Кіріспе

Американдық саясаткер

Генри Хантли Хейт (20 мамыр 1825 – 2 қыркүйек 1878) – американдық заңгер және саясаткер. Ол 1867 жылдың 5 желтоқсанынан 1871 жылдың 8 желтоқсанына дейін Калифорния штатының оныншы губернаторы болып сайланды.

Балалық шағы мен білімі

Хайттың ата-анасы ағылшын және шотланд тегінен шыққан. Флетчер Мэтьюс Хайт пен Элизабет Стюарт (МакЛаклан) ұлы Генри Х. Хайт Нью-Йорк штатының Рочестер қаласында дүниеге келді. Ол он екі баланың екіншісі және заңгерлер әулетінің үшінші буыны болды. Ол өзінің әулетін Лохиелдің Камерон және Англияның Джонатан Тил Хайтқа дейін жегізді. Кішкентай кезінде Хайт өлеңге бейім болған. 1840 жылы 15 жасында Йель университетіне түсуге дейін Рочестер колледждік институтында оқыды. 1844 жылы Йель университетін үздік бітірді. 1855 жылдың 24 қаңтарында Сент-Луис қаласында Анна Бисселлге (1834-1898) үйленді. Бисселл Миссури штатында, капитан Льюис Бисселл мен Мэри (Вудбридж) отбасында дүниеге келді, олар Коннектикут штатынан шыққан. Олардың кем дегенде бір ұлы болды – доктор Луис Монтроз Хайт (1868-1942).

Ертедегі саясаты

Кейінірек Хейт өзінің әкесінің қасына Сент-Луис қаласына (Миссури штаты) барып, оқуын аяқтағаннан кейін заңгерлікпен айналысты. Сент-Луисте болған кезде жас Хейт саяси белсенділікке қатысып, "Free Soil" басылымын редакциялады. 1848 жылы Калифорнияда алтынның табылуынан кейін ол одан да батысқа қарай жол тартты. 1856 жылы Хейт Джон С. Фремонттың президенттік науқанына қолдау көрсетті. 1859 жылы Хейт штаттық Республикалық партияның төрағасы болды. Ол Авраам Линкольннің Калифорниядағы науқанын басқарды, бірақ 1861 жылы досына Линкольнді қолдағанына өкініш білдірді. 9 шілдеде Сан-Францискодағы Юнион-холлдағы сөйлесінде Хейт қайта құру саясатын және оның Калифорнияға тигізетін ықтимал әсерін сынады. Ол Конгресс саясатының ақ американдықтарды "негрлердің аяғына" бағындырғанын мәлімдеді және шексіз сайлау құқығы қытайлықтарға Калифорнияда дауыс беруге мүмкіндік беретіні туралы ескертті. Хейт қытайлықтарды дауыс беруге лайықсыз деп санады, өйткені оларды теміржол басшылары өздеріне қалай қажет болса солай пайдаланады. Оларды "мұсылмандар", "құлдар" және "әлсіз, нәзік және төмен тұрған нәсілдің" өкілдері ретінде қарастырды, олардың сайлау құқығы ақ американдықтардың демократиялық "мұрасын" "бұзады және киялатады". Хейт Азиядан болатын көші-қонды тоқтату үшін Еуропадан иммиграцияны арттыруға шақырды. "Егер біз Азияның миллиондаған халқының бізге ағылып келуін тоқтата алмасақ, кемінде елдің билігін өз қолымызда ұстауға тырысайық". 1867 жылдың қыркүйегінде ақ калифорниялықтар Хайтты үлкен артықшылықпен сайлады. Хейт Джордж Горхамнан 9000 дауысқа көп алып, Демократиялық партияның барлық өкілдерін билікке жеткізді. Губернатор ретінде Хейт өкілеттіктерін пайдаланып, ақ емес калифорниялықтарға азаматтық және сайлау құқығын беруге жол бермеді. Офиске келгеннен кейін көп ұзамай Хейт президент Эндрю Джонсонға Конгрестің қайта құру саясатына қарсы тұрғаны үшін алғыс айтып, жеке хат жазды. 14-ші түзету туралы заң губернатор Хайттың үстелінде күтіп тұрған. Хейт азаматтықты барлық адамдарға тарату туралы Конституциялық түзетуді штаттық заң шығарушы органдарға жіберген жоқ. Бір досы Хайтты губернаторлық мерзімінде теміржолға мемлекеттік субсидияны тоқтатуға қол жеткізгені үшін мақтады.

Қайта сайлану

1871 жылы Хейт қайта сайлануға талпынысын Ньютон Бутке жоғалтты. Хейт Аламедадағы мүлігіне және заңгерлік тәжірибесіне қайта оралды.

Аламида

Губернаторлық қызметтен кейін ол Калифорния штатының Аламеда қаласындағы меншігіне қайтып келді. Кейіннен Хейт Аламеда қаласының қамқоршылар кеңесінде қызмет етті, соның ішінде кеңестің алғашқы президенті болды. Ол сондай-ақ Калифорния университетінің (UC) Регенттер кеңесінде де қызмет етті. Ол штаттық конституциялық конвенцияға да сайланды, бірақ 1878 жылы қайтыс болды. Хейт 1878 жылдың 2 қыркүйегінде Сан-Францискода дүние салды. Ол Калифорния штатының Окленд қаласындағы Маунтин-Вью зиратында жерленген.

Мұра

Хайт Мемлекеттік Капитолийде және Аламеда мұражайындағы портретімен, сондай-ақ Аламедадағы мемлекеттік мектеп пен қоғамдық көшеде еске алынады. 1892 жылы Аламеда Х. Х. Хайттың есімімен Хайт даңғылын атады. Сан-Францискодағы Хайт көшесі оның құрметіне аталған деген кең таралған пікір болғанымен, бұл рас емес болуы мүмкін; кейбіреулер бұл көшенің оның емілген ағасы, пионер және биржа банкірі Генри Хайттің (1820–1869) құрметіне аталғанын айтады.

Haight атауын өзгерту науқаны

Калифорния штатының Аламеда қаласындағы Генри Хейт бастауыш мектебі бұрынғы губернатордың есімімен аталған. Хайттың губернаторлыққа кірісу сөйлеген күнінің 150 жылдығына орай, жергілікті журналист және белсенді Рашид Шабаз мектептің ата-аналар комитетіне Хайтты қайта атау туралы петиция жасауды сұрап хат жазды. 2017 жылдың 12 желтоқсанында Шабаз AUSD мектеп кеңесі алдында сөйлеп, Хайттың ақ үстемдікке қатысты мәлімдемелеріне сілтеме жасап, оның губернатор ретіндегі кірісу сөзін келтіре отырып, Хайт бастауыш мектебінің атын өзгертуді қарастыруды өтінді. AUSD басшысы Шон МакФетридж сол кездесуде мектеп кеңесінен AUSD қызметкерлеріне мектепті қайта атау жөніндегі комитет құруға бағыт беруді сұрады. Мектеп ата-аналары мектеп директорынан мектепті қайта атау жөніндегі комитет құруды сұрап қол жинады. AUSD 2018 жылдың ақпан айында қайта атау комитетінің құрылуын жариялады. Хайтты қайта атау коалициясы Генри Х. Хейттің өмірі мен заманы туралы бастапқы және екіншілік дереккөздерді, сондай-ақ оқу жоспарын қамтитын веб-сайт құрды. 2019 жылдың 23 сәуірінде Аламеда білім беру кеңесі "Хайт бастауыш мектебін" "Love Elementary School" деп қайта атауға дауыс берді.