Кіріспе

Британдық қылмыстық әдебиет жазушысы (1934–2022)

Дональд Серрелл Томас (18 шілде 1934 – 20 қаңтар 2022) – британдық қылмыстық әдебиет жазушысы. Оның еңбектері негізінен Виктория дәуірінің тарихи, қылмыстық және детективтік романдарынан, сондай-ақ фактілерге негіделген қылмыс және қылмыскерлер туралы кітаптардан, әсіресе Лондондағы қылмыс тарихына арналған бірнеше академиялық еңбектерден тұрады. Ол бірнеше өмірбаян, екі томдық өлеңдер жинағын жазды, сондай-ақ Джон Драйден және Прерафаэлиттердің өлеңдер жинақтарын редакциялады. Ол Ричард Мантон псевдонимімен де жазған.

Өмірбаян

Дональд Томас 1934 жылдың 18 шілдесінде Сомерсет графтығының Уэстон-супер-Мэр қаласында дүниеге келген. Ол Таунтон қаласындағы Корольдік колледжде білім алған, содан кейін 1953-1955 жылдары Корольдік әуе күшіндегі міндетті әскери қызметін өтеген. Осыдан кейін 1955-1958 жылдары Оксфордтағы Баллиол колледжінде оқыды. Қазіргі таңда Кардифф университетінде ағылшын әдебиеті профессоры және жеке кафедра иесі болып табылады.

Алғашқы еңбектері

Томастың ең алғашқы жұмыстары заң және тарих саласында болған сияқты, әсіресе Томас Бейли Хауэллдің мемлекеттік сот істерінің жинағын қайта жөндеу, бұл жинақ бастапқыда Уильям Коббеттің тапсырысымен жиналып, 1809 мен 1826 жылдар аралығында жарияланған. Оның көркем әдебиетке жасаған алғашқы қадамдарының бірі – 1974 жылы «Сержант Верити және Крексмен» туындысы, ол Франсис Селвин псевдонимімен жарық көрді. Дегенмен, 1980 жылдардың басында ол Селвин псевдонимін көбінесе тастады (1980 жылдардың соңында кейбір ғылыми емес туындылары үшін қысқа мерзімге қайта қолданды, ал 2000 жылы тағы бір «Верити» романы үшін пайдаланды) және өзінің толық атымен – Дональд (С.) Томас – жазуға көшті, академиялық зерттеулер мен өмірбаяндық еңбектерден Шерлокиана мен қылмыстық көркем әдебиетке ауысты, мұның бәрі ол суреттейтін дәуірлер мен мәдениеттер туралы терең біліміне негізделген.

Өмірбаян және фактілер

Ол көптеген кітаптар жазды, көбінесе романдар, түрлі тақырыптарда, бірақ негізінен оқиғалар Викториялық Англияда өрбітеді. Ол сондай-ақ ұқсас тақырыптармен және орталармен айналысатын бірнеше ғылыми еңбектер жазды, олардың ішінде Викториялық Англияның қылмыстық әлемі туралы зерттеу, сонымен қатар Роберт Браунинг, Маркиз де Сад, Генри Филдинг және Льюис Кэрроллдың өмірбаяндары бар. Оның 1978 жылғы (2001 ж. қайта жаңартылған) адмирал Томас Кокрейн, 10-шы Дундональд графының өмірбаяны осы тұлғаның ерекшеліктерін көрсетеді, олар C. S. Forester’дің Горацио Горнблауэр және Патрик О’Брайанның Джек Обри кейіптерін жасауға үлкен шабыт берді. 1994 жылы жарық көрген «Жаңсақ айыпталып өлтірілгендер бе?» кітабы 1965 жылы өлім жазасы жойылғанша Ұлыбританияда асылған жеті адамның кінәлі болу мүмкіндігін қарастырады. Кітапта Тимоти Эванс, Джон Уильямс (1913 жылы Истборн қаласында қарақшылыққа тырысқанда инспектор Артур Уоллсты өлтіргені үшін асылған, сондай-ақ Джордж Маккей деген атпен танымал), Эдит Томпсон, Роберт Хулхаус, Невилл Хит, Чарльз Дженкинс (1947 жылы Кристофер Герагтимен бірге Алек де Антикисті өлтіргені үшін асылған) және Джеймс Ханратти туралы мәліметтер келтірілген. (Ескерту: Бұл Лесли Хейлдің 1961 жылы жарық көрген, сол атаумен шыққан «Жаңсақ айыпталып өлтірілгендер бе?» кітабынан өзгеше, онда басқа да істер қарастырылған.) Академиялық ортада ол Виктория дәуірінен бастап Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін, тіпті Крей егіздеріне дейінгі Лондонның қылмыстық әлемін зерттеуімен танымал. Ол жеті өмірбаян және бірнеше өмірбаяндық зерттеулер, сондай-ақ Бони Принц Чарли сияқты тұлғалардың көркемделіп жазылған өмірбаяндарын жазды. Оның Льюис Кэрроллдың өмірбаяны Representative Poetry Online сайтында ұсынылған, ал оның басқа өмірбаяндық еңбектерін көптеген академиялық оқу тізімдерінде кездестіруге болады. Ол Джон Драйденнен пост-романтиктерге дейінгі ақындарға арналған «Everyman's Library» жинақтарын редакциялады, сонымен қатар Мишель Милло мен Жан Л’Анждің 17 ғасырдағы «L'École des filles» романының аудармасын жасады, оның мұқабасында «жыныстық техниканың тежеусіз нұсқаулығы және бірінші дәрежедегі эротикалық шедевр» деп сипатталған.

Кейінгі өмір және өлім

Кардифф университетінен зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол ағылшын тілі, коммуникация және философия мектебінің аға ғылыми қызметкері ретінде сол университетпен байланысын сақтап қалды. 2005 жылы Кардифф университетінің ағылшын тілі, коммуникация және философия мектебінде жеке профессорлық қызметке тағайындалған ол, "Виктория дәуірі мен Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі әлем асты туралы жарысқа түскен кітаптар сериясын жазу үшін пайдаланған жеке зерттеу қағаздарының бір бөлігін Кардифф университетінің Арнайы жинақтары мен мұрағаттарына табыс етті". Оның соңғы жұмыстарының бірі – қазіргі Британиядағы цензураны зерттеу, оны "The Times" газетінде Иэн Финлейсон "ойландыратын, өзекті және мазасыз ететін" деп бағалады. Томас 2022 жылдың 20 қаңтарында 87 жасында дүние салды.

Марапаттар мен ұсыныстар

Ақын ретінде Томас 1962 жылы "Контакт нүктелері" жинағы үшін Эрик Грегори сыйлығын жеңіп алды. Оның Роберт Браунингтің өмірбаяны "Өмір ішіндегі өмір" Whitbread сыйлығына ие болмаса да, үздіктердің қатарында болды, ал "Викториандық әлемнің көлеңкелі жағы" кітабы "Алтын қамшы" сыйлығының финалисі атанды.

Поэзия

Байланыс нүктелері: өлеңдер жинағы, 1958–1961 жж. 65 б. (Рутледж және Кеган Пол, 1963)
«Grand Hotel»-ге қош келдіңіз 68 б. (Рутледж және Кеган Пол, 1975, 2006)