Кіріспе
1955 жылы ғылым және технология саласында көптеген оқиғалар болды, соның ішінде төмендегілері тізімделген.
Биохимия
26 ақпан – Розалинд Франклин темекі мозаикасы вирусының таяқшаларының барлығы бірдей ұзындықта екенін жариялайды. 22 желтоқсан – Цитогенетик Джо Хин Тхио Лунд университетінде Альберт Леванмен бірлесіп жұмыс істеп, адамда 46 хромосома бар екенін көрсетеді. Эдмонд Х. Фишер мен Эдвин Г. Кребс белоктың қайтымды фосфорилирленуін ашады. Северо Очоа нуклеин қышқылы негіздерінен РНК түзетін ферменттерді әзірлейді. 19 ақпан – Альберт Гиорсо, Гленн Т. Сейборг, Грегори Р. Шопин, Бернард Г. Харви және Стэнли Г. Томпсон (команда жетекшісі) Калифорния университетінде (Беркли) менделевийді (атомдық нөмірі 101) алғаш синтездейді. 20 тамыз – Дороти Ходжкин және әріптестері В12 витаминінің құрылымын жариялайды. Дикваттың контактілі гербицид ретіндегі қасиеттері Англиядағы Джелоттс Хиллдегі Императорлық химиялық өнеркәсіп зертханаларында анықталады. Суды жұмсарту және тазартуға арналған жаңартылатын ион алмастырғыш смола картридждері Уолтер Ф. Лорхтың құрылғысында қолданылады.
Компьютерлік ғылым
2 қазан (23:45) – ENIAC компьютері Мэриленд штатындағы Абердин полигонында 1947 жылдан бері үздіксіз жұмыс істегеннен кейін өшірілді. Бұрынғы Люфтваффе эйілі Ульрих Штайнхильпер, неміс IBM тегіш машинасы сатушысы, "Textverarbeitung" ("мәтінді өңдеу") терминін ойлап тауып, танымал етті. Морис Уилкс электр инженериясында микробағдарламалау туралы сипаттама жариялады. RAND 100 000 қалыпты ауытқуы бар миллионға жуық кездейсоқ санды жариялады.
Жер ғылымдары
Америкалық геофизик Клэр Камерон Паттерсон Каньон Диабло метеоритінен алынған қорғасын изотоптарының деректері арқылы Жердің жасын – 4,55 миллиард жыл (± 70 миллион жыл) деп анықтайды.
Ғылым мен технология тарихы
Қазан – "Индустриялық археология" термині танымал болады.
Математика
Шілде – Статистик Дэвид Кокс Кокс процесін жариялайды. Шекті қарапайым топтардың жіктелуінде Брауэр-Фоулер теоремасы жарияланады және Клод Шевалье Шевалье топтарын енгізеді. Гилберт-Шеннон-Ридс модель карталарды шайқаудағы араластыру пермутацияларының ықтималдық үлестіруі туралы хабарлайды. Питер Хилтон Бену Экман және Карол Борсукпен бірге гомотопия категориясы үшін Экман-Хилтон дуалдығы деп аталатын жұмысты бастайды, бұл гомологиялық алгебраның маңызды қозғаушы күші болып табылады. Клаус Рот алгебралық сандардың Диофантиандық жуықтауы туралы Рот теоремасын жариялайды. Танияма-Шимура болжамын алғаш рет Ютака Танияма Жапониядағы халықаралық симпозиумда айтады.
Физика
Ақпан – Гарольд Хопкинс пен Нариндер Сингх Капани оптикалық талшық технологиясын дамыту бойынша маңызды мақала жариялады. Наурыз – Джозеф Ротблат Бикини атоллінде АҚШ-тың Castle Bravo сутегі бомбасын сынақтан өткізгеннен кейін ядролық жауын-шашыннан туындаған ластану ресми түрде жарияланғаннан артық екені туралы қорытындысын жариялайды. Қазан – Линкольн зертханасы әзірлеген өте жоғары жиілікті AN/FPS 31 ерте ескерту радары Мэн штатының Вест-Бат қаласындағы Jug Handle Hill-де жұмыс істей бастады. 11 қазан – Эрвин Мюллер мен Канвар Бахадур Мюллердің өрістік ион микроскопын пайдаланып, жеке атомдарды алғаш рет байқады. 29 қараша – Айдахо штатының Арко қаласының жанындағы I эксперименталды шағын реактордың ядролық реакторы салқындатушы сұйықтықтың ағымын тексеру кезінде ішінара балқыды. Эметт Литтің синтетикалық апертуралық радар бойынша жұмысы голографияның дамуына әкелді. Ливерпуль университетінің циклотроны және Лоуренс Беркли ұлттық зертханасының синхротроны жұмыс істей бастады.
Физиология және медицина
12 сәуір – Америка Құрама Штаттарында ірі ауқымды сынақтардан өткен Солк полиомиелиті вакцинасы Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасының толық мақұлдауын алды. 24 желтоқсан – Генри К. Бичер плацебоның пациенттердің емделу нәтижелеріне күшті әсерін көрсететін мақала жариялады. Лондондағы Корольдік тегін ауруханасының қызметкерлері арасында "Royal Free ауруы" немесе "мейірімді миалгиялық энцефаломиелит" деген ауру ошағы пайда болды, ол кейіннен созылмалы шаршау синдромы деп аталатын ауруға өте ұқсас. Г. И. М. Свайер XY гонадалық дисгенезді алғаш рет сипаттады. Митраль клапанын ауыстыру жөніндегі алғашқы хабарлама Шеффилд қаласынан (Англия) келген Джадсон Честерманға тиесілі.
Технология
5 қаңтарда Швециядағы Стромсунд көпірі аяқталды, бұл қазіргі заманның алғашқы маңызды кабельдік көпірі. 17 шілдеде атомдық энергиямен өндірілген алғашқы электр қуаты коммерциялық түрде сатылды, ол ішінара АҚШ Ұлттық реактор сынақ стансасынан Айдахо штатындағы Арко қаласына қуат жеткізді; 18 шілдеде Нью-Йорк штатындағы Шенеқтади қаласы Knolls атомдық қуат зертханасындағы ядролық суасты қайығының прототиптік реакторынан қуат алды. 12 желтоқсанда Кристофер Кокерллге әуе кемесінің дизайны үшін Ұлыбритания патенті берілді. Швейцариялық электр инженері Жорж де Местрал Velcro матасының қосқыш құрылғысына – ілгек пен тістікке патент алды. Tappan АҚШ-та тұңғыш тұрмыстық микротолқынды пешті ұсынды.
Зоология
Француз зоологы Бернард Хеувельманс "Белгісіз жануарлардың іздерімен" (Sur la piste des bêtes ignorées) атты кітабын жариялап, криптозоологияның псевдоғылыми саласын қалыптастырды.
Оқиғалар
9 шілде – Бертран Расселдің Лондон қаласында жариялаған, марқұм Альберт Эйнштейн, Макс Борн және тағы да басқа белгілі ғалымдардың қол қойған Рассел–Эйнштейн манифесті әлемдік саяси көшбасшылардың назарын ядролық қарудың тудыратын қатеріне аударды.
Жарияланымдар
Юджин Гарфилд ғылыми әдебиеттер үшін цитаталық индекстеу концепциясын ұсынады.
Туылғандар
1 қаңтар – Саймон Шаффер, ағылшын ғылым тарихшысы. 6 қаңтар – Сьюзан Б. Хорвиц (2014 жылы қайтыс болды), американдық компьютер ғалымы және академик. 17 қаңтар – Каталин Карико, венгрлік биохимик, 2023 жылғы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегері. 24 қаңтар – Алан Сокал, американдық математикалық физик және ғылыми объективтілікті қолдайтын адам. 3 ақпан – Сью Ион, туған аты Сьюзан Берроуз, ағылшын ядролық ғалымы. 24 ақпан – Стив Джобс (2011 жылы қайтыс болды), американдық компьютер кәсіпкері. 11 сәуір – Пирс Селлерс (2016 жылы қайтыс болды), ағылшын ғарышкері және климат ғалымы. 20 сәуір – Сванте Паабо, швед эволюциялық генетигі, 2022 жылғы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегері. 30 сәуір – Франсис Муге (2009 жылы қайтыс болды), француз химигі және ақпаратқа еркін қол жеткізуді жақтаушы. 30 мамыр – Жаклин МакГлейд, британдық теңіз биологы және экологиялық информатиканың негізін қалаушы. 8 маусым – Тим Бернерс Ли, ағылшын ғаламтордың авторы. 11 маусым – Дункан Стил, ағылшын/австралиялық ғарыш ғалымы. 2 қазан – Нэнси Ротвелл, ағылшын физиологы. 28 қазан – Билл Гейтс, американдық бағдарламалық жасақтаманы жобалаушы және кәсіпкер. 4 қараша – Дэвид Джулиус, американдық физиолог, 2021 жылғы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегері. 22 желтоқсан – Томас С. Сюдхоф, неміс туған биохимик, 2013 жылғы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегері. Луис Альварес Гоме, испандық теориялық физик.
Өлімдер
2 ақпан – Освальд Эйвери (1877 жылы туған), канадалық-американдық бактериолог. 11 наурыз – Сэр Александр Флеминг (1881 жылы туған), британдық бактериолог, 1945 жылғы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты. 15 наурыз – Микель Бессо (1873 жылы туған), швейцариялық инженер, Эйнштейннің жақын досы. 10 сәуір – Пьер Тейяр де Шарден, SJ (1881 жылы туған), француздық палеонтолог және философ. 17 сәуір – Эдуард Пернкопф (1888 жылы туған), австриялық анатомист. 18 сәуір – Альберт Эйнштейн (1879 жылы туған), неміс тілді теориялық физик, 1921 жылғы физика саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты. 12 маусым – Редклиф Н. Саламан (1874 жылы туған), ағылшын ботанигі. 21 шілде – Дж. Б. Кристоферсон (1868 жылы туған), ағылшын дәрігері. 11 тамыз – Роберт В. Вуд (1868 жылы туған), американдық оптикалық физик. 12 тамыз – Джеймс Б. Самнер (1887 жылы туған), 1946 жылғы химия саласындағы Нобель сыйлығының американдық лауреаты. 25 қараша – Сэр Артур Тансли (1871 жылы туған), ағылшын ботанигі және экологы. 13 желтоқсан – Антонио Эгас Монис (1874 жылы туған), португалдық невролог, 1949 жылғы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты.