1970 жылғы ғылым мен технология: Жапонияның Ohsumi спутнигі, Apollo 13 миссиясы, Explorer 1 спутнигінің атмосфераға қайтуы сияқты маңызды оқиғалар. 🚀🛰️🌍
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1970 жылы ғылым және технология саласында маңызды оқиғалар болды, олар төменде тізілген.
The year 1970 in science and technology involved some significant events, listed below.
Астрономия және ғарыш зерттеулері
11 ақпан – "Оссуми" спутнигі ұшырылды, Жапонияны жер орбитасына спутник ұшырған төртінші ел етті. 31 наурыз – "Эксплорер-1" спутнигі 12 жылдық орбиталық ұшудан кейін Жер атмосферасына қайта кірді. 11 сәуір – "Аполлон-13" ғарыш миссиясы ұшырылды. 17 сәуір – "Аполлон-13" Жерге қауіпсіз оралды. 17 тамыз – "Венера-7", басқа планетадан деректерді табысты жеткізген алғашқы ғарыш аппараты ұшырылды. 17 қараша – "Луноход-1", басқа планетаға қонған алғашқы қашықтан басқарылатын робот, "Луна-17" орбиталдық станциясынан босатылғаннан кейін Айдың "Mare Imbrium" аймағына қонды.
February 11 – The Ohsumi satellite is launched, making Japan the fourth country to launch a satellite into orbit. March 31 – The Explorer 1 satellite reenters the Earth's atmosphere after 12 years in orbit. April 11 – The Apollo 13 space mission is launched. April 17 – Apollo 13 returns safely to Earth. August 17 – Venera 7, the first spacecraft to successfully transmit data from another planet, is launched. November 17 – Lunokhod 1, the first roving remote controlled robot to land on another world, lands on Mare Imbrium on the Moon after being released by the orbiting Luna 17 spacecraft.
Биология
Тамыз – Роджер Пэйн өндірген "Көкірек кит әндері" жарық көрді, киттердің дыбысталуын алғаш рет көпшілікке көрсетіп, киттерді қорғауға қоғамдық қолдауды күшейтті. Францияның оңтүстігінде Камарг аймақтық табиғи паркі құрылды.
August – Songs of the Humpback Whale, produced by Roger Payne, is released, publicly demonstrating whale vocalization for the first time and becoming influential in public support for whale conservation. The Parc naturel régional de Camargue is established in the south of France.
Химия
Тамыз – Ульрих К. Леммли SDS PAGE әдісін жетілдіргені жарияланды.
August – Ulrich K. Laemmli's refinement of the SDS PAGE method is published.
Компьютерлік ғылым
1 қаңтар – Unix уақыты 00:00:00 UTC мезгілінен басталады. Маусым – Компьютерлік терминал корпорациясы (CTC) Datapoint 2200 жариялайды. Маусым-тамыз – Джеф Раскин FLOW бағдарламалау тілін құрастырады. 17 қараша – Даглас Энгельбартқа компьютерлік тышқанға АҚШ-тың алғашқы патенты беріледі. Лен Дейтонның "Bomber" романы, мәтін өңдегіш (IBM MT/ST) арқылы жазылған алғашқы кітап, Англияда жарық көрді. Никлаус Вирт алғашқы Паскаль компиляторын шығарады. Xerox PARC компьютерлік зертханасы Калифорния штатының Пало-Альто қаласында ашылды.
January 1 – Unix time begins at 00:00:00 UTC. June – The Datapoint 2200 is announced by the Computer Terminal Corporation (CTC). June–August – The programming language FLOW is devised by Jef Raskin. November 17 – The first United States patent for the computer mouse is issued to Douglas Engelbart. Bomber by Len Deighton, the first novel written on a word processor (the IBM MT/ST), is published in England. The first Pascal compiler is released by Niklaus Wirth. The Xerox PARC computer laboratory is opened in Palo Alto, California.
Жер ғылымдары
4 қаңтар – Қытайдың Юньнань провинциясындағы Тунхай округінде 7,1 магнитудалы жер сілкінісі болып, шамамен 14 621 адам қаза тауып, 26 783 адам жарақат алды. 24 мамыр – Ресейдің Кола түбегінде Кола супероблы тереңдігін бұрғылау басталады.
January 4 – The Tonghai earthquake (7.1 ) occurs in Tonghai County, Yunnan province, China, killing an estimated 14,621 and injuring 26,783. May 24 – Drilling on the Kola Superdeep Borehole begins on the Kola Peninsula of Russia.
Математика
Конвейдің Өмір ойыны Джон Хортон Конвей жасаған. Курт Гёдельдің Құдайдың бар екендігін дәлелдейтін онтологиялық дәлелі таралды.
Conway's Game of Life is devised by John Horton Conway. Kurt Gödel's ontological proof of the existence of God is circulated.
Медицина
Сәбилердің гестациялық жасын анықтау үшін Дюбовиц шкаласын Лилли және Виктор Дюбовиц жариялаған. Эксетер жамбас енбегі алғаш рет Англияның Эксетер қаласындағы Принцесса Елизавета ортопедиялық ауруханасында имплантацияланды. Адамдарда маймыл шешегінің алғашқы жағдайы Конго Демократиялық Республикасында тіркелді.
The Dubowitz Score for estimating the gestational age of babies is published by Lilly and Victor Dubowitz. The Exeter hip replacement stem is first implanted at the Princess Elizabeth Orthopaedic Hospital in Exeter, England. The first case of monkeypox in humans is identified in the Democratic Republic of the Congo.
Физика
GIM механизмін Шелдон Глашшоу, Джон Илиопулос және Лучано Майани болжаған.
The GIM mechanism is predicted by Sheldon Glashow, John Iliopoulos and Luciano Maiani.
Психология
Минималды топ парадигмасын Анри Таджфел жасады. "Жануарлар мен адам мінез-құлқының зерттеулері", І том, Конрад Лоренц жариялады.
The minimal group paradigm is developed by Henri Tajfel. Studies in Animal and Human Behavior, Volume I is published by Konrad Lorenz.
Технология
2 маусым – Уэльсте Кледдау көпірі салынып жатқанда құлап, төрт адам қаза болды, нәтижесінде Ұлыбританияда қорапша тәрізді арқалық көпірлерге жаңа стандарттар енгізілді.
June 2 – The Cleddau Bridge collapses during construction in Wales, killing four and leading to the introduction of new standards for box girder bridges in the United Kingdom.
Оқиғалар
19 маусым – Патенттік ынтымақтастық шарты (ПТС) халықаралық заңға қол қойылып, патенттік өтінімдерді тіркеудің бірыңғай процедурасын қамтамасыз етеді.
June 19 – The Patent Cooperation Treaty (PCT) is signed into international law, providing a unified procedure for filing patent applications.
Туылғандар
27 наурыз – Элеонор Магуайр, Ирландияда туған нейропсихолог. 1 тамыз – Илон Линденстраус, израильдік математик. 3 қыркүйек – Станислав Смирнов, Ресейде туған математик.
March 27 – Eleanor Maguire, Irish born neuropsychologist. August 1 – Elon Lindenstrauss, Israeli mathematician. September 3 – Stanislav Smirnov, Russian born mathematician.
Өлімдер
5 қаңтар – Макс Борн (ту. 1882), неміс физигі және 1954 жылғы физика саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты. 27 қаңтар – Мариетта Блау (ту. 1894), австриялық физик. 27 сәуір – Ори Хёдзиро (ту. 1883), жапондық жануарлардың үлгілерін жинаушы. 1 мамыр – Ральф Хартли (ту. 1888), американдық электр инженері. 20 шілде – Маргарет Рид Льюис (ту. 1881), американдық жасуша биологы. 29 шілде – Эммануэль Миллер (ту. 1892), ағылшын балалар психиатры. 1 тамыз – Отто Генрих Варбург (ту. 1883), неміс физиологы және 1931 жылғы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты. 22 қыркүйек – Войтех Ярник (ту. 1897), чех математигі.
January 5 – Max Born (b. 1882), German physicist and recipient of the 1954 Nobel Prize in physics. January 27 – Marietta Blau (b. 1894), Austrian physicist. April 27 – Orii Hyōjirō (b. 1883), Japanese animal specimen collector. May 1 – Ralph Hartley (b. 1888), American electrical engineer. July 20 – Margaret Reed Lewis (b. 1881), American cell biologist. July 29 – Emanuel Miller (b. 1892), English child psychiatrist. August 1 – Otto Heinrich Warburg (b. 1883), German physiologist and winner of the 1931 Nobel Prize in physiology or medicine. September 22 – Vojtěch Jarník (b. 1897), Czech mathematician.