Кіріспе

Локрин – Англия және Тройновант (Лондон) қаласының аңызға толы троялық негізін қалаушыларын суреттейтін елизаветалық пьеса. Бұл пьеса ағылшын Ренессанс театрын зерттеуші ғалымдар үшін бірқатар күрделі және шешілмеген мәселелерді көтеріп отыр.

Күні

Локрин 1594 жылғы 20 шілдеде "Стационарлар тізіліміне" енгізілді және 1595 жылы баспагер Томас Кридтің кварто форматында жарық көрді. Жекелеген зерттеушілер пьесаның 1580-жылдардың басында жазылған болуы мүмкін деген болжамдар айтты, бірақ көптегендері пьесаның сол дәуірдегі басқа туындылармен байланысына сүйене отырып, шамамен 1591 жылды ұсынады. Мысалы, Локрин 1591 жылы жарияланған Эдмунд Спенсердің "Шағымдарынан" және Томас Лодждың 1591 жылы жазылған "Эльстредтің шағымынан" материалдар алған деген пікір бар, бұл поэма 1593 жылы алғаш рет басылғанға дейін қолжазба түрінде тарады. Пьесаның жазылу мерзімі туралы мәселе оның авторлығы туралы сұрақпен байланысты; егер Чарльз Тилни пьесаның авторы болса (төменде қараңыз), онда ол Тилнидің 1586 жылы қайтыс болуынан бұрын жазылуы керек.

Шығарулары мен ықпалдары

Локрин пьесасының тақырыбы үшін автор Британияның құрылуы туралы аңызға толы, жалған тарихқа сүйенді. Вергилий Энеидасында ежелгі Римнің негізін жеңілген Троядан шеттетілгендерге жатқандай, кейіннен Уильям Кэкстон және Рафаэль Холиншед сияқты ағылшын жазушылары, Уэльс-Нормандық автор Джеффри Монмуттың ортағасырлық жалған тарихын бейімдеп, британдық мемлекеттің негізін салу үшін тағы бір топ трояндық шеттетілгендерді жатқызды. Осы қияли тектік миф бритондарға емес, ағылшындарға қатысты қолданылды, бұл Локринге (Джеффридің Historia Regum Britanniae-дегі Локрин) негіз болды. Автор сонымен қатар "Ақындардың айнасы" еңбегінен материалдар алды. Сенеканың кек алу трагедиялары Локринге зор әсер етті. Жоғарыда аталған Спенсер мен Лоджтың поэзиясына қоса, сыншылар Кристофер Марлоу, Томас Кид, Роберт Грин және Джордж Пилдің замандас драмаларымен байланыстың бар екенін көрсетті. Замандас пьесалар мен драматургтермен байланыстар әсердің куәлігі немесе ортақ авторлықтың белгісі ретінде әртүрлі жорылымдарға түсіндірілуі мүмкін.

Локрин және Селимус

Локриннің 1594 жылы алғаш жарық көрген, замандас тағы бір анонимді пьеса – Селиммен күрделі байланысы бар. Екі пьесаның ортақ белгілері сюжеттік элементтердің ұқсастығын, бірдей тілдік өрнек пен ырғақты құрылымды қамтиды. Осы мәселені зерттеген ғалымдардың көпшілігі Селим авторы Локриннен материал алғанын жақтайды, алайда аз бөлігі кері пікірде. Екі пьесадағы ортақ ерекшеліктер кейбір сыншыларды олардың бір автордың туындылары екенін болжауға жетеледі; бірақ екі пьеса да авторсыздықтан және авторлығы даулы болғандықтан, екі драма арасындағы байланыс түсініктілікке де, күңгірттікке де себеп болады.

Қысқаша мазмұны

Сенеканың кек алу трагедиясының үлгісіне сәйкес, пьесаның бес актісінің әрқайсысының алдында Ате, ежелгі грек ақымақтық пен жойылу құдайы бейнеленген Пролог бар. Әрқайсысында Ате бір-бірін таныстырады және түсіндіреді; пьесаның бес думмшоуларында символикалық фигуралар мен жануарлар немесе классикалық мифология кейіпкерлері бар. Біріншісінде садақшы арыстанды өлтіреді, екіншісінде Персей мен Андромеда, ал үшіншісінде жыланның крокодилді шағып жатқаны бейнеленген. Төртінші тумбада Геркулес пен Омфале бейнеленген; соңғы тумбада Медеяның Ясон мен Глауцияны өлтіргені бейнеленген. Ате ойынның қорытындысында алтыншы және соңғы рет пайда болады. Пьесаның ашылу сахнасында Британиядағы троялықтардың басшысы қарт Брут өзінің үш ұлы Локрин, Альбанакт және Камберді қоса алғанда, өзінің сарай қызметкерлерінің алдында көрінеді. Брут өзінің өліп бара жатқанын біледі және патшалықтың істерін реттеуге тырысады; басқа да мәселелердің арасында ол Локриннің өзінің адал генералы Коринейдің қызы Гвендолинге үйленуі туралы жарлық шығарады. Сцена Бруттың өлімімен аяқталады. Локрин әкесі айтқандай Гендолинге үйленеді. Осы арада, шабуылдаушы скифтер Британ аралдарына шабуыл жасауда, олардың патшасы Хамбер, оның әйелі Эстрильд және олардың ұлы Хабба бастаған. Кейінгі көріністерде троялықтар мен скифтердің арасындағы шайқас көрінеді. Оның көрнекті жеңісі кенеттен жеңіліске айналғанда, Троялық ханзада Альбанакт өзін-өзі өлтіреді; Альбанакттың арманы ойынның қалған бөлігінде кек алуға шақырады. Троялықтар ақырында жеңіске жетеді. Скифтік патшайым Эстрильд тұтқындалып, Троя сарайына әкелінеді, онда Локрин оған тез ғашық болады. Кориней өзінің патша күйеуіне Гендолинге адал болуды ескертеді. Локрин бұл кеңеске құлақ аспайды, бірақ ол Эстрилдті жер астындағы жасырындықта жеті жыл бойы ұстап тұрады. Кориней қайтыс болғаннан кейін Локрин оның аферін ашық түрде көрсетеді; Гендолинаның ағасы Трасимах кек алуға ант береді. Жеңіспен жеңілген Хамбер жеті жылдан бері оқшауланып, азапты өмір сүріп келеді; ол өзін-өзі өлтірген кезде, Альбанакттың арманы шаттанады. Коринейдің арбасы Локриннің тағдырына куә болып көрінеді; Гвендолин мен Трасимахтың күштеріне қарсы шайқаста жеңілген Локрин мен Эстрильд өз-өзіне қол жұмсайды, ал олардың қызы Сабрина ақырында суға батып өлді. Гвендолин күйеуін әкесімен бірге патшалар дәстүрі бойынша жерлейді, бірақ Эстрилдті белгісіз қабірге апарады. Пьесаның күлкілі рельефін клоун кейіпкерлері Стромбо, Тромпарт және Дороти ұсынады. Аяқ киімі салатын Стромбо Доротиге үйленеді, бірақ оның қызметшісі Тромпартпен бірге скифтерге қарсы соғысу үшін әскерге шақырылады. Стромбо өлімді жалғандай отырып, шайқаста аман қалады. Тромпарт: Бір сөз айтайын, жақсы мырза. Стромбо: Мен сөйлемеймін, өйткені мен өлдім, саған айтамын. Кейін Стромбо Хамбермен кездесуге болады, соңғысы өзін-өзі өлтіру алдында. Стромбо аштықтан өлген Хамберді тамақтандыруға дайын, бірақ оны Альбанакттың арбауы қорқытып жібереді.

Орындауында

2020 жылы Beyond Shakespeare Company "Локриннің қайғылы трагедиясы" пьесасын онлайн оқып, талқылады.