Кіріспе

АҚШ-тың интернет елдік кодтық жоғарғы деңгейлі домені us – АҚШ-тың интернет елдік кодтық жоғарғы деңгейлі домені (ccTLD). Ол 1985 жылдың басында құрылған. Us доменін тіркеуге құқығы барлар – АҚШ азаматтары, тұрғындары немесе ұйымдары, сондай-ақ АҚШ-та немесе АҚШ-тың кез келген аумағында өкілдігі бар шетелдік ұйымдар. АҚШ-тағы көптеген тіркелушілер com, net, org және басқа да gTLD-терді таңдайды, ал us доменін негізінен мемлекеттік және жергілікті органдар пайдаланады, дегенмен жеке тұлғалар да us доменін тіркей алады. Доменді АҚШ Сауда департаментінің атынан домендік атауларды тіркеуші Registry Services, LLC басқарады. Американдық бизнес пен кәсіпорындар us доменін халықаралық com доменіне қарағанда сирек қолданады.

Тарих

1985 жылғы 15 ақпанда .us домені Интернеттің алғашқы ccTLD-і ретінде құрылды. Оның бастапқы әкімшісі Оңтүстік Калифорния университетінің (USC) Ақпарат ғылымдары институтының (ISI) Джон Постел болды. Ол .us доменін ISI және USC-нің SRI International (АҚШ Қорғаныс министрлігімен gTLD шартын жасасқан) және кейін Network Solutions (Ұлттық ғылым қорымен .us және gTLD шартын жасасқан) шарттары бойынша басқарды. Постел және оның әріптесі Энн Вестин Купер 1992 жылғы желтоқсанда .us ccTLD саясатын RFC 1386 ретінде жариялады және келесі маусымда RFC 1480-де оны жаңартып дамытты. Тіркелушілер географиялық және ұйымдық иерархияда үшінші деңгейлі немесе одан жоғары домендерді ғана тіркеуге құқылы болды. 1993 жылғы маусымнан 1997 жылғы маусымға дейін Постел .us доменіне қарасты географиялық субдомендердің көп бөлігін түрлі мемлекеттік және жеке ұйымдарға тапсырды. .us доменінде тіркелушілер өздері тіркелгісі келетін нақты аймақтың өкілетті басқарушысы арқылы тіркеле алатын болды, бірақ тікелей .us доменінің әкімшісімен тіркеле алмайтын. 1997 жылғы шілдеде Постел "50/500 ережесін" енгізді, ол әрбір өкілетті басқарушыны ең көп 500 жергілікті жерге, ал әрбір штат бойынша 50-ден аспауы тиіс деп шектеді. Постел сол айда қайтыс болды және домендік әкімшілік жауапкершілігін ISI-ге қалдырды. 2000 жылғы желтоқсанда бұл жауапкершілік Network Solutions компаниясына берілді, ол жақында Verisign компаниясымен сатып алынған болатын. 2001 жылғы 26 қазанда Neustar компаниясы .us доменін басқаруға келісімшарт алды. 2002 жылғы 24 сәуірде .us доменіне қарасты екінші деңгейлі домендерді тіркеу мүмкіндігі пайда болды. .us доменіндегі алғашқы хакерлік әрекеттердің бірі – 2002 жылғы 3 мамырда del.icio.us субдоменін құру үшін icio.us тіркелді. Жергілікті жерлерге негізделген атау кеңістіктеріне қосымша делегациялау тоқтатылды, ал Neustar делегацияланбаған жергілікті жерлер үшін демейтін делегат болды. Neustar-мен келісімшарт Ұлттық телекоммуникациялар және ақпарат басқармасы (NTIA) тарапынан 2007 және соңғы рет 2014 жылдары жаңартылды. 2019 жылғы 31 наурызда .us доменінің тіркелімі Қабылдауға болатын пайдалану саясаты бойынша .us жоғары деңгейлі домені арқылы опиоидтарды сатуға рұқсат бермейтінін нақтылады. 2020 жылғы екінші тоқсанда GoDaddy Neustar-дың тіркелім бизнесін сатып алды.

Балалар.Біз

2002 жылғы «Балаларға арналған домендік жүйені іске қосу және тиімділігі туралы» заң kids.us екінші деңгейлі доменін құрды. Жалпы жұртшылық kids.us домені астындағы үшінші деңгейлі домендерді білім беру мазмұны үшін тіркеуге құқылы болды, бұл мазмұн қатаң талаптарға, соның ішінде Балалардың желідегі жеке өмірін қорғау туралы заңға және Балалар жарнамасын қарау тобының стандарттарына сәйкес келуі керек еді. Веб-беттер kids.us кеңістігінен тысқары сілтемелерге ие болуға тыйым салынды. 2012 жылдың 27 шілдесінде, пайдаланудың азаюына және Neustar компаниясының өткен жылы берген өтінішіне жауап ретінде, NTIA kids.us домендерін тіркеуді тоқтатты. Ол кезде kids.us домені астында 651 домен тіркелген еді, және тек бес тіркеуші (Nickelodeon, Nick Jr., PBS Kids, Смитсонов оқу және мұражай зерттеулері орталығы және Super Fun Sports Inc., trampoline.kids.us және trampolines.kids.us домендерін пайдаланатын) белсенді веб-сайттарды қолданыста болды.

АҚШ аумақтарына арналған елдің кодымен жоғары деңгейдегі домендер (ccTLD)

. as – Америка Самоасының ccTLD
gu – Гуамның ccTLD
mp – Солтүстік Мариана аралдарының ccTLD
pr – Пуэрто-Риконың ccTLD
um – Қолданыстан шығарылған АҚШ-тың шағын шеткі аралдарының ccTLD
vi – АҚШ-тың Виргин аралдарының ccTLD

АҚШ-тағы аумақтар үшін жаңа жалпы жоғары деңгейдегі домендер

. boston – Бостон, Массачусетс қаласы үшін жаңа gTLD
. miami – Майами, Флорида штаты үшін жаңа gTLD
. nyc – Нью-Йорк қаласы, Нью-Йорк штаты үшін жаңа gTLD
. vegas – Лас-Вегас, Невада штаты үшін жаңа gTLD