Кіріспе
Американдық судья Кертис Дуайт Уилбур (10 мамыр 1867 – 8 қыркүйек 1954) – американдық заңгер, Калифорния штатының судьясы, АҚШ-тың 43-ші Әскери-теңіз күштері хатшысы және АҚШ Тоғызыншы апелляциялық округінің судьясы.
Curtis Dwight Wilbur (May 10, 1867 – September 8, 1954) was an American lawyer, California state judge, 43rd United States Secretary of the Navy and a United States circuit judge of the United States Court of Appeals for the Ninth Circuit.
Ерте өмір және білім
Уилбур 1867 жылдың 10 мамырында Айова штатының Бунесборо қаласында Дуайт Лок Уилбур мен Эдна М. Лайман отбасында дүниеге келді. Оның отбасы Джеймстаунға, Дакота территориясына (қазіргі Солтүстік Дакота штаты) көшіп, ол орта мектепті бітірді. 1884 жылы ол АҚШ Әскери-теңіз академиясына қабылданды және 1888 жылы ғылым бакалавры дәрежесін алды. Бітіргеннен кейін көп ұзамай Уилбур, сол кездегі қалыпты жағдай бойынша, қызметтен кетіп, Риверсайдқа (Калифорния штаты) көшіп барды. Ол күндіз математика сабақтарын беріп, түнде заң оқыды және 1890 жылы Калифорния штатының адвокатурасына қабылданды.
Мансап
Уилбур Брюсон, Уилсон және Ламме фирмасымен байланысып, Лос-Анджелесте сегіз жыл жеке практикамен айналысты. Ол республикалық саясатқа белсенді қатысты және 1898 жылы Төртінші округтің республикалық клубының президенті болды. 1898 жылы Джон С. Доннеллдің кеңсесінде Лос-Анджелес округінің аудандық прокурорының орынбасары болып қызмет етті, ал 1899 жылы аудандық прокурор Джеймс С. Ривстің бас орынбасары болды. 1902 жылдың қыркүйегінде Республикалық партия Уилбурды Жоғарғы сотқа үміткер болып жатқан Люсьен Шоудың орнына Лос-Анджелес округінің Жоғарғы сотының судьясы лауазымына ұсынды. Уилбур сайлауда жеңіске жетті және 1902 жылдың қарашасында уақытша істерді қарауға кірісті. Ол әсіресе балалардың әл-ауқатын жақсартуға қызығушылық танытты: Жоғарғы сотта ол жасөспірімдер бөлімінің төрағасы болды; 1906 жылы ол «Бейтлехем» қайырымдылық қорының директоры болды; 1910 жылы ол «Жасөспірімдерді жақсарту қауымдастығының» құрылтайшы директоры болды; 1912 жылы ол діни лекциялар ұсынатын «Әлеуметтік тазалық лигасының» президенті болды; 1915 жылы ол Лос-Анджелесте «Скауттар» ұйымын құруға көмектесті және атқару комитетінің тұрақты төрағасы болып тағайындалды; сондай-ақ ол штаттық жексенбілік мектеп қауымдастығының президенті болып қызмет етті, жастар үшін евангелиелік жиындар ұйымдастырды. Калифорния Жоғарғы сотында қызмет еткен кезінде ол балаларға арналған танымал «Аю отбасы» әңгімелерін жазып, алғаш рет 1905 жылы жариялады. Ол 1904 жылдан 1917 жылға дейін Оңтүстік Калифорния университетінің жаңадан ашылған құқық мектебінде сабақ берді, Жоғарғы сотта отырып. Жыл сайын ол бір курс оқыды – ерекше құқықтық шаралар. 1917 жылы губернатор Уильям Стивенс Уилбурды Калифорния Жоғарғы сотына тағайындады, онда ол 1918 жылдың 1 қаңтарынан бастап судья болып қызмет етті. 1922 жылдың қыркүйегінде Уилбур алғашқы сайлауда Уильям П. Лаулорды жеңіп, қарашада Калифорнияның 19-шы бас судьясы болып сайланды, ол 1923 жылдың қаңтарынан 1924 жылдың 19 наурызына дейін осы лауазымды атқарды. Уилбур отставкаға кеткен кезде губернатор Френд Ричардсон Луи Вескотт Майерсті бас судья лауазымына тағайындады.
Әскери-теңіз флотының хатшысы
1924 жылдың 19 наурызында Уилбур АҚШ Әскери-теңіз күштері министрі қызметіне кірісті. Президент Кальвин Кулидждің алғашқы тағайындамасы болған Уилбур жоғары интеллекті және "күмәнсіз адалдығы" бар адам ретінде танылды. Бірақ бір сыншы Уилбурды "жақсы жексенбі мектебінің мұғалімі, ол Әскери-теңіз күштерін балалар үшін қауіпсіз етуді қалайды" деп сипаттады. 1925 жылдың шілдесінде ол үш соғыс кемесімен бірге Тынық мұхитының жағалауына саяхат жасады, сонда Марин округінде 600 курсант пен 100-ден астам қоғамдық әйелдердің қатысуымен тамашалауға жиналды. 1928 жылдың тамызында ол тағы да флотты Сан-Францискоға (Калифорния) Тынық мұхитындағы жаттығуларға жол ашты. Өкілеттігінің соңына қарай Уилбур флотты кеңейту және жаңғыртуда сәттілікке жетті, сондай-ақ болашақта Екінші дүниежүзілік соғыста Жапониямен күресте маңызды рөл атқаратын әскери-әуе күштерін құрды.
Федералды сот қызметі
1929 жылдың 1 наурызында, президенттік өкілеттігінің соңғы сағаттарында президент Кулидж Уилбурды Сан-Францискодағы Тоғызыншы округтік апелляциялық сотқа үміткер етті. Бірақ, сол аптада 70-ші Конгресс жұмысын аяқтағанда, Сенат бұл үміткерлікті қарастырмады, сондықтан ол күшін жойды. Президент Герберт Гувер 1929 жылдың 18 сәуірінде Уилбурды АҚШ-тың Тоғызыншы округтік апелляциялық сотына, 45 Stat. 1414 заңымен бекітілген жаңа орынға үміткер етті. Ол 1929 жылдың 2 мамырында АҚШ Сенатымен бекітіліп, сол күні өкілеттілік куәлігін алды. 1945 жылдың 10 мамырында жоғары мәртебеге ие болды.
Мұра
Кемелдік-ракеталық эсминец USS Curtis Wilbur (DDG 54) оның құрметіне аталған.
Жеке өмір
Уилбур екі рет үйленген. 1893 жылдың 9 қарашасында Уилбур Элла Т. Чилсонға үйленді. Ол 1896 жылдың 10 желтоқсанында қайтыс болды. Содан кейін, 1898 жылдың 13 қаңтарында ол Олив Дулиттлге қайта үйленді. Олар 1904 жылы Сан-Францискодағы Фредерик Нобта салынған әсем үйде тұрды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Уилбур әйелімен және олардың үш тірі қалған балаларымен – Эдна, Пол С. және Лайман Дуайтпен уақыт өткізді. 1933 жылдың жазында Уилбурдың ұлы, доктор Леонард Ф. Уилбур (1907 жылдың 2 наурызында Лос-Анджелесте туған, 1940 жылдың 24 наурызында Қытайда қайтыс болған) әйелі Жан Б. Сполдингпен бірге Қытайға сапар шекті. 1933–1934 жылдары Пекиндегі Қытайтану колледжінде оқып, қытай тілін жетік меңгерді. 1934 жылдың күзінен бастап ол Шанси провинциясындағы Тайгудегі Америкалық миссиялық ауруханасында жұмыс істеді және 1936 жылы оның басшысы болды. Ол 1940 жылдың 24 наурызында, Стэнфорд университетінің медицина мектебінде демалыста болғаннан кейін, екі апта ауырған соң, 33 жасында тифтен қайтыс болды. Одан әйелі мен Рут есімді қызы қалды. Уилбурдың інісі Рей Лайман Уилбур Герберт Гувер кезінде АҚШ-тың Ішкі істер министрі болды, сондай-ақ Стэнфорд университетінің президенті де болған.