Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сириялық исламшыл жақтас көшбасшысы (1958 жылы туған)
Syrian Islamist militant leader (born 1958)
Омар Бәкір Мұхаммед (عمر بکری محمد; туған Омар Бәкір Фосток; 1958) – Сирияның Алеппо қаласында туған исламшыл жақтас көшбасшысы. Ол 2004 жылы таратылғанға дейін Ұлыбританиядағы «Хизб ут-Тахрир» қозғалысының дамуына зор үлес қосты, кейін ұйымнан шығып, «Аль-Мухаджирун» атты тағы бір исламшыл ұйымға басшылық етті. Бірнеше жыл бойы Бакри Лондондағы ең танымал исламшылдардың бірі болды және Ұлыбритания БАҚ-ында жиі сілтеме жасалып, сұхбаттары жарияланды. 2004 жылдың желтоқсан айында ол Батыс үкіметтері саясатын өзгертпесе, мұсылмандар Батысқа «9/11 сияқты оқиғаны күн сайын қайталайды» деп мәлімдеді. Ол «Аль-Қаидамен тығыз байланыста» деген айып тағылды – 1998 жылы АҚШ елшілігіне жасалған шабуылдан кейін Осама бен Ладеннің дайындалған мәлімдемесін жариялаған. Сондай-ақ, оны «Тоттенхэм аятолласы», «әдемі сөздермен алдайтын адам» және «күлкілі тұлға» деп те атады. 2005 жылы 7 шілдеде Лондонда болған жарылыстардан кейін «The Sunday Times» газеті оның «Аль-Мухаджирун» тобының «оннан астам мүшесі» өзін-өзі өлтіруші шабуылдарға қатысқан немесе «Аль-Қаида» мен оның қолдау желісіне жақын болғандарын хабарлады. Ливанның мемлекеттік ақпарат агенттігі 2010 жылдың 12 қарашасында Бакри терроризм актілеріне қатысқан деген айыппен әскери сот тарапынан өмір бойына бас бостандығынан айырылған 54 адамның қатарында екенін мәлімдеді. Сот шешімінен кейін Бакри журналистерге «бір күн де түрмеде отырмаймын» деді және «Ливандағыдай Ұлыбритания заңын мойындамаймын. Мен сотқа өздігімнен бармаймын» деп қосты. 2010 жылдың 14 қарашасында Ливан полициясы оны тұтқындап, Бейрутке жеткізді. 2014 жылдың қазан айында Ливан соты Бакриді алты жылға бас бостандығынан айырып, ауыр жұмыспен жұмыс істеуге міндеттеді. Ол 2023 жылдың 29 наурызында түрмеден босатылды.
Omar Bakri Muhammad (عمر بکری محمد; born Omar Bakri Fostock; 1958) is a Syrian Islamist militant leader born in Aleppo. He was instrumental in developing Hizb ut Tahrir in the United Kingdom before leaving the group and heading to another Islamist organisation, Al Muhajiroun, until its disbandment in 2004. For several years, Bakri was one of the highest profile Islamists based in London and was frequently quoted and interviewed in the UK media. In December 2004 he vowed that Muslims would give the West "a 9/11, day after day after day", if Western governments did not change their policies. He has been described as "closely linked to al Qaeda"—having released prepared statements from Osama bin Laden after the 1998 United States embassy bombings—but also as the "Tottenham Ayatollah", "little more than a loudmouth", and "a figure of fun". In 2005, following the 7 July 2005 London bombings, The Sunday Times reported that "a dozen members" of his group Al Muhajiroun "have taken part in suicide bombings or have become close to Al Qaeda and its support network". Lebanon's state run National News Agency said on 12 November 2010 that Bakri was among 54 people sentenced by a military court to life in prison with hard labour after being accused of acts of terrorism. After the decision, Bakri told reporters, he would "not spend one day in prison", and said, "I will not hand myself in to any court. I do not believe in the law in Britain as in Lebanon." On 14 November 2010, he was arrested by the Lebanese police and was transferred to Beirut. In October 2014, Bakri was sentenced to six years in prison with hard labour by a Lebanese court. He was released from prison on 29 March 2023.
Ерте өмір және білім
Бакри Сирияның Алеппо қаласында бай отбасында дүниеге келді. Оның әкесі сириялық, ал анасы түрік. Джон Ронсонның сөзінше, Бакри отбасының "Сирияда, Түркияда және Ливанда жүргізушілері, қызметшілері және сарайлары болған" деді. Бес жасынан бастап ол әл-Кутаб ислам интернатына (Құранды жатқа оқып, жаттап алуды үйрететін бастауыш мектеп, медресе) оқуға түсті, онда ол Құран ғылымдарын, Хадис (Ислам пайғамбарының және оның сахабаларының сөздері), Фиқһ (Ислам заңнамасы) және Сира (Ислам пайғамбарының толық өмірбаяны) т.б. оқыды. Бакри жас кезінде "Мусульман бауырластығының" Сириялық бөлімшесіне қосылды. Ол 1982 жылы Сирияның Баас партиясына және Хафез әл-Асад үкіметіне қарсы Хама көтерілісіне қатыспады. Омар Бакри Бейрутте Хизб ут-Тахрир (ХТ) ұйымына қосылды, Каирде олармен байланысын сақтап, Сауд Арабиясында ХТ жасушасын құрды. Бакри Меккедегі Умм әл-Құра университетінде және Мединадағы Ислам университетінде оқығанын айтты. 1984 жылы Сауд Арабиясы үкіметі Бакриді Джиддада тұтқындады, бірақ кепілдікпен босатты.
Bakri was born into a wealthy family in the city of Aleppo, Syria, his father was Syrian, while his mother was Turkish. According to Jon Ronson, Bakri claimed that his family had "chauffeurs and servants and palaces in Syria, Turkey and Lebanon". From the age of five, he was enrolled in the al Kutaab Islamic boarding schools (a primary school, known as a madrassa, that teaches children how to recite and keep Quran by heart) where he studied the Qur'anic Sciences, Hadith (the sayings of the Prophet of Islam and his Companions), Fiqh (Islamic Jurisprudence), and Seerah (The detailed biography of the Prophet of Islam), etc. Bakri joined the Syrian branch of the Muslim Brotherhood as a young man. He did not participate in their 1982 Hama revolt against the Syrian Ba'ath Party and the government of Hafez al Assad. Omar Bakri joined Hizb ut Tahrir (HT) in Beirut and maintained contacts with it in Cairo, and started an HT cell in Saudi Arabia. Bakri said that he studied at the university of Umm al Qura in Mecca and the Islamic University of Madinah. In 1984, the Saudi Arabian government arrested Bakri in Jeddah, but released him on bail.
Студенттер
Оның басты шәкірттері Халид Келли, Анжем Чоудари, Сулейман Килер, Әбу Изадин және Құтқарушы сектасын жетектеген немесе жетекшілік еткен, білімі бар азаматтық инженер Әбу Узаир болды.
His main students were Khalid Kelly, Anjem Choudary, Sulayman Keeler, Abu Izzadeen and Abu Uzair, a trained civil engineer who leads or led the Savior Sect.
Таяу Шығысқа қайта оралу
2005 жылғы 6 тамызда Бакри Ұлыбритания үкіметінің кейбір мұсылман дін қызметкерлерін сирек қолданылатын мемлекеттік қасақаналық заңдары бойынша тергеуді жоспарлап отырғаны туралы хабарлардан кейін Ұлыбританиядан кетті. Британдық ішкі істер министрі Чарльз Кларк Бакридің Британияда болуының "қоғамдық мүддеге сай еместігін" айтып, оған елге қайтуға тыйым салды. Одан кейін ол Ливанға қоныстанды. 2006 жылғы Ливан соғысы кезінде ол Ливаннан британдық азаматтарды эвакуациялаған Корольдік теңіз күштерінің кемесімен қашуға тырысты, бірақ теңізшілер оны кері қайтарды. 2005 жылы Бакри Иракта тұтқынға алынған Норман Кемберді ұстағандарға телеарна арқылы үндеу жасады. Сөзінен кейін Бакри: "Мен оларға өздерінің қолындағы әрбір құрбанға басшылық пен мейірімділік көрсетуге шақырамын. Бірақ содан кейін мен ештеңеге кепілдік бере алмаймын, бірақ осы адамдар өздерінің ісінде адал екенін айта аламын" деді. Бакри Салман Рушдиге қатысты фетваны қайта бекітіп, Ливанда: "Рушди өмірін жасырын күйінде жалғастыра береді. Кез келген фетва орындалғанға дейін күшінде болады. Ол мұсылманның өзіне жететінінен әрқашан қорқады" деді. Онлайн сұрақ-жауап сессиясында "Vigil" мүшесі Бакриден Дублин әуежайы террористердің нысанасы болуы керек пе деп сұрады, себебі АҚШ әскерлері Иракқа бара жатқанда сол жерден транзиттен өтеді. Бакри оған: "Нысананы соққыға түсіріңдер және қатты соққыға түсіріңдер. Бұл мәселені түсіну керек. Сіздің жағдайларыңыз қиын, сондықтан жауап сіздің сұрағыңызда" деді. Ол 7 шілдедегі Лондон бомбалаушылары "жаннатта" екенін айтты. 2007 жылғы 27 шілдеде Newsnight арнасы "Ислам үшін күрес" атты арнайы бағдарламасын көрсетті, онда Гэвин Эслер исламның рухы үшін күресті талқылады. Омар Бакри Лос-Анджелестегі Реза Асланмен бірге Ливаннан тікелей эфирде қатысты, ал Беназир Бхутто Лондон студиясында Марьям Намазимен бірге болды. Қазіргі уақытта Бакри "Атиба" Аһлус Сунна вал Жамаах қозғалысын басқарады деп хабарлануда.
On 6 August 2005, Bakri left the United Kingdom following stories that the UK Government were planning to investigate certain Muslim clerics under little used treason laws. He was banned from returning by British Home Secretary Charles Clarke stating that Bakri's presence in Britain was "not conducive to the public good". He subsequently took up residence in Lebanon. During the 2006 Lebanon War, he tried to flee Lebanon on a Royal Navy vessel evacuating British citizens; he was turned away by the Royal Navy. In 2005, Bakri made a televised appeal to the captors of Norman Kember, a hostage in Iraq. After his speech Bakri said, "I appeal myself to them, you see, that to show guidance and mercy to any victim in their hand. But after that I can't myself guarantee anything except to tell you these people mean business." Bakri has reaffirmed the fatwa on Salman Rushdie, saying from Lebanon, "Rushdie will continue living his life in hiding. Any fatwa will stand until it is fulfilled. He is always going to be worried about a Muslim reaching him." During an online question and answer session, a Vigil member asked Bakri if Dublin Airport should be a terrorist target because U. S. troops transit there on the way to Iraq. Bakri told the member to "hit the target and hit it very hard. That issue should be understood. Your situation there is quite difficult, therefore the answer lies in your question." He said the 7/7 London bombers were in "paradise". On 27 July 2007, a special edition of Newsnight entitled 'Battle for Islam' was broadcast, in which Gavin Esler presented on the battle for the heart and soul of Islam. Omar Bakri featured live from Lebanon alongside Reza Aslan in Los Angeles, and Benazir Bhutto in the studio in London with Maryam Namazie. Currently Bakri reportedly heads the Atibaa' Ahlus Sunnah wal Jamaah movement.
Отбасы
Бакри Ханаға үйленген немесе үйленген болатын және жеті баласы бар. Хизб-ут Тахрирдің бұрынғы мүшесі Мааджит Наваздың сөзінше, Бахридің қызы Ясмин Фосток "әкесінің риторикасынан соншалықты көңілі тоңды, бірден үйден кетіп, стриптизер болып жұмыс істеді". 2015 жылдың 30 желтоқсанында оның ұлы Билал Иракта ИГИЛ үшін шайқасып жатқанда қаза тапты.
Bakri is, or was, married to Hanah and has seven children. According to ex Hizb ut Tahrir member Maajid Nawaz, Bakhri's daughter, Yasmin Fostok, "grew so disillusioned with her father's rhetoric that in one monumental act of defiance she left home and became a stripper". On 30 December 2015, his son, Bilal, was killed while fighting for ISIS in Iraq.
Терроризммен байланысты деп күтілуде
Британдық газеттер оны "Тоттенхэм аятолласы" деп атады, бірақ ол өзін салафи деп мойындады, ал "аятолла" атағы шииттерге тән. Бұрынғы консервативті депутат Руперт Аласон оны "Израильде бомбалар қойып, әйелдер мен балаларды жаруға сенетін террорист" деп сипаттады. Франциялық ислам терроризмі сарапшысы Роланд Жаккард "Еуропада ұсталған немесе анықталған әрбір Аль-Каида мүшесі қандай да бір уақытта Бакримен байланысқа түскен" деді.
British newspapers have called him the "Tottenham Ayatollah", despite him identifying as Salafi and the title "ayatollah" being a Shia epithet. Former Conservative MP Rupert Allason described him as a "terrorist who believes in planting bombs and blowing up women and children in Israel". Roland Jacquard, a French expert on Islamic terrorism, said that "every al Qaeda operative recently arrested or identified in Europe had come into contact with Bakri at some time or other".
Интернет арқылы хабар тарату
2005 жылдың қаңтар айында «Таймс» газеті Бакридің 90 минуттық онлайн лекцияларын тікелей эфирде тыңдады. Ол чат-бөлмесінде тыңдаушыларға: «Менің сенімімше, бүкіл Ұлыбритания Дар аль-Харб (соғыс аймағы) болып кетті. Кәпірдің (сенбеушінің) өзінің өмірі мен мүлкіне қадір жоқ» деді. Ол мұсылмандарға «қайда болсаңдар да» джихадқа қосылу керектігін айтты және бір әйелге қамысушылық шабуыл жасауға рұқсат берілгенін мәлімдеді. Тағы бір хабарламасында ол: «Әл-Қаида және оның барлық тармақтары мен ұйымдары әлемдегі жеңіске жеткен топ, олардың әмірі бар және сіздерге оларға қосылу міндетті. Ешқандай шатасудың қажеті жоқ» деді. Екі күннен кейін, тағы бір хабарламасында ол: «Шығушы мужахидтер сіздерді алыстан шақырып, «Әл-джихад, әл-джихад!» деп айқайлап жатыр. Олар сіздерге, құрметті мұсылман бауырларым, «Сендердің қаруларың қайда, қайда?» дейді. «Джихадқа кірісіңдер!» деді. Еңбек партиясының депутаты Эндрю Дисмор: «Ол осы сөздерімен терроризм туралы заңға және басқа да заңнамаға сәйкес қылмыс жасауы мүмкін. Мен бұл мәселені дереу Ішкі істер министріне және полицияға жеткіземін» деді. Бакри 2004 жылғы Мадридтегі пойызға жасалған шабуылдарды талқылап, «Таймс» газетінде: «Мадридте болған оқиға – тек кек алу. Көзге көз, тіске тіс, өмірге өмір» деген. Олар дұшпанның басын кесу сүннетін еске салады. Олар дұшпанды өлтірудің сүннетін еске салады. Олар дұшпанның мойнына соққы беру туралы сүннетті еске салады. Біз оны ағасының үйінде көрдік. Олар жаудың басын алып тастады. Қылышты қолданып, жаудың басын кесіңдер.
In January 2005, The Times monitored live, 90 minute internet lectures from Bakri in a chatroom in which he told listeners, "I believe the whole of Britain has become Dar al Harb (land of war). The kuffar (non believer) has no sanctity for their own life or property." He said Muslims should join the jihad "wherever you are" and told a woman she was allowed to do a suicide bombing. In another broadcast he said, "Al Qaeda and all its branches and organizations of the world, that is the victorious group and they have the emir and you are obliged to join. There is no need to mess about." Two days later, in another broadcast, he said that dead mujaheedin "are calling you and shouting to you from far distant places: al jihad, al jihad. They say to you my dear Muslim brothers, 'Where is your weapon, where is your weapon?' Come on to the jihad." Andrew Dismore, a Labour MP, claimed that "With these words he may well be committing offences under the Terrorism Act and other legislation. I will be raising this immediately with the Home Secretary and the Metropolitan Police." Bakri, discussing the 2004 Madrid train bombings, is alleged by The Times to have said, "What happened in Madrid is all revenge. Eye for eye, tooth for tooth, life for life." Verily they remind the sunnah of removing the head of the enemy. They remind the sunnah of slaughtering the enemy. They remind the sunnah of how to strike the neck of the enemy. We saw him in his brother's house. They removed the head of the enemy. Use the sword and remove the head of the enemy.
Ливандағы тұтқындалу және сотталу
Future Television 2005 жылдың 11 тамызында Бакримен сұхбат жүргізді. Бакри «Әл-Қаида» ұйымымен байланысы жоқ екенін айтты, оны «медиа туындысы» деп атады және Ұлыбританияға қайтып оралуға ниеті жоқ екенін мәлімдеді. Сұхбат барысында Бакри: «Мен өз еркіммен Ұлыбританиядан кеттім, бірақ онда да, Ливанда да маған ешқандай айып тағылмады, алайда Лондон шабуылдарының себебінен ғана мен қайтып келдім», - деді. БАҚ хабарлағандай, Ливан полициясы Бакриді сұхбаттан кейін ғимараттан шыққан сәтте тұтқындады. Полиция кейіннен тұтқындаудың «оның себептерін анықтау және Ливандағы тұруының заңдылығын тексеру үшін жүргізілген стандартты процедура» екенін мәлімдеді. Ливанның ақпарат министрі Гази Ариди кейіннен Бакридің «алдын алу шарасы» ретінде тұтқындалғанын айтты. Ливандағы британдық елші Джеймс Уотт: «Біз оны тұтқындауды немесе экстрадициялауды сұрамадық. Меніңше, бұл өте қарапайым жағдай – Ливанға оралған Ливан азаматы Ливан полициясымен қамауға алынды. Бізге бұл жағдайдың ешқандай қатысы жоқ және осы оқиғаға қатысты пікір білдіру біздің құзырымызда емес», - деді. Бостандыққа шыққаннан кейін ол Триполиде тұрып жатқаны хабарланды. 2014 жылдың сәуір айында Ливан қауіпсіздік күштері оның үйін тіншіктеп, аймақтағы алауиттер мен жергілікті сүнниттер арасындағы қақтығыстарға қатысқан деген күдікпен шабуыл жасады. Ол қаладан қашып кетті, ал Ливан билігі оны «ұлттық қауіпсіздікке қауіп төндіргені үшін» іздестіруде деп жариялады. 2014 жылдың мамыр айында ол Алей қаласында тұтқындалды және баспасөз конференциясында Ливанның ішкі істер министрі Нухад Махнук Бакридің «терроризмді қолдаудағы барлық аспектілерге үлес қосқанын» мәлімдеді.
Future Television interviewed Bakri on 11 August 2005. Bakri said he did not have ties to Al Qaeda, calling it a "media creation" and said he did not intend to return to Britain. During the interview, Bakri said, "I left Britain on my own accord though I have not been accused of anything there or in Lebanon but the London attacks are the reason I have returned". According to media reports, Lebanese police arrested Bakri as soon as he left the building after the interview. Police later said the arrest was "a routine arrest to determine his reasons and if his residency in Lebanon is legitimate". Lebanese Information Minister Ghazi Aridi later said Bakri was arrested as a "precautionary measure". British Ambassador to Lebanon James Watt said, "We made no request for his arrest, nor for his extradition. As far as I am concerned, this is a very simple story – it is a Lebanese citizen who returned to Lebanon and has been arrested by the Lebanese police. We have nothing to do with it and it's not in our place to comment on what has happened." After his release he was reported to be living in Tripoli. In April 2014, his home was raided by Lebanese security forces because of his alleged involvement in fighting between the area's Alawite community and local Sunnis. He fled the city and the Lebanese authorities announced he was wanted for "endangering national security". In May 2014 he was arrested in the city of Aley and, in a press conference, the Lebanese Interior Minister, Nouhad Machnouk, alleged that Bakri "has contributed in every aspect in supporting terrorism".