Кіріспе

Энзим

Молекулалық биологияда эластаза – протеазалар (пептидазалар) класына жататын, ақуыздарды ыдырататын фермент. Атап айтқанда, ол серин протеазасы болып табылады.

Функция

Эластаза эластинді – коллагенмен бірге дәнекер тінінің механикалық қасиеттерін анықтайтын серпімді талшықты ыдыратады. Нейтрофилдік түрі E. coli және басқа да грам-теріс бактериялардың сыртқы мембраналық протеинін (OmpA) бұзады. Эластаза Шигелланың патогендік факторларын ыдырату арқылы маңызды иммунологиялық рөл атқарады. Бұл, нысаналы белоктардағы пептидтік байланыстардың кесілуі арқылы іске асырылады. Кесілген пептидтік байланыстар глицин, аланин және валин сияқты кішкентай гидрофобты аминқышқылдарының карбоксилді жағында орналасқан. Бұл қалай жүзеге асырылатыны туралы толық ақпарат алу үшін серин протеазасына қараңыз.

А1АТ

Эластаза жіті фазадағы α1 антитрипсин (A1AT) ақуызымен тежеледі, ол эластаза мен трипсиннің белсенді ортасына дерлік қайтымсыз байланысады. A1AT әдетте бауыр жасушаларынан қан сарысуына бөлінеді. Альфа 1 антитрипсин тапшылығы (A1AD) эластазаның эластикалық талшықтарды тежелмей бұзуына алып келеді; негізгі салдары – эмфизема.

Циклдік нейтропения

Сирек кездесетін циклдік нейтропения (сонымен қатар "циклдік гематопоэз" деп аталады) – 21 күндік циклмен нейтрофилді гранулоциттер санының өзгеруімен сипатталатын аутосомдық-доминантты генетикалық ауру. Нейтропения кезінде пациенттер инфекцияға шалдығу қаупіне ұшырайды. 1999 жылы бұл ауру ELA2 / ELANE генінің бұзылуымен байланысты екені анықталды. Туа пайда болған нейтропенияның басқа түрлері де ELA2 мутацияларымен байланысты болуы мүмкін.

Басқа аурулар

Нейтрофилдік эластаза антиденелердің қатысуымен булозды пемфигоидта – тері ауруында – көпіршіктердің пайда болуына жауапты. Сонымен қатар, ол ішкі аорта аневризмасы (ААА) мен созылмалы обструктивті өкпе ауруының (СОӨА) қалыптасуында да рөл атқаруы мүмкін.

Бактериялық эластазаның аурудағы рөлі

Эластаза тығыз байланыстарды бұзады, тіндерге протеолиттік зақым келтіреді, цитокиндер мен альфа протеиназа ингибиторын ыдыратады, иммуноглобулиндер А және G (IgA, IgG) молекулаларын кесіп бөледі, сондай-ақ комплемент жүйесінің құрамдас бөлігі C3bi және фагоцитозға қатысатын тағы бір комплемент молекуласының рецепторы CR1-ді де кесіп бөледі. IgA, IgG, C3bi және CR1-дің кесілуі нейтрофильдердің бактерияларды фагоцитоз арқылы өлтіру қабілетін азайтады. Бұл факторлардың барлығы адам патологиясына себеп болады.