Норман Декстер: Инспектор Морс және оның мұрагерлері
Colin Dexter
Норман Декстер (1930-2017) – ағылшын детектив жазушысы, «Инспектор Морс» романдарымен танымал. Телесериалдарға бейімделген, «Льюис» және «Endeavour» туындылары бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норман Колин Декстер (29 қыркүйек 1930 – 21 наурыз 2017) – 1975-1999 жылдар аралығында жазылған және 1987-2000 жылдар аралығында ITV телеарнасында «Инспектор Морс» телесериалы ретінде бейімделген «Инспектор Морс» романдарымен әйгілі ағылшын жазушысы. Оның кейіпкерлері негізінде 2006-2015 жылдар аралығында «Льюис» атты жалғас сериалдары, ал 2012-2023 жылдар аралығында «Эндевор» атты алдын-ала түсірілген сериалдар жасалды.
English writer (1930–2017)
Norman Colin Dexter (29 September 1930 – 21 March 2017) was an English crime writer known for his Inspector Morse series of novels, which were written between 1975 and 1999 and adapted as an ITV television series, Inspector Morse, from 1987 to 2000. His characters have spawned a sequel series, Lewis, from 2006 to 2015, and a prequel series, Endeavour, from 2012 to 2023.
Ерте өмір және мансап
Декстер Линкольнширдегі Стамфорд қаласында Альфред пен Дороти Декстерлердің отбасында дүниеге келді. Оның ағасы Джон, классик, Питерборо қаласындағы Король мектебінде классика пәнінен сабақ берді, ал сіңлісі Эвриль болды. Альфред Стамфордтың Скоттгейт ауданында шағын гараж бен такси компаниясын басқарды. Декстер Сент-Джонс бастауыш мектебінде және Блюкоут орта мектебінде білім алды, содан кейін Стамфорд мектебіне, ұлдарға арналған гимназияға стипендиямен түсті, онда Англия крикет құрамасының капитаны және Англия регбиші М.Дж.К. Смит оқыды. Мектепті бітіргеннен кейін Декстер Корольдік сигнал корпусында әскери қызметін өтеді, сосын Кембридж университетіндегі Крайст колледжінде классиканы оқып, 1953 жылы бітіріп, 1958 жылы магистр дәрежесін алды. Бірақ 2000 жылы ол саясат және дін мәселелерінде Морс инспекторымен бірдей көзқараста екенін айтты, Морс романдарының соңғысы «Өкінішті күнде» ол атеист ретінде бейнеленген. 1957 жылы ол Лоуборо гимназиясында жұмыс істеді, содан кейін 1959 жылы Нортгемптонширдегі Корби гимназиясында аға классика мұғалімі болып тағайындалды. 1966 жылы есту қабілеті нашарлағандықтан оқытудан зейнетке шығып, Оксфорд университетінің Жергілікті емтихандар делегациясының (UODLE) аға көмекші хатшысы қызметін атқарды, 1988 жылға дейін осы лауазымда болды. 2008 жылдың қараша айында Декстер BBC Four арнасының «Крипттік кроссвордты қалай шешу керек» бағдарламасында «Таймшифт» сериясы аясында кеңінен танылды, онда Морс шешкен кейбір кроссвордтарды еске түсірді.
Dexter was born in Stamford, Lincolnshire, to Alfred and Dorothy Dexter. He had an elder brother, John, a fellow classicist, who taught Classics at The King's School, Peterborough, and a sister, Avril. Alfred ran a small garage and taxi company from premises in Scotgate, Stamford. Dexter was educated at St John's Infants School and Bluecoat Junior School, from which he gained a scholarship to Stamford School, a boys' grammar school, where a younger contemporary was England cricket captain and England rugby player M. J. K. Smith. After leaving school, Dexter completed his national service with the Royal Corps of Signals and then read Classics at Christ's College, Cambridge, graduating in 1953 and receiving a master's degree in 1958. However, in 2000 he stated that he shared the same views on politics and religion as Inspector Morse, who was portrayed in the final Morse novel, The Remorseful Day, as an atheist. A post at Loughborough Grammar School followed in 1957, then he took up the position of senior Classics teacher at Corby Grammar School, Northamptonshire, in 1959. In 1966, he was forced by the onset of deafness to retire from teaching and took up the post of senior assistant secretary at the University of Oxford Delegacy of Local Examinations (UODLE) in Oxford, a job he held until his retirement in 1988. In November 2008, Dexter featured prominently in the BBC Four programme "How to Solve a Cryptic Crossword" as part of the Timeshift series, in which he recounted some of the crossword clues solved by Morse.
Жазушылық мансап
Декстердің алғашқы кітаптары – жалпы білім беру оқулықтары болды. Ол 1972 жылы отбасылық демалыс барысында детективтік романдар жазуды бастады. 1975 жылы жарық көрген «Вудстокқа соңғы автобус» кітабы инспектор Морс персонажымен таныстырды – ызақор детектив, оның қиын кроссвордтарға, ағылшын әдебиетіне, нағыз пивоға және Вагнердің музыкасына құштарлығы Декстердің өзінің әуесқойлығын көрсетеді. Декстердің сюжеттерінде жалған іздер мен басқа да шатастырушылық элементтер қолданылып, «Морс пен оқырмандарына шешуге өте қиын жұмбақтар ұсынды». Льюиске DS Джеймс Хатауэй көмектеседі, оның рөлін Лоренс Фокс ойнайды. «Endeavour» сериалының преквелінде жас Морс бейнеленеді, ал басты рөлдерді Шон Эванс пен Роджер Аллам сомдайды. «Endeavour» алғаш рет 2012 жылы ITV арнасында көрсетілді және 2023 жылы тоғызыншы маусыммен аяқталып, жас Морстың мансабын 1972 жылға дейін жеткізді. Декстер «Льюис» және «Endeavour» сериалының алғашқы жылдарында кеңесші болды. Морс сияқты, Декстер де кейде «Льюис» және «Endeavour» сериалында эпизодтық рөлдерде пайда болды. Декстердің әскери қызметі Корольдік байланыс корпусында Морзе коды операторы ретінде өтті, бірақ кейіпкерге оның кроссвордтарды ұнататын досы сэр Джереми Морс есімі берілді.
The initial books written by Dexter were general studies textbooks. He began writing mysteries in 1972 during a family holiday. Last Bus to Woodstock was published in 1975 and introduced the character of Inspector Morse, the irascible detective whose penchants for cryptic crosswords, English literature, cask ale, and music by Wagner reflected Dexter's own enthusiasms. Dexter's plots used false leads and other red herrings, "presenting Morse, and his readers, with fiendishly difficult puzzles to solve". Lewis is assisted by DS James Hathaway, played by Laurence Fox. A prequel series, Endeavour, features a young Morse and stars Shaun Evans and Roger Allam. Endeavour was first broadcast on the ITV network in 2012, ending with the ninth series in 2023, taking young Morse's career into 1972. Dexter was a consultant for Lewis and the first few years of Endeavour. As with Morse, Dexter occasionally made cameo appearances in both Lewis and Endeavour. Although Dexter's military service was as a Morse code operator in the Royal Corps of Signals, the character was named after his friend Sir Jeremy Morse, a crossword devotee like Dexter.
Марапаттар мен құрметтер
Декстер бірнеше қылмыс жазушылар қауымдастығының сыйлықтарын алды: 1979 жылы «All the Dead» романы үшін екі күміс қамыс, ал 1981 жылы «Иерихонның өлілері» үшін тағы бір күміс қамыс; 1989 жылы «The Wench is Dead» және 1992 жылы «The Way Through the Woods» шығармалары үшін екі алтын қамыс; сондай-ақ 1997 жылы өмір бойы жеткен үлкен жетістіктері үшін Картье алмаз қамысы. 2005 жылы Декстер Оксфорд университетінің Сент-Кросс колледжінің ерекше сайлау арқылы Fellow атанды. 2000 жылғы туған күнге орай Декстер әдебиетке қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің офицері болып тағайындалды. 2001 жылы ол Оксфорд қаласының құрметті азаматы атағын алды. 2011 жылдың қыркүйегінде Линкольн университеті Декстерге әдебиет докторының құрметті дәрежесін берді.
Dexter received several Crime Writers' Association awards: two Silver Daggers for Service of All the Dead in 1979 and The Dead of Jericho in 1981; two Gold Daggers for The Wench is Dead in 1989 and The Way Through the Woods in 1992; and a Cartier Diamond Dagger for lifetime achievement in 1997. In 2005 Dexter became a Fellow by Special Election of St Cross College, Oxford. In the 2000 Birthday Honours Dexter was appointed an Officer of the Order of the British Empire for services to literature. In 2001 he was awarded the Freedom of the City of Oxford. In September 2011, the University of Lincoln awarded Dexter an honorary Doctor of Letters degree.
Жеке өмір
1956 жылы Дороти Куперге үйленді. Олардың Салли атты қызы мен Джереми атты ұлы болды.
In 1956 he married Dorothy Cooper. They had a daughter, Sally, and a son, Jeremy.