ақ романға, қосымша OVA эпизодына, аудиодрамаға, бейне ойынға, иллюстрациялық кітаптарға және Takeaki Momose жасаған өңделген мангаға ұласты. Режиссер Изубучи RahXephon-ды меха анимесі үшін жаңа стандарт орнатуға, сондай-ақ 1970 жылдардағы Reideen The Brave сияқты меха-шоулардың элементтерін қайта жаңғыртуға жасаған әрекет деп атады.
RahXephon (ラーゼフォン) is a Japanese anime television series created and directed by Yutaka Izubuchi. The series follows 17 year old Ayato Kamina, his ability to control a mecha known as the RahXephon, and his inner journey to find a place in the world. His life as a student and artist in Tokyo is suddenly interrupted by a mysterious stalker, strange planes invading the city and strange machines fighting back. The series was animated by Bones and it aired on Fuji TV for twenty six episodes from January to September 2002. It was produced by Fuji TV, Bones, Media Factory and Victor Entertainment. The series received critical acclaim and was subsequently translated, released on the DVD and aired in several other countries, including the United States. A 2003 movie adaptation RahXephon: Pluralitas Concentio was directed by Tomoki Kyoda, with plot changes and new scenes. The series was also spun into novels, an extra OVA episode, an audio drama, a video game, illustration books and an altered manga adaptation by Takeaki Momose. Director Izubuchi said RahXephon was his attempt to set a new standard for mecha anime, as well as to bring back aspects of 1970s mecha shows like Reideen The Brave.
Орнату
RahXephon тарихы – көп өлшемді жаулап алушылар, мулиандармен (Му (ムー)) күрес. Мулиандарды адамдардан ажырату мүмкін емес, бірақ олардың қаны көк түске айналатын және жетілгенде есте сақтау қабілетін жоғалтатын "Му фазасы" деп аталатын генетикалық белгісі бар. Оқиға 2012 жылдың соңында Токио мен Сендайдың үстінде екі жүзуші Му қаласы пайда болғанын көрсетеді. Мулиандар мен адамдар арасындағы қақтығыс ядролық соғысқа ұласты, және мулиандар Токио мен айналасындағы қалаларды Юпитерге ұқсайтын сфера тәрізді кедергімен қоршады, сырттан қарағанда бұл "Токио Юпитер" ("Tōkyō Jupita") деп аталды. Бұл кедергі уақытты өзгертеді, Токио Юпитер ішіндегі уақыт сыртқы уақытқа қарағанда бес есе баяулайды, бұл мулиандарға Токионы жасырын түрде бақылауға және оны операциялық база ретінде пайдалануға мүмкіндік берді. Токио Юпитерден тыс жердегі адам күштерінің мақсаты – мулиандардың шабуылдарынан аман қалғанда Токио Юпитерге еніп, басып алып, оларды тоқтату үшін күш жинау. RahXephon аниме жанрының меха жанрына жатады, бірақ оның "мехалары" механикалық емес. Мулиандар қолданатын мехалар, долемдер, големдер сияқты саздан жасалған. Әр долем белгілі бір мулианмен байланысты; алайда, кейбіреулері "субмулиандар" деп аталатын адамдармен де байланысты. RahXephon-ның басты тақырыбы – әлемді өзгертетін музыка. Долемдер музыкамен байланысты мистикалық күшпен жандандырылады; көптеген мулиандар басқару кезінде ән салады. Долем ән айтып шабуылдайды, кейде шабуылдың өзі ән болады. RahXephon пилоты – "инструменталист" – нота ойнау арқылы да шабуылдай алады. Бұл үлкен қиратуға әкелетін күшті толқындарды тудырады. Әр мулиан долемі музыкалық нотацияны білдіретін итальян тіліндегі атауға ие, мысалы, Allegretto, Falsetto немесе Vivace. RahXephon-ның соңғы мақсаты – "әлемді дұрыс айыптау". Изубучи RahXephon атауының нақты мағынасы болмағанын, бірақ қазір ол оны Черчвардқа сәйкес Раның бастауы ретінде Rah, X-ті белгісіз айнымалы немесе X факторы ретінде, ал ephon-ды "телефон" сөзінен алынған аспап жұрнағы ретінде түсіндіреді.
Сюжет
Сериалдың ең маңызды сюжет желісі – Аято Камина мен Харука Шитоу арасындағы ерекше қарым-қатынас. Бастапқыда Харука Аятоға жат адамдай көрінсе де, оқиға барысында олардың тарихы оқиғаның басынан бұрынғы шаққа дейін жетеді. Аято – Токиода асырап алған анасы Майя Каминамен бірге тұратын, Бähbem Foundation-ның көмегімен беймәлім түрде дүниеге келген бала. Аято Харукамен Токиодан тыс саяхатта кездесіп, Токиодағы мектепке оралғаннан кейін де араласып тұрды. Ол кезде Харуканың тегі Мисима еді. Бірақ, кейін Токио Юпитер оқиғасы деп белгілі болған жағдай кезінде, Харука мен оның жүкті анасы демалыс сапарында болды, ал Аято қала ішінде қалды. Көп жылдар өткен соң, Харуканың қарындасы Мегуми дүниеге келгеннен кейін, Харуканың анасы қайтадан үйленді және олардың тегі Шитоу болып өзгерді. Осы аралықта Майя Аятоның естелігін өңдеп, Харуканы ұмыттырды. Сериалда Токио Юпитеріндегі барлық адамдардың санасы бірдей бақылауда екені, олардың бәрінің де қатал соғыстан кейін адамзаттың соңғы өкілдері екенін ойлайтыны көрсетіледі. Аято Харуканың елестерімен мазаланып, оларды өнерінде бейнелейді. RahXephon-ның жаны Икстли де Аятоға жол көрсету үшін Харуканың сырт келбеті мен тегін (Мисима) қабылдайды, бірақ басқа есім – Рейка таңдайды. Оқиға Токиоға басып кірген ұшақтардың шабуылымен басталады, ал кейін Харука екені белгілі болатын құпия әйел Аятоны іздейді. Осы кезде Харука Аятодан және Токио Юпитерінің ішіндегілерден уақыттың өтуіне байланысты айтарлықтай үлкен болып өседі. Сондықтан Аято Харуканы тани алмайды және бастапқыда оған толық сенім артпайды, бірақ оқиға дамыған сайын оған деген махаббатын қайта жасайды және болғанның бәрін біледі. Сериалдың соңында Аятоның RahXephon-ы Куонмен бірігіп, өзінше "дүниені қайта баптау" арқылы өткенді өзгертуге мүмкіндік береді, осылайша ол мен Харука ешқашан ажыраспайды. Сериалдың соңғы сахнасында ересек Аято әйелі Харука және кішкентай қызы Куонмен бірге көрінеді.
Кейіпкерлер
Бұл бөлім телесериалдың сюжетіне қатысты және басқа туындылардан өзгеше болуы мүмкін. RahXephon сериалының басында Аято Камина Токиода тұратын қарапайым 17 жастағы ұл. Ол сурет салуды және сыныптастары Хироко Асахина мен Мамору Торигаймен уақыт өткізуді ұнататын орташа студент. Ол анасымен жылы қарым-қатынаста, бірақ анасының көп сағат жұмыс істеуі олардың арасында керісіншелік тудырады. Токиоға жасалған шабуыл кезінде Аято сыныптасы Рейка Мишиманың әнін естиді. Ол оны RahXephon құралатын алып жұмыртқаға жетелейді. TERRA қорғаныс зерттеу агенттігінің қызметкері Харука Шитов (Tereno Empireo Rapidmova Reakcii Armeo – Жер империясының жедел әрекет тобының бұрмаланған эсперанто тіліндегі атауы) Аято мен RahXephon-ды өздерінің штаб-пәтеріне жеткізеді. Аято Харуканың ағасы, профессор Рикудоның үйіне көшіп келіп, Долемдерге қарсы RahXephon-ды басқарады. Бас зерттеуші Ицукимен бірге тұратын құпия қыз Квон Кисараги, Аято сияқты өнерге бейім екенін көрсетеді. Бэхем қорының өкілі Эрнст фон Бэхем, Біріккен Ұлттар Ұйымының мұрагері – Федерация арқылы TERRA-ны қаржылай қолдайды. Көптеген кейіпкерлер 7-ші эпизодтың соңына қарай таныстырылса да, RahXephon кейіпкерлердің дамуын жалғастырады және олардың құпияларын мен қарым-қатынастарын көптеген алдын ала сезінулер арқылы ашады.
Қиындықтар
Долемдер немесе Доремдер (ドーレム) – бұл меха тәрізді алып жаратылыстар, оларды мулиандар күшті қару ретінде пайдаланады. "Долем" атауы "голем" сөзінен туындаған. Бұл сонымен қатар C мажорлық шкаласындағы алғашқы үш нотаға – "До Ре Ми" – және итальян тіліндегі "dolere" сөзіне сілтеме, яғни "ауырсыну" деген мағынаны білдіреді. RahXephon әлемінде долемдер TERRA жүйесінде D1 деп белгіленеді. Ал кішігірім ұшақтар Dotem (L әрпінің орнына T) D2 деп аталады. Долемдер големдер сияқты саздан жасалған, бірақ музыкамен байланысты жақымды мистикалық күшпен жандандырылады, себебі басқаратын мулиандардың көпшілігі ән салып тұрғандай көрінеді. Долем ән айтып шабуылдайды, ал кейде шабуылдың өзі ән болады. Әрбір D1 долемі оны басқаратын мулианмен байланысты. Кейбір долемдер "қосалқы мулиандар" немесе "долем иелері" деп аталатын адамдарға да байланыстырылған, олар долемдерді адамдық өлшемде бекітеді, бұл мулиан бақылаушыға иесінің денесін басып алуға мүмкіндік береді. Бұл байланыс соншалықты мықты, Долемді жойған кезде оны басқаратын мулиан да, адам иесі де қаза табады. Жойылып келе жатқанда Долем көк қан мен сазға айналады.
Өндіріс және БАҚ
RahXephon бастапқыда телесериал ретінде жасалған. Алғашқы көрсетілім кезінде манга нұсқасы, романдар, саундтректер және аудиодрама жарық көрді. Сонымен қатар, фильм, OVA эпизоды, көркем альбомдар мен анықтамалық кітаптар да шығарылды. RahXephon кейіпкерлері, механикасы және сюжеті үш бейне ойында пайда болды.
Телесериалдар
Ютака Изубучи — костюм, кейіпкер және механикалық дизайнға, әсіресе «Гундам» және «Патлабор» серияларына ерекше назар аударған, табысты аниме режиссері және суретші болды. Оның досы және бұрынғы «Санрайз» әріптесі, «Бонз» компаниясының продюсері және президенті Масахико Минами Изубучиге режиссерлік жұмыс істеуді ұсынды. Изубучи ақыры келісіп, «РахКсефон» оның алғашқы режиссерлік жұмысы болды. Изубучи 1970-ші және 1980-ші жылдардағы классикалық меха анимелеріне оралып, аниме өндірісінің жетістіктерімен жаңартылған, сонымен қатар өзінің жеке идеяларын қосып, осындай аниме жасағысы келді. Ол «меха аниме саласында жаңа стандарт орнатуды» қалаған. «Media Factory», «Fuji TV» және «Victor Entertainment» компаниялары «Бонз» компаниясымен бірге өндіріс серіктесі болды. Оқиғаны жоспарлаудан және кейіпкерлер мен орындарды суреттеуден кейін, негізгі топ толық өндіріс тобына дейін кеңейтілді, олар негізінен бірлесіп жұмыс істеді — бұл аниме өндірісін аутсорсингке беруден бас тарту болды. Ашылу тақырыбын қоспағанда, түпнұсқа музыканы Ичико Хасимото жазды; бастапқыда оған музыканың бір бөлігін жазу туралы ұсыныс жасалғанда, ол барлығын жазуға ниеттенгенін айтты. Хасимотоның шығармалары фортепиано сонаталарынан және акустикалық камералық музыкадан бастап, эксперименталды джаз, хард-рок және дыбыс дизайнымен шектесетін атмосфералық музыкаға дейін жетеді. Ол сондай-ақ, акустикалық және электрондық аспаптармен ойналатын джаз және оркестрлік музыканы да қамтиды. Ол сюжетке өзгерістер енгізеді. Ол бұрын көрінбеген оқиғаларды көрсететін прологпен басталады, содан кейін бірнеше түсіндіру көріністері келеді. Соңғы 30 минутта сюжеттегі өзгерістер мен жаңа көріністер көп, ол жаңа эпилогпен аяқталады. Фильмнің қалған бөлігі негізінен түпнұсқа сериядан қысқартылған көріністерден тұрады, кейде кейіпкерлер ауыстырылады немесе олардың мотивациясы мен диалогтары өзгеше болады. Камина мен Мисима отбасылары арасындағы байланыс және түпнұсқа телесериалда маңызды болған басқа сюжеттік желілер азайтылды немесе жойылды. Бір танымал дистрибьютор фильмді түпнұсқаның орнына қойылған қосымша қойылым деп, серияның соңындағы «encore» ретінде насихаттады.
Media Factory, Fuji TV. and Victor Entertainment joined Bones as production partners. After planning the story and designing characters and locations, a core group was expanded to a full production staff that completed the show, primarily working together — a departure from the trend of outsourcing anime production. The original music, except for the opening theme, is composed by Ichiko Hashimoto; she was initially approached to compose some of the score and replied that she wanted to compose all of it. Hashimoto's compositions range from piano sonatas and acoustic chamber music to experimental jazz, hard rock, and ambience that crosses the border into sound design. She also includes more mainstream jazz and orchestral music played with both acoustic and electronic instruments. and makes changes to the plot. It begins with a prologue showing previously unseen events, followed by a couple of expository scenes. The final 30 minutes contain the most plot changes and new scenes, ending with a new epilogue. The rest of the movie consists mainly of abridged scenes from the original series, sometimes with characters replaced or with different motivations and dialogue. The link between the Kamina and Mishima families and other storylines that were prominent in the original TV series were reduced or removed. One prominent distributor promoted the movie as an "encore"—an extra performance at the end of the series, rather than as a replacement.
Манга
Манганы Такеаки Момосе суреттеді және жазды. Бірақ Идзубучи Акихиро Ямададан бастапқы дизайнды жасауын қалады, ал Хироки Канно оларды анимацияға бейімдеу жұмысын алды. Манга арқылы Момосе кейіпкерлерді өзінің стилінде қайта жасауға және кейіпкерлерді сипаттау мен оқиғаға өзгерістер енгізуге мүмкіндік алды. Ол 2001 жылдың 18 тамызынан 2002 жылдың 19 қарашасына дейін Шогакуканның «сейнен» манга журналы Monthly Sunday Gene X-те жарияланды. Манганың сценарийі RahXephon сериалымен ұқсас, бірақ шағын және маңызды айырмашылықтары бар. Аниме сериалында Рейка – жұмбақ және алыс тұратын тұлға, ал магада Рейка – Аятоның асырап алған қарындасы ретінде өскен, көңілді және қараңғы өткені бар кейіпкер. Аниме сериалында Мегуми Аятоның махаббаты үшін Харукамен бәсекелеседі, ал магада осы рөлді Рейка атқарады. Манга нұсқасында уақыттың өту жылдамдығы да өзгеше, себебі Токиодан тыс жердегі жыл 2027-нің орнына 2033 жылды көрсетеді.
Қабылдау
Аниме сериясы бастапқыда Fuji Television телеарнасының желісі мен оның филиалдарында көрсетілді, бірақ Кансай аймағында тәуелсіз UHF станцияларында көрсетілді. 10-шы эпизодтан бастап, кейбір станциялар сериалды түстен кейін түн ортасынан кейінге, ал басқа станциялар кешкі уақыттан түске қарай жылжытты. Осылайша RahXephon бастапқы көрсетілімі бойы "кешкі аниме" де, түстен кейінгі аниме де болды. Дистрибьюторының мәлімдемесіне сәйкес, сериал "Жапонияда миллиондаған көрермендерді баурап алды" және "[ондаған мың] көрермендерді тартты". Сериал 7-ші Animation Kobe көрмесінде "үздік аниме телесериалы" сыйлығын жеңіп алды. Ол настолько танымал болды, тіпті телефильм түсіріліп, көрсетілді. Халықаралық деңгейде сериал аударылып, DVD форматында шығарылды. Оны бірнеше елдегі телеарналар эфирге шығару үшін сатып алды және видео бойынша сұраныс бойынша қызметтерде қолжетімді болды. АҚШ-та DVD дискілері Bones компаниясының тағы бір өнімі – Cowboy Bebop: The Movie фильмінің кинотеатрлардағы көрсетілімімен бірге шығарылды. Дистрибьютор RahXephon "АҚШ-та жақсы сатылым көрсетіп, өте жағымды сынға ие болды" деп мәлімдеді.