Кіріспе

Футскрей (/audio=En au footscray. oga/'/f//ʊ//t//s//k//r//eɪ/ FUUTskray) – Австралия, Виктория, Мельбурн қаласының орталық бөлігінде орналасқан, Мельбурнның Орталық Бизнес ауданынан батысқа қарай жатқан қалашық. Футскрей Марибернгонг жергілікті басқару аймағының құрамында және оның әкімшілік орталығы болып табылады. Футскрейде 17 131 адам тұрады. Футскрей аты Англия, Лондон, Крей өзеніндегі Футс Крейден алынған.

Тарих

Футскрей – Марибернгонг қаласының бір бөлігі және негізінен Кулин ұлтының дәстүрлі жерлерінде салынған. Мыңдаған жылдар бойы Футскрей – Ялукит виллам, Марин балук және Вурунджери халқының жерлерінің кездесу орны болды. Күүрилер аң аулап, азық-түлік жинап, өзен тоғысы, сағалар, батпақтар мен лагуналарда балық аулаған. Мельбурнның батыс аймағында Войвурунг мәдени тобының Маринуг балуг және Курунг жанд балуг кландары, ал Боунвурунг мәдени тобының Ялукит виллам кланы Марибернгонг аңғарының айналасындағы мол ресурстарды бөліскен. Бұл аймаққа алғаш рет 1803 жылы Чарльз Граймс келді. Ол қонып қалған парк Нейпьер көшесінде оның есімімен аталады. 1839 жылы Марибернонг өзенінде Пунт (кабельдік паром) салынды, ол Мельбурн мен Джилонг, Балларат, Кастлемейн және Бендиго арасындағы жалғыз байланыс болды. Пунт қонақ үйі үш жылдан кейін ашылды және бұл аймақтағы алғашқы ғимарат еді. Алғашқы он жыл бойы қонақ үйдің жалғыз бизнесі – ірі қара мен қойларды тасымалдау болды. 1851 жылдан кейін, батыста алтын табылғаннан кейін, паб алтын іздеушілермен қарқынды сауда жасады. Ескі пабтың бір бөлігі әлі де сақталып тұр және қазір "Пионер" деп аталады. Пошта 1857 жылдың 12 қазанында ашылды. Футскрей 1859 жылы 300 тұрғыны және 70 ғимараты бар муниципалитет деп жарияланды. Соған шамамен бір уақытта тұзды су (қазіргі Марибернонг) өзені арқылы алғашқы көпір салынды. Балларат жолында Бэрн Брей жеке ауруханасы орналасқан. Сол жерде көптеген балалар дүниеге келді. Футскрей XIX ғасырдың екінші жартысында өнеркәсіптік аймаққа айналды, ал 1960 және 70-жылдары өндіріс саласы төмендеуді бастады.

Адамдар

Футскрей Кулин ұлтының аборигендік Woiwurrung және Boonwurrung тайпаларының отаны болған. 2011 жылы Футскрейде 13 193 тұрғын 135 елден келген. 2006 жылы халықтың жартысынан азы (41,1%) Австралияда туған, шетелден келгендердің басты елдері Вьетнам, Қытай, Үндістан, Ұлыбритания және Италия. Жас өркендеудің артуымен, Футскрейде англо-кельт австралиялықтарының саны тұрақты түрде өсіп келеді, ал көршілес Батыс Футскрейде одан да айқын өзгерістер байқалады. 2021 жылы Австралияда туғандардың үлесі 50,9%-ға жетті, Вьетнам мен Үндістан шетелде туғандардың ең көп кездесетін елдері болып табылады. 2021 жылы Футскрейде тұратын адамдардың орташа жасы 34-ке тең. Марибернонг кеңесі 2031 жылға қарай халықтың өсуі Футскрей тұрғындарының санын 14 100-ден 30 500-ге дейін екі еседен астам арттырады деп болжайды, бұл шамамен 7000 жаңа тұрғын үйді қажет етеді.

Саясат

Футскрей Фрейзер федералды сайлау округіне (қазіргі уақытта АЛП-дан Дэниел Мулино ұстап тұр) 2022 жылғы федералды сайлауға дейін болған қайта бөлуден кейін, Футскрей штаттық сайлау округіне (қазіргі уақытта АЛП-ның Кэти Холл ұстап тұр) және жергілікті деңгейде Марибернонг қаласына кіреді (2020 жылғы сайлау: 3 лейбористік, 1 тәуелсіз, 2 жасыл, 1 социалистік кеңесші). Бұл маңның сайлаудағы тарихи үлгілері жұмысшы табының және көптеген көшпенділердің қоныстанған маңына тән. Футскрей – АЛП үшін өте сенімді штаттық округ, 2014 жылғы штаттық сайлауда дауыстардың 65% лейбористерге берілді. Мельбурн және басқа штаттардың астаналарындағы басқа округтармен үйлесімді, Австралиялық жасылдарға қолдау соңғы жылдары артты; 2014 жылғы штаттық сайлауда Футскрейде жасылдар алғашқы дауыс берудің 17 пайызын алды. 2010 жылғы федералды сайлауда АЛП Футскрейді қамтитын Геллибранд округін дауыстардың 59% жинап жеңді. Либерал-ұлттық партиялар 23% алды, ал жасылдар 15% дауыспен +6% дауыс жинады. Жасылдар партиясының өкілі Джанет Райс 2003 жылы Марибернонг қалалық кеңесіне сайланды, 2005 жылы қайта сайланды, ал 2006 жылы қала әкімі болып сайланды. Әкім болған кезінде Джанет көлік емес, велосипед пайдаланды. Алғашқы вьетнамдық әйел әкім Май Хо 1997-1998 жылдары қызмет етті. Май Хо 1982 жылдың желтоқсан айында екі кішкентай қызы мен он алты доллармен Австралияға келді. 1997 жылы Марибернонг қаласының әкімі болды. Он екі айдан кейін оның қызы Тан Ле «Жылдың жас австралиялысы» атағын жеңіп алды.

Тағам

2013 жылы Футскрейде 130-дан астам мейрамхана болды, оның ішінде 30 вьетнамдық, 20 үнді, 17 қытай, сондай-ақ эфиопиялық, австралиялық, индонезиялық, итальяндық, тай, түрік және жапон тағамдарын ұсынатын бірнеше мейрамханалар бар еді. Subway және Nandos – орталық Футскрейдегі жалғыз көпұлттық корпоративтік тамақ өнімдерін сататын дүкендер. Атақты мейрамханалардың қатарында 3AW радиосының «Жылдың пабы» сыйлығын жеңіп алған Station Hotel бар. Футскрей базары – ірі жабық жаңа өнімдер мен теңіз өнімдері сататын орын, онда 33 тағамдық дүкен мен 50 жалпы мақсаттағы дүкен бар, олар түрлі этностар мен жергілікті мейрамханаларға қызмет көрсетеді. Ол Футскрей теміржол станциясының қарсы бетінде орналасқан. Футскрей жолындағы Мельбурн көтерме сауда базары (көбінесе Футскрей саудагерлер базары деп аталады) 2015 жылы Эппингке көшірілді. Футскрейдегі тағы бір ірі базар – Кішкентай Сайгон, ол 1992 жылы Азия халқының өсімін қолдау үшін ашылды, бірақ клиенттерінің арасында барлық топтан адамдар болды. Кішкентай Сайгон тропикалық жемістер мен азиялық өнімдердің алуан түрлі таңдауын ұсынатын, шулы және көп адамға толы орын болды. Алайда, 2016 жылдың 13 желтоқсанында болған ірі өрт салдарынан бұл базар қирады, залал 12 миллион доллардан асты. 2021 жылдың қазіргі күніне дейін базарды қайта құру жоспарлануда.

Мәдениет

Футскрейде 1930 жылдардағы арт-деко стилінде салынған бірнеше әдемі ғимараттар бар, олардың көпшілігі жарамсыз күйде және дүкен таңбалары мен шатырлардың артында жасырылған. Бұрынғы Футскрей қалалық әкімшілік ғимараты Виктория штатындағы американдық роман стиліндегі жалғыз азаматтық ғимарат. Оның сыртқы пішіні арт-деко, модерн, кельт, испан және ортағасырлық стильдердің қосындысынан тұрады. Футскрей саябағы – Австралиядағы Эдвард дәуіріндегі ең ірі және сақталған парктің көрнекті мысалы; ерекшеліктеріне рустикалық тас жұмыстары, әсемдік көлдері және пальма ағаштарының кең қолданылуы жатады. 15 гектар аумақты құрайтын бұл саябақ Виктория штатының мұра тізіміне енгізілген мұралық орын болып саналады. 2011 жылдың наурыз айында "қаржылық қиындыққа тап болған" жергілікті кеңес саябақты 1,8 миллион долларға қайта жаңарту жобасын мақұлдады. 2019 жылы кеңес саябақтың үштен бір бөлігін жекешелендіруге тырысып, сәтсіз аяқтады.

Танымал мәдениетте

Футскрей бірнеше австралиялық фильмдердің түсірілім ортасы болды. 1992 жылы «Ромпер Стомпер» фильмі Футскрейде және оның айналасында түсірілді. Фильмде неонацистік скинхедтер тобының вьетнамдық иммигранттарға қарсы күресі бейнеленеді. Барлық көріністер жергілікті жерде түсірілмеген: фильмде көрсетілген «Футскрей теміржол вокзалында» жаяу өтушілерге арналған жер асты жолы бар, ал шын вокзалда жаяу өтушілерге арналған көпір бар; түсірілімдер үшін Ричмонд вокзалы пайдаланылды. 1994 жылғы «Металл тері» және 2015 жылғы «Пауно» фильмдері де Футскрейде және оның айналасындағы оқиғаларды қамтиды. Мельбурн тобы Camp Cope-тың «Footscray Station» әні, әнші және гитарист Джорджия Мактың туған жері Кьюден Футскрейге көшіп келгені туралы. Австралиялық поп-панк тобы Nö Class өзінің әндерінің мәтіндерінде жиі Футскрейге сілтеме жасайды, мысалы, 2018 жылғы «Carry Me Home» хиті, оның оқиғасы әйгілі Футскрей қонақ үйіне оралған. Мельбурн тобы The Smith Street Band өзінің «Shine» әніне түсірген бейнеклипті австралиялық AC/DC тобының «It's a Long Way to the Top (If You Wanna Rock 'n' Roll)» әніне түсірген бейнеклипке құрмет ретінде Футскрей қаласының орталық бөлігінде, Баркли көшесі бойында түсірді.

Топтар

Николсон көшесіндегі пана іздеушілерге көмек көрсету орталығы мыңдаған пана іздеушіге көмек, әлеуметтік қызмет және медициналық көмек көрсетеді. Австралиялық хорват қауымдастығының бас кеңсесі Футскрейде орналасқан және аймақтағы ірі хорват қауымдастығына қызмет етеді. Басқа этникалық қауымдастықтар, көшіп келушілер мен босқындар топтарына африкалықтар, албандықтар, бирмандықтар, қытайлар, хорваттар немесе босниялықтар, эфиопиялықтар, филиппиндер, гректер, харариліктер, венгрлер, итальяндықтар, македониялықтар, көпмәдениетті, поляктар, орыстар, испандықтар және латын американдықтары, судандықтар мен вьетнамдықтар жатады. Footscray клубы 1894 жылдан бері Футскрейдің бір бөлігі болып табылатын әлеуметтік клуб. Бұл 19 ғасырда Австралияда велосипед тебу кең таралған кездегі Footscray Cycle Club болған. 1909 жылы клуб Пейсли көшесінде тұрақты орналасқан, ол бүгінге дейін сол жерде тұр. Ғасырдың басында клуб жергілікті қауымдастықтың мүшелері жиналатын және бүгінге дейін араласатын таза жергілікті әлеуметтік клубқа айналды. Footscray тарихи қоғамы аймақтың тарихын жазу және сақтау үшін бірнеше бағытта жұмыс істейді. Қоғамның белсенді мүшелері осы мақсатқа жетуге көмектесу үшін түрлі іс-шараларға қатысады. Сирек кітаптар, бизнес құжаттары және хат алмасу сияқты құжаттар 1876 жылы Австралия Ұлттық банкінің филиалы ретінде салынған Эрсшилдун штаб-пәтерінде сақталады. Қоғам бұл тарихи ғимараттың иесі және оның ішкі және сыртқы бөліктерін қалпына келтірді. Экскурсиялар, форумдар мен талқылаулар тұрақты түрде өткізіледі. Футскрей Австралия скауттарының Каривара скаут ауданының орталығында орналасқан. "Каривара" сөзі жергілікті абориген тілінде "Батыс" дегенді білдіреді. 1909 жылы құрылған 1-ші Футскрей скаут залы Хайд-стриттегі Футскрей полиция бөліміне жақын орналасқан тарихи ғимарат. 3-ші Футскрей залы теміржол желісінен көрінеді және қазірде жастарға арналған бағдарламалар жоқ, бірақ ересектерді оқыту орталығы болып табылады. 2-ші Футскрей скаут залында 1982 жылы алғашқы зал өртенгеннен кейін заманауи кірпіштен салынған зал бар. Топ 7 жастан 26 жасқа дейінгі балаларға арналған бағдарламаларды ұсынады және Баркли көшесіндегі Гуадион паркінде жиналады. 10-шы Футскрей скаут тобы Эссекс көшесінде YMCA-ның жанында орналасқан және 7 жастан 15 жасқа дейінгі балаларға арналған бағдарламаларды ұсынады. 5-ші Футскрей тобы Седдон теміржол станциясының қарсы бетінде орналасқан және 6 жастан 15 жасқа дейінгі балаларға арналған бағдарламаларды ұсынады. Барлығы Австралия скауттарының құрамына кіреді. Maribyrnong Truck Action Group және Less Trucks For Moore топтары Футскрей және айналасындағы аудандардағы ауаны тазалауға жұмыс істейді. Басқа топтарға: Футскрей саудагерлер қауымдастығы, Футскрей Азиялық бизнес қауымдастығы, Теміржолды сақтау, Футскрей теміржол тұрғындары үшін әділдік, Футскрей әншілері және Футскрей Ротари клубы жатады.

Өнер

2013 жылы Марибернгонг қаласы 170 000 долларлық қоғамдық өнер инсталляциясына конкурс жариялады. Суретшілер Викки Кузенс, Маре Кларк және Джеф Нилдің жеңімпаз болған туындысы Футскрей сауда орталығының оңтүстік жағындағы қиылыста шеңбер құрайтын алып тас блоктардан тұрады, бұл куломон немесе құнақтарды қарсы алу ыдысын символдайды. Жұмыс 2013 жылдың маусым айында орнатылды. Footscray Community Arts Centre (FCAC) – заманауи өнер, қоғамдық қатысу, мәдени даму және көпмәдениетті өнер орталығы. 1974 жылы құрылғаннан бері 2 миллионнан астам адам FCAC-ке келді немесе оның көптеген іс-шараларына, жобаларына, бастамаларына, семинарларына және бағдарламаларына тікелей қатысты. Феникс жастар театры 2014 жылы Феникс жастар орталығында, Футскрейдегі Бакли көшесі, 72 нөмірде ашылды. Тарихи Footscray бұрғылау залында 1991 жылы құрылған Әйелдер циркі және 1992 жылы құрылған әлемдік танымал Snuff Puppets орналасқан.

Музыка

Футскрейде музыка мен қола оркестрлерінің бай тарихы бар, қазіргі уақытта Футскрей Ярравилл қалалық оркестрі – FYCB оның үйі болып табылады. Ол апта сайын репетиция жасайды және жыл бойы жергілікті, ұлттық және халықаралық деңгейде өнер көрсетеді. FYCB жыл сайын желтоқсанда Ярравилл бағында «Шам жағында ән айту» ісшарасын өткізеді. Олар 2010 жылы VBL штатының чемпионы атанды. «Хайд-стрит» жастар оркестрі 1928 жылы құрылған. «Хайд-стрит» жастар оркестрі аймақтың тарихына үлкен үлес қосты, өйткені оркестр Уиттен-Овалда ойнап тұрғанда Футскрей футбол клубының (қазіргі «Батыс Булдогс») ресми әнін орындады. FYCB Викториядағы бес A санатты қола оркестрінің бірі және Ұлттық чемпионаттарда сәтті өнер көрсетті. «Жабула!» – Африкалық қауымдастық хоры, оны судандық әнші Аяк Квай және перкуссия шебері Таванда Гаджиква басқарады. Хорда әртүрлі білім деңгейі мен әртүрлі африкалық тамырлары бар адамдар бірігеді. Хор екі апта сайын сенбі күндері Футскрей қоғамдық өнер орталығында жиналады.

Фестивальдар

"Батыстағы өркендеу" 17 мамыр 2015 жылы Марибернонг қаласында Мельбурн батысында қарқынды дамып келе жатқан африкалық өнер, мәдениет және шағын бизнестерді таныстырады, бұл Мельбурнде Африка күні мерекелерінің апталық бастауы болды. 2011 жылы құрылған бұл жыл сайынғы "Emerge" ісшарасы MAV-тың жаңадан бастаған және босқындар өнерпаздары мен қауымдастықтарына арналған CCD бағдарламасының нәтижесі, нәтижесінде 2014 жылы Австралиялық Африкалық Шағын Бизнес Ассоциациясы құрылды, ол Мельбурн батысындағы африкалық мейрамханалар мен кафелердің өсіп келе жатқан санын ұсынады. Сент-Джеромс Лэйнвей фестивалі – Футскрей қауымдық өнер орталығымен серіктестікте өткізілетін жыл сайынғы көшелік фестиваль. 2015 жылы фестивальге 15 000 адам келді. Соңғы кезде фестиваль Футскрей саябағында өтіп жатыр. Батыс Бульдогс қауымдастық фестивалі мен Отбасы күні әр жазда Уиттен Овалында өткізіледі. Футскрей Азиялық Бизнес Ассоциациясы (FABA) ұйымдастырған Қытай Жаңа жылы мерекесіне орай Футскрейдің орталық көшелері жабылады. Қуан Мин Тет фестиваліның мерекелері көршілес Брейбрук қаласында кеңейтілді. "Биг Вест" 1997 жылы MAP (Maribyrnong Arts Project) деген атпен басталды және екі онжылдық бойы жалғасты. 2011 жылы оған 37 000-нан астам адам қатысты. Соңғы "Биг Вест" фестивалі 2015 жылдың қараша айында өтті. 2016 жылдың шілдесінде "Биг Вест" басқармасы "Биг Вест"ті тарату жоспарын жариялады. Осыған байланысты жергілікті өнер қауымдастығы "Биг Вестті сақтап қалу" тобын құрды, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды.

Қоғамдық бастамалар

Grasslands Organic Grocery – 1997 жылы құрылған коммерциялық емес қоғамдық бастама. Барлық өнімдер сертификатталған органикалық/биодинамикалық болып табылады; жануар текті ингредиенттерден таза; ең аз өңделген/қаптамаланған; пайдалануға пайдалы; қолжетімді бағада; жергілікті түрде өндірілген; жақсы жұмыс жағдайлары бар және басқа да жаман немесе тұрақсыз әрекеттерге қатысы жоқ шағын кәсіпорындармен жасалған. Жеңілдік картасының иелері дүкеннен тауар сатып алғанда жеңілдік алады, қазіргі уақытта дүкен тек бейсенбі күндері ғана ашық.

Өнеркәсіп

Футскрейдің маңындағы және оның айналасындағы көптеген зауыттар мен қоймалар әлі де кездеседі, бірақ көптеген бұрынғы өнеркәсіптік алаптар заманауи тұрғын үйлерге айналуда. Олардың ішіндегі ең үлкені – бұрынғы Футскрей оқ-дәрі фабрикасы, ол Марибернонг өзенінің жағалауында, Флемингтон жарыс алаңына және Мельбурн қаласының орталығына көрініс ашатын биік орналасқан. Футскрейдің шығыс бөлігі, Ярра және Марибернонг өзендері арасындағы саласында, теміржол сарайлары, 1998 жылғы Австралияның портындағы еңбек дауының ортасы болған Апплетон және Суонсон доктері, сондай-ақ Мельбурнның көтерме жеміс-жидек және көкөніс базары орналасқан. Базарда 400 кәсіпорын бар, 3000 адам жұмыс істейді және Виктория штатының жаңа өнімдерінің 60 пайызын қамтамасыз етеді. 2013–14 жылдары база Эппингке көшірілуге тиіс. 2005 жылы штаттық үкімет Мельбурн портын кеңейту және аймаққа жаңа жүк тасымалы теміржол желілерін салу мақсатында Мельбурнның көтерме жеміс-жидек және көкөніс базарын жабу туралы хабарлады. Lonely Planet Publications штаб-пәтері шығыс Футскрейде, Марибернонг өзенінің жағалауында, Хобсонс шығанағының жағалау жолына жақын орналасқан. Lonely Planet 100 миллионнан астам кітап жариялаған, ал 2013 жылы BBC компаниясы Lonely Planet-ті американдық компанияға 75 миллион долларға сатты. Штаб-пәтер 2016 жылы Карлтонға көшірілді, ал бұл орын The Dream Factory коворкинг кеңістігіне берілді.

Қоғамдық кітапханалар

Футскрей қоғамдық кітапханасы Марибернонг қалалық кеңесінің басқаруында. Қызметтерге: мектепке дейінгі балаларға арналған "оқу уақыты", кіріспе экскурсиялар, зерттеу қажеттіліктеріне көмектесетін анықтамалық және ақпараттық қызметтер, интернет-сабақтар, сондай-ақ кітапханаға келе алмайтындарға арналған қызметтер кіреді. Кітапханада: қоғамдық интернет, мәтін өңдеу, фотокөшіру, жеке оқу орындары, жергілікті зерттеулер/генеалогиялық зерттеулер залы, конференциялар мен талқылаулар өткізуге арналған бөлмелер, нәрестелерге арналған киім ауыстыру бөлмесі және қоғамдық хабарландыру тақталары бар. Кітапхана аптаның 7 күні жұмыс істейді (мемлекеттік мерекелерде жабық). Footscray Mechanics' Institute Inc. 1856 жылы құрылған және құрылғаннан бері кітапхана қызметін жүзеге асырып келеді. Қазіргі FMI кітапханасы 1913 жылдан бері 209 Николсон көшесінде орналасқан. Кітапхана жеке жарна төлеп кіретін кітапхана, аптасына 3 күн – сәрсенбі, бейсенбі, жұма күндері сағат 10:00-ден 16:00-ға дейін жұмыс істейді, демалыс және мемлекеттік мереке күндері, сондай-ақ Рождество мен Жаңа жыл қарсаңында 3-4 аптаға жабылады.

Денсаулық

Футскрейдің және оның айналасындағы тұрғындардың денсаулық сақтау қажеттіліктерін Батыс жалпы ауруханасы немесе WHF қамтамасыз етеді. Батыс жалпы ауруханасы – ірі оқу және ғылыми-зерттеу орталығы, ол стационарлық және амбулаториялық жедел медициналық көмектің толық спектрін ұсынады. Қазіргі уақытта ауруханада асқазан-ішек аурулары, колоректальдық қатерлі ісік, шұғыл жағдайларда көмек көрсету, онкология, тыныс алу органдарының аурулары, ұйқы бұзылыстары және тамыр хирургиясы салаларында зерттеулер жүргізілуде. Батыс ауруханасының негізгі қызметтері: жедел медициналық және хирургиялық көмек, қарқынды және коронарлық күтім, шұғыл жағдайларға жауап беру, бүйрек ауруларына ем, ерекше дәрі-дәрмек пен алкогольге тәуелділікке көмек, зейнеткерлерге және паллиативтік күтім көрсету. Аурухана сонымен қатар Мельбурн университетінің медициналық бағдарламасының оқу кампустарының бірі болып табылады. Батыс аймақтық денсаулық сақтау орталығы 1964 жылы құрылды. Қызметтерге африкалық қауымдастықтың өкілі, босқындар денсаулығына жауапты медбике, әйелдер денсаулығына жауапты медбике, диетологтар, жастар денсаулығына жауапты медбике, диабетпен ауыратындарды оқытушы, подиатр, кеңесшілер және физиотерапевтер кіреді. Сонымен қатар, жалпы хирург пен балалар дәрігері келіп қызмет көрсетеді. Патологиялық және стоматологиялық қызметтер орталықта бір жерде орналасқан.

Ғибадат орындары

2011 жылы Футскрей тұрғындарының 60% дінге жататынын мойындады, бұл 2006 жылғы 70% көрсеткіштен төмен. Футскрейде Англикан, Assemblies of God, Баптист, Буддист, Католик, Мәсіхшілер шіркеуі, Евангелиелік христиан, Тәуелсіз христиан, Лютеран, Мұсылман, Православ, Пентикостал, Пресвитериан және Біріккен шіркеу сияқты көптеген діни ұйымдар мен құдайға табыну орындары бар. Қытай теңіз құдайы Мазудың Австралиядағы ең ірі ғибадатханасы – Көк патшайым ғибадатханасы өзен жағасында салынуда. Оның аумағында алтыннан жасалған мүсін де бар.