Бетховеннің "Сериозо" квартеті: Тарихы мен талдауы
String Quartet No. 11 (Beethoven)
Бетховеннің "Serioso" квартеті (Op. 95): 1810 ж. жазылған, соңғы шығармалардың алдындағы туынды. Ықшамдылығымен, F тональностьтағы ерекшелігімен көзге түседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Людвиг ван Бетховеннің F минорындағы 11-ші саз квартеті, Op. 95, 1810 жылы жазылған, оның соңғы квартеттерінен бұрынғысы болды. Ол көбінесе "Serioso" деп аталады, бұл атау оның шығарманың басындағы "Quartett[o] Serioso" деген атауынан және үшінші бөлімнің темптік белгісінен туындайды. Бұл Бетховеннің барлық квартеттерінің арасындағы ең қысқа және ең жинақы квартеттерінің бірі болып табылады және Бетховеннің бірінші және соңғы жарияланған квартеттерімен (Op. 18, № 1 және Op. 135) бір тондылықты (F) бөліседі. Сипаттамасы мен тональдігі, сондай-ақ параллель мажордағы соңғы қарқынды бөлімнің болуымен, ол Бетховеннің орта кезеңінің тағы бір шығармасымен – Гетенің "Эгмонт" драмасы үшін жазған қосымша музыкасына жазылған увертюрамен байланысты, оны ол осы квартетпен бірдей жылы құрастырған. Бұл квартеттің қолжазбасында "1810 жылдың қазаны" деп көрсетілген, бірақ оған қолданылған қағаз Бетховеннің сол кезде пайдаланған қағаздың түріне сәйкес келмейді. Ол оны бірнеше айдан кейін аяқтаған болуы мүмкін. Ол 1814 жылы тұңғыш рет орындалды және екі жылдан кейін Николаус Змескаллға арналған күйінде жарық көрді. Бетховен Джордж Смартқа жолдаған хатында: "Квартет [Op. 95] кішкентай білушілер шеңбері үшін жазылған және ешқашан жұрт алдында орындалмауы керек" деп мәлімдеді. Шығарманы тыңдағаннан кейін, ол неліктен осылай айтқандығын түсінуге болады. Бұл шығарма 1810 жылы өте ерекше болар еді: бұл композитор өмірінің кейінгі кезеңдерінде пайдаланған композициялық техникалар бойынша жасалған тәжірибе. (Мысалы, қысқартылған даму, үндеуді ерекше пайдалану, метрикалық беймаздық, сырттан келгендей сезілетін күйреулер және сонаталық формасында тоналдылықпен еркіндік сияқты техникалар.) Осы кезеңнің тарихи суреті шығарманы контекстке қоюға көмектеседі. Наполеон 1809 жылдың мамырында Венаға төрт жылдың ішінде екінші рет басып кірді (Ваграм шайқасына қараңыз), бұл Бетховенді қатты мазалады. Бетховеннің барлық аристократ достары Венадан қашып кетті, бірақ Бетховен қала берді және қатты бомбалау туралы ашуланып шағымдана берді.
Ludwig van Beethoven's String Quartet No. 11 in F minor, Op. 95, from 1810, was his last before his late string quartets. It is commonly referred to as the "Serioso," stemming from his title "Quartett[o] Serioso" at the beginning and the tempo designation for the third movement. It is one of the shortest and most compact of all the Beethoven quartets, and shares a tonality (F) with the first and last quartets Beethoven published (Op. 18, no. 1, and Op. 135). In character and key, as well as in the presence of a final frenetic section in the parallel major, it is related to another composition of Beethoven's middle period — the overture to his incidental music for Goethe's drama Egmont, which he was composing in the same year he was working on this quartet. The autograph manuscript for this quartet is inscribed "October 1810", but the paper on which it appears does not match the variety Beethoven is known to have used at that time. It is more likely that he finished it several months later. It premiered in 1814 and appeared in print two years later, dedicated to Nikolaus Zmeskall. Beethoven stated in a letter to George Smart that "The Quartet [Op. 95] is written for a small circle of connoisseurs and is never to be performed in public." Upon listening to the piece, it becomes apparent why he made that assertion. This piece would have been quite out of character in 1810: it is an experiment on compositional techniques the composer would draw on later in his life. (Techniques such as shorter developments, interesting use of silences, metric ambiguity, seemingly unrelated outbursts and more freedom with tonality in his sonata form.) The historical picture of this time period helps to put the piece in context. Napoleon had invaded Vienna in May 1809 (see Battle of Wagram) for the second time in four years, and this upset Beethoven greatly. All of his aristocratic friends had fled Vienna, but Beethoven stayed and dramatically complained about the loud bombings.
I. Аллегро конбрио
Бұл шығарма сонаталық формада.
This movement is in sonata form.
Экспозиция (1-ден 59-ға дейінгі штрихтер)
1-ші тоналдық аймақ, F миноры (1–21 тактылар): Неаполитандық (G аккорды) маңызды (6, 19 тактылар); Неаполитандық әдеттегі бірінші инверсиясы емес, негізгі күйде пайда болады, ал бас дауысының кең ауқымды тритондық қозғалысы (6-тактыдағы G-ден 10-тактыдағы C-ге дейін) осы үлестің өткір сипатын тағы да күшейтеді. Ол 21-ші тақтының төменгі соққысында жартылай тоқтаумен аяқталады. Көшу (21–23 тактылар): 21-ші тақтының төменгі соққысындағы C унисоны (F минорының V) бірден екінші тоналдық аймаққа, D мажорына жетекші тон ретінде түсіндіріледі. Өте қысқа көшу фразасы D мажорына өтуді бекітеді. 2-ші тоналдық аймақ, D мажоры (24–57 тактылар): Бұл екі тақтылық лирикалық мелодиямен басталады, ол алдымен виоламен орындалады, содан кейін виолончель мен екінші скрипкаға, содан кейін тағы да виолончельге жетеді. D-ның ұзақ V (32–37 тактылар) күтпеген жерден A мажорына аяқталады, бұл жай ғана алдамшы V–VI каденциясы (D мажорының VI-сы B болар еді, мұнда A ретінде жазылады). A мажорлық аккорды сонымен қатар Неаполитанның V-сі болып табылады (D мажорындағы II-і E болар еді, A ретінде жазылады). Неаполитанның бұл V–I қозғалысы 39-шы тақтыда квартет мүшелері бір ауыздан орындайды. 40–43 тактылар екінші тақырыптың лирикалық сипатына оралып, D мажорын бекітеді. Бұл үлестің өңделген қарсы әрекеті пайда болады, ол бізді 49–50 тактыларда тағы да A ретінде жазылған Неаполитандықтың одан да айқын қолданысына жеткізеді. Қорытынды (58–59 тактылар): Бұл өте қысқа экспозиция қайталанбайды, бұл шығарманың тұтастай алғанда таң қалдыратын сипатына қосады.
1st tonal area, F minor (bars 1–21): Neapolitan (G chord) important (bar 6, 19); the Neapolitan appears in root position, not its normal first inversion, and the large scale tritone motion of the bass voice (from G in bar 6 to C in bar 10) again emphasises the strident nature of this movement. It ends on a half cadence on the downbeat of bar 21. Transition (bar 21–23): The unison C on the downbeat of bar 21 (V of F minor) is reinterpreted immediately as the leading tone to the second tonal area, D major. A very short transitional phrase solidifies the move to D major. 2nd tonal area, D major (bars 24–57): This is signified by a two bar long lyrical melody first stated in the viola, then passing through the cello and second violin, then cello again. A long V of D (bars 32–37) is unexpectedly resolved to A major, which is simply a deceptive V–VI cadence (VI of D major would be B, here enharmonically respelled as A). The A major chord is also V of the Neapolitan (II in D major would be E, enharmonically respelled as D). This V–I motion of the Neapolitan is explicitly stated by the quartet in unison in bar 39. Bars 40–43 return to the lyrical nature of the second theme and solidify D major. A modified counterstatement of this entire gesture occurs, landing us on an even more explicit use of the Neapolitan, again enharmonically respelled as D, in bars 49–50. Closing (bars 58–59): There is no repeat of this already very short exposition, which adds to the startling nature of this piece as a whole.
Қайталау (82 128 сап)
Бұл жолы 1-ші тақырып қысқарақ (тек 4 такт). Үш тақтық өтпелі фраза қайтадан пайда болады (86–88 такт), бірақ күтілгендей жаңадан құрастырылмаған. Біз қайтадан D мажорға көшеміз. 2-ші тақырып қайтадан D мажордан басталады, бірақ 93-ші такттан басталатын негізгі мажорға (F мажор) қайта оралады. 107-ші такттағы D мажор аккорды 49-шы такттағы ұқсас бөліммен сәйкес келеді, бірақ мұнда D мажор аккорды V/ii ретінде жұмыс істейді, ол бесіншілер шеңберінің (D–G–C–F) прогрессиясын бастайды, 112-ші тактта F-қа жеткізеді.
The 1st theme is shorter this time (4 bars is all). The three bar transitional phrase reappears (bars 86–88) but is not recomposed as would be expected. We are again taken to D major. The 2nd theme begins in D major again, but returns to the tonic major (F major) beginning in bar 93. The move to a D major chord in measure 107 corresponds to the similar passage in bar 49, but here the D major chord functions as a V/ii, which initiates a circle of fifths progression (D–G–C–F), arriving on F in bar 112.
Кода (129-шы штрихтардың соңы)
VI (D мажор) басталады: Бастапқыдағы негізгі скалярлық мотив дамытылады. Бұл кода, қазірдің өзінде қысқа дамуды ескере отырып, күтілгеннен қысқа. Арнольд Шоенберг "Стиль және идея" жинағында жарияланған эссесінде атап өткендей, осы бөлімнің көптеген тақырыптары мен оқиғалары – және екінші бөлімнің басты тақырыбы – екінші тақтадағы D–C–D–E мотивінің кейбір түрін қамтиды, тіпті ол түрлендірілсе немесе ауыстырылса да.
Begins in VI (D major): Primary scalar motive of the beginning is developed. This coda is shorter than one might expect considering the already short development. As Arnold Schoenberg notes in an essay reprinted in the collection Style and Idea, most of the themes and events of this movement – and the main theme of the second movement – contain some form of the motive D–C–D–E found in the second bar, even if transposed and changed in some way.
Қаулылар
Густав Малер осы квартетті скрипкалық оркестрге ыңғайлады, негізінен виолончельдің кейбір партияларын контрабаспен екі рет орындау арқылы.
Gustav Mahler arranged this quartet for string orchestra, mostly by doubling some of the cello parts with double basses.