Кіріспе
Лао тауы немесе Лаошань – Қытайдың Шаньдун түбегінің оңтүстік-шығыс жағалауында, Шығыс Қытай теңізіне жақын орналасқан тау. Тау таоизммен ұзақ жылдар бойы байланысты болғандықтан мәдени тұрғыдан маңызды және көбінесе «таоизмнің алғашқы ошағы» ретінде қарастырылады. Бұл Қытайдағы ең биік жағалау тауы және Шаньдун провинциясының екінші биік тауы, ең биік шыңы (Жуфенг) көтеріледі. Тау Циндао қаласының орталық бөлігінен солтүстік-шығысқа қарай орналасқан және 446 шаршы километр аумақты қамтитын Циндао Лаошань ұлттық паркімен қорғалған.
Mount Lao, or Laoshan , is a mountain located near the East China Sea on the southeastern coastline of the Shandong Peninsula in China. The mountain is culturally significant due to its long affiliation with Taoism and is often regarded as one of the "cradles of Taoism". It is the highest coastal mountain in China and the second highest mountain in Shandong, with the highest peak (Jufeng) reaching The mountain lies about to the northeast of the downtown area of the City of Qingdao and is protected by the Qingdao Laoshan National Park that covers an area of 446 square kilometers.
Геология
Лао тауы гранитен тұрады. Таудың жер бедері төртіншілік дәуірдегі мұздықтардың әсерінен және Плейстоценнің соңында Шандоңның көп бөлігін жапқан мұз қабатынан шыққан балқыған судың эрозиясынан қалыптасқан.
Тарих
Лаошань даосизмнің туған орындарының бірі ретінде белгілі. Даосизмнің толық жетілу мектебі осы жерде қалыптасты. 412 жылы қытай буддистік саяхатшысы Факсиан Үндістаннан қайтып келгенде Лаошаньға жақын жерге түсті. Тарих барысында тау әртүрлі атаулармен танымал болды, оның ішінде "Лаошань" (劳山, 牢山) атауының әртүрлі жазылу түрлері, сондай-ақ Футань тауы және Ао тауы (鰲山) сияқты толығымен басқаша есімдер де болды. Соңғы атауды Чингисханның дін істері жөніндегі бас шенеунігі болған даосизм шебері Чанчунь қолданған.
Сайттар
Тарих барысында Лао тауында көптеген сарайлар, даостық храмдар мен әйелдер монастырлары салынған. Даостық құлшылықтың ең жоғары нүктесінде Лао тауында шамамен 1000 монах мен қарындас тұрған. Дегенмен, осы құрылыстардың көптегені бүгінгі күнге жеткен жоқ. Лао тауындағы маңызды орындар:
Ең таза ғибадатхана
Лао тауындағы ең үлкен ғибадатхана кешені – Жоғары Тазалық ғибадатханасы, ол алғаш рет Солтүстік Сун әулеті кезінде салынған, ал қазіргі құрылыстары Мин әулетінің Ванли императоры тұсында салынған. Ғибадатхана жағалауға жақын, Лао тауының оңтүстік-шығыс етегінде, Пантао шыңының төменгі жағында орналасқан, сондықтан ол Төменгі ғибадатхана деп те аталады. Ғибадатхананың негізгі құрылысы – Үш Тазаның залы, онда Таолық Үштік мүсіндері (Ұлы Таза, Жоғарғы Таза, Нефрит Таза) орналасқан. Оның екі жағында Үш император залы (сол жақта) және Үш лауазымды тұлға залы (сол жақта) орналасқан. Үш император залында Фукси, Шэньнонг және Сары императордың мүсіндері қойылған. Үш лауазымды тұлға залында үш құдайдың (Көк, Жер және Су құдайы) мүсіндерімен қатар, жауынгер құдай Сюань Ву және Күннің күркіреу құдайы Лей Гонг сияқты басқа да мүсіндер орналасқан. Үш император залының алдындағы екі ежелгі кипарис ағашы Хан әулеті кезінде отырғызылған деседі. Үш лауазымды тұлға залының алдында екі ескі камелия ағашы тұр. Үш император залының сыртқы қабырғаларында Шыңғыс ханның даосизмді қорғау туралы императорлық жарлығы жазылған. Ғибадатхана аумағындағы табиғи ерекшелік – Лао тауының мол жер асты суларымен толығатын Шэншуй (Өлмес Су) бұлағы. Цин әулетінің жазушысы Пу Сонглинг өмірінің соңғы жылдары Жоғары Тазалық ғибадатханасында тұрған. Оның "Лаошандағы даосист" және "Қытай студиясынан алынған керемет әңгімелер" жинағындағы "Гүл нимфалары" әңгімелері Лао тауында өтеді, соңғы әңгімеде Жоғары Тазалық ғибадатханасындағы пион және камелия гүлдері туралы айтылады.
Тазалық ғибадатханасы
Ұлы тазалық ғибадатханасы, сонымен қатар Жоғарғы ғибадатхана деп те аталады, Лао тауының оңтүстік-шығыс беткейінде, Жоғарғы тазалық ғибадатханасынан жоғары орналасқан. Ол Сун әулеті кезінде салынды және Юань әулеті кезінде 1297 жылдан 1307 жылға дейін қайта жаңартылды. Бұл Лао тауындағы сақталған ең көне құрылыстардың бірі. Жоғарғы тазалық ғибадатханасындағыдай, Ұлы тазалық ғибадатханасында да бұлақ бар. Ұлы тазалық ғибадатханасындағы бұлақ "Шенгшуйянг (Қасиетті су мұхиты) бұлағы" деп аталады.
Лонгтан су тасқыны
Лонгтан шарлауының биіктігі шамамен 20 метрді құрайды және ол Ұлы тазалық ғибадатханасының оңтүстігінде орналасқан.
Ең жоғарғы тыныштық ғибадатханасы
Жоғарғы бейбітшілік ғибадатханасы Лао тауының солтүстік беткейінде орналасқан. Ол Сун әулеті тұсында салынған, бірақ бірнеше рет қайта жаңартылған.
Хуалу ғибадатханасы
Хуалу ғибадатханасы Юань династиясы тұсында (1325 жылы) даосы Лю Цзицзянь құрған, ал кейін Мин және Цин династияларында, сондай-ақ Республика дәуірінде қайта жаңартылған.
Хуаян ғибадатханасы
Хуаян ғибадатханасы Лао тауындағы жалғыз буддалық храм және таудың шығыс етегінде орналасқан.
Мәдениет
Лао тауы көптеген аңыздарда және жергілікті дәстүрлерде кездеседі. Мысалы, бұл тауға Цинь Ши Хуан императоры мен Хань императоры У екеуі де өлмейтін адамдарды кездестіру және мәңгілік өмір табу үмітімен келген. Солтүстік дұғашы мантисінің жекпе-жегінің стилі Ван Лангқа жатқызылады, ол Лао тауында тұрғанда осы өнерді дамытқан делінеді. Ван Лангтың еске алу үшін тауда заманауи тас мүсіні орнатылған. Көптеген құмар ойыншылар Лао тауына сол таудың ішіндегі атақты ағашқа бару үшін келеді, себебі олар ағаш діңіне үш рет соқса, ақша табуға тырысып жүргендерге дереу сәттілік келмек деп сендіреді. Цинтао сыра зауытының сырасы Лаошаң бұлақ суымен пісіріледі. Лао тауы жасыл шайымен де әйгілі.
Туризм
Лаошан – 5А мемлекеттік санаты бар танымал туристік орын. 2012 жылғы "Алтын апта" кезінде шамамен 176 мың адам келді. Лао тауында алты белгіленген көрікті аймақ бар: Тайцин (太清景区), Шахмат тасы (棋盘石景区), Янкоу (仰口景区), Джуфен (巨峰景区), Бейдзиушуй (北九水景区) және Хуалу (华楼景区).