Кіріспе
Америкалық әнші-күйші, жазбалар продюсері және музыкант
Ал Купер (нағыз аты Алан Питер Купершмидт; 5 ақпан 1944 жылы туған) – зейнеткерлікке шыққан американдық әнші-күйші, жазбалар продюсері және музыкант. Ол Blood, Sweat & Tears тобына қосылып, оған ат қойғанымен, топтың танымалдылығын толық бөлісе алмай, көп уақыт болған жоқ. 1960 және 1970 жылдардың көп бөлігінде ол өнімді студиялық музыкант болды, оның ішінде Боб Диланның "Like a Rolling Stone" әнінде орган, Rolling Stones әні "You Can't Always Get What You Want" әнінде француз мүйізі мен фортепиано, ал Рита Кулидждің "The Lady's Not for Sale" әнінде жетекші гитарада орындады. Купер бірнеше бірлескен альбомдарды продюсерлік етті, мысалы, Super Session альбомы, онда ол гитаристер Майк Блумфилд және Стивен Стиллспен жеке жұмыс істеді. 1970 жылдары Купер Lynyrd Skynyrd тобының алғашқы үш альбомын жазған сәтті менеджер және продюсер болды. Ол жеке мансабында кино саундтректері үшін музыка жазып, музыкалық композициядан дәріс беріп табысқа жетті. Купер 2023 жылы Рок-н-ролл Даңқы залына енгізілуге іріктелді.
Ерте өмір
Ал Купер Нью-Йорк қаласының Бруклин ауданында, Сэм мен Натали Купершмидт отбасында дүниеге келді және Куинс штатының Холис Хиллс ауданында өсті.
Кәсіби тұңғышы
Купердің алғашқы кәсіби жұмысы 14 жасында Royal Teens тобында гитарист ретінде болды, бұл топ 1958 жылы ABC Records лейблінен шыққан "Short Shorts" атты әзіл-қалжың әнімен танымал болды (дегенмен Купер осы жазбада ойнаған жоқ). 1960 жылы ол Боб Брасс және Ирвин Левин ән жазушыларымен бірлесіп, Sea Lark Music Publishing үшін демо жазбалар жасады. Үштіктің ең танымал хиттері – Гари Льюис пен Playboys тобы жазған "This Diamond Ring" және Джин Питни жазған "I Must Be Seeing Things" (екеуі де 1965 жылы жарық көрді). 21 жасында Купер Манхэттендегі Гринвич Виллиджге көшіп өтті.
Боб Диланмен бірге
Ол алғаш рет Боб Диланмен бірге "Like a Rolling Stone" әнінде Хаммонд органның рифтерін орындады. Ол продюсер Том Уилсонның шақыруымен жазу процесін тамашалауға келген. Осы жазу сессияларында Купер Майк Блумфилдпен танысып, оның гитарадағы шеберлігіне риза болды және дос болып кетті. Ол Блумфилдпен бірнеше жыл жұмыс істеді. 1965 жылы Купер Диланмен концертте ойнады, сондай-ақ Ньюпорт фольклорлық фестивалінде Диланмен бірге Хаммонд орган орындады, ал 1965 және 1966 жылдары студияда жазды. 1981 жылы Диланның әлемдік турнесінде ол тағы да Диланмен бірге орган орындады.
Блюз жобасы
Купер 1965 жылы Blues Project тобының клавишшісі болды. 1967 жылы Монтерей поп-фестиваліндегі концертке аз уақыт қалғанда ол топтан шығып кетті, бірақ The Criterion Collection Blu ray кеңейтілген нұсқасы көрсеткендей, ол жеке өнернамасын орындады. 1967 жылы Blood, Sweat & Tears тобын құрды, бірақ топтың алғашқы альбомы "Child Is Father to the Man" жарық көргеннен кейін, 1968 жылы шығармашылық дауларға байланысты одан да кетіп қалды. 1968 жылы Блумфилд пен Стивен Стиллспен бірлесіп Super Session альбомын жазды, ал 1969 жылы 15 жастағы гитарист Шугги Отиспен Kooper Session альбомы жөнінде жұмыс істеді. 1972 жылы ол Брюс Блейкменнің Вэлли-Стрим Орталық мектебінде өткізген қайырымдылық концертінде Blues Project тобына қайта қосылды.
Музыкант ретінде
Купер жүздеген пластинкада ойнаған, оның ішінде Rolling Stones, B. B. King, The Who, The Jimi Hendrix Experience, Alice Cooper және Cream тобының пластинкалары да бар. Кейде ол өзінің орындауларын қайта жазған, мысалы, "The Live Adventures of Mike Bloomfield and Al Kooper" және басқа альбомдарда "Roosevelt Gook" деген атпен.
Жазушы ретінде
1969 жылы Купер рок пен классиканы біріктіретін "фольк-барокко" стиліндегі Appaloosa альбомын өндірді, аранжировкалады және дирижерлік етті. Джуди Коллинс, Донован, Тим Хардин және Том Раш сияқты тағы басқа суретшілер де халықтық үлгідегі материалдарды классикалық оркестрлеумен айналысты. Куперге Бостон музыканттары – әнші және акустикалық гитарист Джон Паркер Комптон, скрипкада Робин Батто, виолончельде Юджин Росов және электробаста Дэвид Райзер қосылды. Альбомды жазуға саксофонист Фред Липсиус және Blood, Sweat & Tears тобының барабаншысы Бобби Коломби де қатысты. 1972 жылы Атлантаға көшкеннен кейін ол Lynyrd Skynyrd тобын ашты және олардың алғашқы үш альбомын өндіріп, орындауға көмектесті, соның ішінде "Sweet Home Alabama" және "Free Bird" синглдері де бар. 1975 жылы ол The Tubes тобының тұңғыш альбомын өндірді.
Теледидарлық музыка
Купер "Crime Story" телесериалы мен "The Landlord" фильмінің музыкасын жазды, сондай-ақ бірнеше телефильмдерге де музыка жазды. Ол "You're the Lovin' End" әні сияқты көптеген танымал поп-әндердің музыкалық авторы болды, бұл ән "The Banana Splits" балалар телебағдарламасы үшін жазылған.
Студия
1980 жылдардың соңында Купердің Нэшвиллдегі тарихи Sound Emporium жазба студиясында, Studio B-нің қасында жеке клавиатура студиясы болған.
Жазық тастар
Купердің жарияланған автор екендігі оған (және музыкалық жетекшісі болуға) Дейв Барри, Стивен Кинг, Эми Тан және Мэтт Гронинг сияқты жазушылардан құралған «Rock Bottom Remainders» тобына қосылуға мүмкіндік берді.
Қарттарға арналған жаңа музыка
Купер 2014 жылдың сәуірінен 2015 жылдың сәуіріне дейін The Morton Report онлайн жариялымында "Ескілерге арналған жаңа музыка" деген баған жазды. Кейіннен бұл 2018 жылдың қазан айында Мартаның Vineyard қауымдық радиостанциясы WVVY LP үшін сол атпен радиошоуға әкелді. Оның алғашқы 11 выпускісін интернеттен табуға болады.
Журнал жазушысы
Купер 1977 жылы Crawdaddy Magazine журналы үшін Стив Мартин туралы мақала жазды.
Кооперкаст
Купердің 2020 жылдың соңында басталған "Kooperkast" деп аталатын жеке подкасты бар. Веб-мастер Джон Сакс жүргізетін бұл подкаста Купер музыка индустриясындағы 60 жылдан астам тәжірибесін, соның ішінде жеке альбомдарын, Боб Дилан және Lynyrd Skynyrd туралы әңгімелейді. Ол өз веб-сайтындағы Kooperkast бетіне жіберілген сұрақтарға жауап береді.
Құрметтер, марапаттар және мұра
2001 жылы мамыр айында Куперге Бостон қаласындағы Беркли музыка колледжінің құрметті докторлық дәрежесі табысталды. Ол онда ән жазу және жазу студиясында дыбыс жазу өнерін оқытты. Ол ReKooperators және Funky Faculty топтарымен демалыс күндері концерттер өткізеді. 2008 жылы ол канадалық музыкант Джон Лефеврдің тұңғыш альбомы – Psalngs альбомын жасауға қатысты. Купер 2008 жылы Нэшвиллдегі Музыканттар даңқы мен мұражайына енгізілді. 2005 жылы Мартин Скорсезе PBS American Masters телесериясы үшін «No Direction Home: Bob Dylan» атты деректі фильмін түсірді, онда Купердің еңбегі ерекше аталып өтті. 2023 жылы Купер «Музыкалық жетістіктер» санатында Рок-н-ролл даңқы залына енгізілуге ие болды.
Мемориал
Купер 1977 жылы "Бакстадж Пасс: 1960-шы жылдардағы рок-н-ролл өмірі" атты мемуарын жариялады, ол кейін 1998 жылы "Бакстадж Пасс және екіжүзді жандар: Рок-н-роллдан аман қалған адамның естеліктері" деп қайта жаңартылып, қайта басылды. Жаңартылған басылымда музыка индустриясындағы "манипуляторлар", соның ішінде бір кездегі бизнес-менеджері Стэн Поллиге қатысты айыптамалар бар. 2008 жылы Backbeat Books баспасы қосымша материалдармен жаңартылған басылымын жарыққа шығарды.
Басқа көріністер
ЖылАртистАльбом атауыРол(дар)ы1965 Боб ДиланАвтожол 61 қайта қарастырылдыПиано, орган1966Блондинка БлондинкаОрган, гитараТом РашМенімен біршама серуендеңізЭлектр гитара, челеста, альбомдық жазбаларБлюз жобасыКафе Au Go Go-да тікелей эфирдеОрган, вокалПроекцияларКлавишатура, вокал1967Блюз жобасы Town Hall-да тікелей эфирдеКлавишатураThe WhoThe Who сатыладыОрган1968Қан, тер және жасБала әкесіне ұқсайдыОрган, пиано, вокал, ондиолоинЖими Хендрикс тобыЭлектрлік жерПианоДон ЭллисКүзгі продюсер1969Жаңа Дон Эллис тобы жер астына өтедіThe Rolling StonesҚанды жібершіПиано, француз мүйізі және органB. B. KingТірі және жақсыПиано1970Боб ДиланӨзінің портретіГитара, мүйіз, клавишатураларЖаңа таңОрган, пиано, электр гитара, француз мүйізі1971The WhoWho's NextХэммонд органыBo DiddleyТағы бір өлшемКлавишатура, гитараRita CoolidgeЖақсы сезімОрган1972Құдай әйелге сатылмайдыЖетекші гитара1973Бетти РайтТоқтату қиынАранжировщик, композитор, клавишатура, бас персоналFrankie & JohnnySweetheart SamplerПродюсерAtlanta Rhythm SectionҚабырғаға сүйеніп тұруСинтезатор, ARP Lynyrd SkynyrdPronounced 'Leh-Nerd Skin-Nerd'Продюсер, инженер, бас, меллотрон, қосымша гармония, мандолина, бас барабан, орган1974Екінші көмекПродюсер, қосымша вокал, пианоRoger McGuinnPeace on YouГитара, пиано, клавинет, аранжировка, дирижер1975Lynyrd SkynyrdNuthin' FancyПродюсерThe TubesThe Tubes1979Лео СейерМұндаОрган, синтезатор, клавишатура, орындаушы4 on the Floor4 on the FloorПродюсер1981George HarrisonSomewhere in EnglandКлавишатура, синтезаторларRingo StarrГүлдерді иіскеп көрStop and Smell the RosesПиано, электр гитара1985Боб ДиланEmpire BurlesqueРитм гитарасы1986Knocked Out Loaded Клавишатура1989Рой ОрбисонMystery GirlОрган1990Боб ДиланҚызыл аспанның астындаХэммонд органы, клавишатуралар1991Дейв ШарпҚатты саяхатҚонақ әртісGreen On RedScapegoatsПродюсер1996Нил ДаймондТеннесси айыХэммонд органы1998Фиби СноуМен шағымдана алмаймынҚонақ әртіс, Хэммонд органы2000Дэн ПеннBlue Nite LoungeКлавишатура2000Питер ПарчекEvolutionКлавишатура2003Крис КатенаFreak OutҚонақ әртіс, клавишатура2010Питер ПарчекThe Mathematics of LoveКлавишатура