Кіріспе

Чаутаука округі – АҚШ-тың Нью-Йорк штатының ең батыс округі. 2020 жылғы халық санауы бойынша, округтің халқы 127 657 адамды құрайды. Округ орталығы – Мейвилл қаласы, ал ең ірі қаласы – Джеймстаун. Оның аты 17 ғасырдағы Бобр соғыстарында жоғалып кеткен Эри тілінің жалғыз сақталған сөзі деп есептеледі; оның мағынасы белгісіз және әртүрлі болжамдарға түседі. Округ 1808 жылы құрылып, 1811 жылы ұйымдастырылды. Округ штаттың Батыс Нью-Йорк аймағының құрамына кіреді. Чаутаука округі Джеймстаун-Дюнкерк-Фредония, Нью-Йорк микрополистік статистикалық аймағын құрайды. Ол Эри көлінің оңтүстік-шығысында орналасқан және Сенека тайпасының Каттарагус резервациясының шағын бөлігін қамтиды.

Тарих

Еуропалық отарлаудан бұрын, қазіргі Чаутаукау округінің көп бөлігі 1650 жылдарға дейін, Бобер соғыстарына дейін Эри тайпасының иелігінде болды. Француз әскерлері 1615 жылдан бастап осы аумақтан өтті. Сенека тайпасы Бобер соғыстары кезінде осы аймақты жаулап алып, 18 ғасырдың көп бөлігінде олардың одақтасы болған Ұлыбритания коронасына қарсы, Америка революциясы кезінде американдық революционерлерге қарсы тұрғанша, келесі ғасыр бойында сақтап тұрды. Чаутаукау округі Америка революциялық соғысынан кейін Батыс Нью-Йорктің дамуы және АҚШ пен Алты тайпа кеңесі арасындағы Кандаигуа шартының ратификациясы кезінде штат заң шығарушы органымен құрылды. Ол 1808 жылдың 11 наурызында Генсеси округінен ресми түрде бөлінді. Бұл бөліну Каттарагус және Ниагара округтерін құру шарттарымен жасалды. Бөліну саяси мақсатта болды, бірақ округтер өзін-өзі басқару үшін тиісті деңгейде ұйымдастырылмағандықтан, олардың барлығы Ниагара округінің құрамында басқарылды. 1811 жылдың 9 ақпанында Чаутаукау толығымен ұйымдастырылды және оның жеке үкіметі іске қосылды. Осылайша Чаутаукау округ ретінде бекітілді. Чаутаукау сол кезден бері өзгеріске ұшырамады. Алғашқы Нью-Йорк Чаутаукау Ассамблеясы 1874 жылы методист пасторы Джон Хейл Винсент және кәсіпкер Льюис Миллер Чаутаукау көлінің жағасындағы лагерьде ұйымдастырылды.

География

АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 1500 шаршы миль (3885 км2) құрайды, оның ішінде 1060 шаршы миль (2745 км2) құрлық, ал 440 шаршы миль (1140 км2) (29%) су. Нью-Йорк штатының оңтүстік-батыс бұрышында, Нью-Йорк және Пенсильвания штатарының шекарасында орналасқан Чаутаука округі – Нью-Йорк штатының ең батыс округі. Шаутаука көлі округтің орталық бөлігінде, ал Эри көлі – солтүстік шекарасында жатыр. Шығыс континенттік бөліністің бір бөлігі Чаутаука округі арқылы өтеді. Коневанго өзеніне (Шаутаука көлін қоса) құйылатын сулар ақырында Мексика шығанағына жетсе, округтің қалған бөлігінен ағатын сулар Эри көліне, содан кейін Онтарио көлі мен Сент-Лоуренс теңіз жолы арқылы Солтүстік Атлант мұхитына құйылады. Бұл бөлініс, Шаутаука қырқасы деп белгілі, Оңтүстік аймақ пен Ниагара аймағы арасындағы шекараны анықтау үшін қолданылады. Сонымен қатар, округтің геосаяси жағынан маңызды бөліну нүктесі болып табылады, "Солтүстік округ" Дюнкерк қаласының және "Оңтүстік округ" Джеймстаун қаласының айналасында шоғырланған, олардың әрқайсысының өз мүдделері бар. Округ көбінесе төбелер мен жазықтардан тұрады, теңіз деңгейінен биіктігі 1100 мен 2100 фут аралығында өзгереді, бірақ Эри көліне жақын жерлердегі жер көбінесе тегіс және 1000 футтан төмен биіктікте орналасқан. Округтің ең төменгі нүктесі – Эри көлі (571 фут, 174 метр), ал ең биік нүктесі – Гурнси Бенчмарк (2180 фут, 664 метр).

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша округте 139 750 адам, 54 515 үй шаруашылығы және 35 979 отбасы болды. Халық тығыздығы 64 900 тұрғын үй бірлігін құрады, орташа тығыздығы – адамға шаққанда. Округтің нәсілдік құрамы: 94,04% ақ, 2,18% қара немесе афроамерикалық, 0,43% американдықтар, 0,36% азиялық, 0,03% Тынық мұхит аралдарынан келгендер, 1,73% басқа нәсілдер және 1,23% екі немесе одан көп нәсілділер. Халықтың 4,22% испан немесе латын американдықтарын құрады. 2000 жылғы санақ бойынша, тұрғындардың 17,3% неміс, 15,1% итальян, 11,6% швед, 10,9% ағылшын, 9,3% поляк, 9,2% ирланд және 5,6% американдық тегінен шыққан. Олардың 93,0% ағылшын, ал 3,8% испан тілінде сөйлейді. 54 515 үй шаруашылығының 30,50%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 50,90%-ы бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 10,80%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 34,00%-ы отбасы емес. Үй шаруашылығының 28,10%-ы бір адамнан тұрады, ал 12,60%-ы 65 жастан асқан адамдардан тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,45 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,99 адамды құрайды. Жас бойынша үлестіру: 18 жасқа дейінгілер – 24,50%, 18-24 жастағылар – 10,30%, 25-44 жастағылар – 26,30%, 45-64 жастағылар – 23,00%, ал 65 және одан жоғары жастағылар – 16,00%. Орташа жас 38-ге тең. Әр 100 әйелге 95,20 еркек шақтандырылған. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 92,20 еркек шақтандырылған. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 33 458 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 41 054 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 32 114 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 22 214 доллар. Округтың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 840 доллар. Отбасылардың 9,70%-ы және халықтың 13,80%-ы кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 19,30%-ы және 65 жастан асқандардың 8,20%-ы. 2010 жылғы санақ бойынша округте 134 905 адам тұрады. Халық тығыздығы – адамға шаққанда. Округтің нәсілдік құрамы: 92,57% (124 875 адам) ақ, 2,37% (3 197 адам) афроамерикалық, 0,51% (688 адам) азиялық, 0,51% (689 адам) американдықтар/аласқалықтар, 0,03% (34 адам) гавайлықтар/Тынық мұхит аралдарынан келгендер, 1,98% (2 669 адам) басқа, және 2,04% (2 751 адам) екі немесе одан көп нәсілділер. Кез келген нәсілге жататын испандық/латын американдықтары 6,11% (8 241 адам) құрайды. 2010 жылғы санақ бойынша, тұрғындардың 25% неміс, 16% итальян, 12,8% швед, 16% ағылшын, 10,6% поляк, 14,9% ирланд және 3,2% американдық тегінен шыққан. 92,9% ағылшын, ал 4,1% испан тілінде сөйлейді. Жас бойынша үлестіру: 18 жасқа дейінгілер – 21,83%, 18 және 19 жастағылар – 3,82% (5 155 адам), 20-24 жастағылар – 7,50% (10 113 адам), 25-34 жастағылар – 10,37% (13 985 адам), 35-49 жастағылар – 18,83% (25 406 адам), 50-64 жастағылар – 21,07% (28 419 адам) және 65 жастан асқандар – 16,59% (22 381 адам). Халықтың 49,3% (66 509 адам) еркек, ал 50,7% (68 396 адам) әйел.

Нью-Йорк штатының Ассамблеясы

Нью-Йорк штатының Ассамблеясындағы өкілдік жүйесінде өзгерістерге дейін әр округтың белгілі бір саны өкілдерге ие болған. Төменде Шаутаука округының өкілдері тізімделген.

Аты-жөні | Қызметке кірген күні | Қызметтен шыққан күні | Заң шығару жиналысы | Ескермелер
------- | -------- | -------- | -------- | --------
Эбенизер Уолден | 1 шілде 1811 | 30 маусым 1812 | 35-ші | Каттарагус, Шаутаука және Ниагара округтарын өкілдік еткен
Йонас Уильямс | 1 шілде 1812 | 30 маусым 1814 | 36-шы, 37-ші | Каттарагус, Шаутаука және Ниагара округтарын өкілдік еткен
Джозеф МакКлур | 1 шілде 1814 | 30 маусым 1815 | 38-ші | Каттарагус, Шаутаука және Ниагара округтарын өкілдік еткен
Элайас Осборн | 1 шілде 1815 | 30 маусым 1816 | 39-шы | Каттарагус, Шаутаука және Ниагара округтарын өкілдік еткен
Джедая ПрендергастРичард Смит | 1 шілде 1816 | 30 маусым 1817 | 40-шы | Каттарагус, Шаутаука және Ниагара округтарын өкілдік еткен
Роберт ФлемингИсаак Фелпс | 1 шілде 1817 | 30 маусым 1818 | 41-ші | Каттарагус, Шаутаука және Ниагара округтарын өкілдік еткен
Фило ОртонИсаак Фелпс | 1 шілде 1818 | 30 маусым 1819 | 42-ші | Каттарагус, Шаутаука және Ниагара округтарын өкілдік еткен
Элиал Т. ФутОливер Форвард | 1 шілде 1819 | 30 маусым 1820 | 43-ші | Каттарагус, Шаутаука және Ниагара округтарын өкілдік еткен
Джедая ПрендергастУильям Хотчкисс | 1 шілде 1820 | 30 маусым 1821 | 44-ші | Каттарагус, Шаутаука және Ниагара округтарын өкілдік еткен
Томас Б. Кэмпбелл | 1 шілде 1821 | 31 желтоқсан 1822 | 45-ші | Каттарагус, Шаутаука, Эри және Ниагара округтарын өкілдік еткен
Дэвид Исон | 1 шілде 1821 | 5 қаңтар 1822 | 45-ші | Каттарагус, Шаутаука, Эри және Ниагара округтарын өкілдік еткен
Исаак Фелпс | 5 қаңтар 1822 | 31 желтоқсан 1822 | 45-ші | Каттарагус, Шаутаука, Эри және Ниагара округтарын өкілдік еткен
Джеймс Маллетт кіші | 1 қаңтар 1823 | 31 желтоқсан 1824 | 46-шы, 47-ші | Шаутаука округын ғана өкілдік еткен алғашқы өкіл
Натан Миксер | 1 қаңтар 1825 | 31 желтоқсан 1825 | 48-ші |
Элиал Т. Фут | 1 қаңтар 1826 | 31 желтоқсан 1826 | 49-шы |
Элиал Т. ФутСэмюэл А. Браун | 1 қаңтар 1827 | 31 желтоқсан 1827 | 50-ші |
Натаниел ФентонНатан Миксер | 1 қаңтар 1828 | 31 желтоқсан 1828 | 51-ші |
Абнер ХазельтинНатан Миксер | 1 қаңтар 1829 | 31 желтоқсан 1829 | 52-ші |
Абнер ХазельтинСквайр Уайт | 1 қаңтар 1830 | 31 желтоқсан 1830 | 53-ші |

Білім

Джеймстаун қауымдастық колледжі округте Джеймстаун мен Дюнкеркте екі кампустың орналасқан жері. Фредониядағы Нью-Йорк мемлекеттік университеті округтің солтүстік бөлігінде орналасқан. Джеймстаун Бизнес колледжі Джеймстаунда екі жылдық дипломдар, сертификаттар және төрт жылдық дипломдарды ұсынды, 2024 жылы жаңа қабылдауды тоқтату туралы шешім қабылдағанға дейін.

Әдебиетте

Джойс Кэрол Оутстың 1996 жылғы "Біз Малванейлер едік" романы Шаутаукау округінің ауылдық аймағында, құрамындағы ойдан шығарылған Маунт-Эфрайм қаласының жанында өрбітеді.