Кіріспе

Виктория штатындағы қала, Австралия. Geelong (/dʒ//ᵻ/'/l//ɒ//ŋ/ jihLONG) (Wathawurrung: Djilang/Djalang) – Австралиядағы Виктория штатындағы портовый қала, Корио шығанағының шығыс жағында (Порт-Филлип шығанағының кіші батыс бөлігі) және Барвон өзенінің сол жағалауында, Мельбурннен оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. 2018 жылғы маусым айының мәліметтері бойынша, Geelong халқы 268 277 адамды құрайды, бұл Мельбурннан кейінгі Виктория штатының екінші ірі қаласы. Сонымен қатар, Geelong Австралиядағы ең жылдам өсіп келе жатқан екінші қала. Геолонг өзінің маңызды орналасуына байланысты "Есік қаласы" деп те аталады, ол Батыс Виктория аймақтық орталықтарына, соның ішінде солтүстік-батыстағы Балларатқа, оңтүстік-батыстағы Торквейге, Ұлы мұхит жолына және Уорнэмбулга, батыстағы Гамильтонға, Колакқа және Винчелсияға, солтүстік-шығыстағы Мельбурнға дейін аймақтар үшін Орталық таулы аймақтан өтетін көлік дәлізін қамтамасыз етеді. Үлкен Geelong қаласы Ньюкасл және Вуллонгонг қалаларымен серіктестікте Gateway Cities Alliance одағының мүшесі. Geelong – Үлкен Geelong муниципалитетінің әкімшілік орталығы, ол Порт-Филиптің жалғыз аймақтық мегаполисі болып табылады және қалалық, ауылдық және жағалаулық барлық аймақтарды, соның ішінде бүкіл Белларин түбегін қамтиды. Geelong қалалық аймағы (SUA) Үлкен Geelong жергілікті басқару органымен (LGA) сәйкес келеді, бірақ SUA Портарлингтон статистикалық аймағын (SA2) қамтымайды, бірақ Point Lonsdale, Queenscliff және Torquay SA2 аймақтарын қамтиды. Солтүстіктегі Лара жазығынан басталып, оңтүстіктегі Waurn Ponds төбелеріне дейін, шығыста Корио шығанағымен және батыста Баррабол төбелерімен шектеледі. Geelong қаласы орналасқан жердің түпкілікті иелері – Кулин тайпасының Вадавуррунг (сонымен қатар Ватарунг деп те аталады) аборигендері. Wadawurrung дәстүрлі иелері аборигендер корпорациясы – аймақтың тіркелген аборигендік ұйымы. 1827 жылы құрылған Geelong қаласының қазіргі атауы жергілікті Вадавуррунг атауынан алынған, ол "жер", "қаптар" немесе "жартасты құрылым" дегенді білдіреді. Аймақ алғаш рет 1838 жылы, Мельбурннен үш апта бұрын еуропалық қоныс аударушылармен зерттелген. 1840 жылғы маусымда Порт-Филип округінде екінші пошта бөлімі ашылды. Осы кезеңде алғашқы жүн қоймасы салынды және ол Батыс округінің жүн өнеркәсібі үшін портқа айналды. Викториядағы алтын асыру кезеңінде Geelong Балларат округіндегі алтын кен орындарына бағытталған негізгі порт ретінде өркендеді. Кейін қала өндіріс саласын дамытып, 1860 жылдары жүн фабрикалары, арқан фабрикалары және қағаз фабрикалары бар Австралиядағы ең ірі өндіріс орталықтарының біріне айналды. 1910 жылы қала мәртебесі берілді, осы уақыттан бастап 1960 жылдарға дейін өнеркәсіптік өсім қаланың штаттың өндіріс орталығы ретінде беделін нығайтты. Қаланың алғашқы жылдарында Geelong тұрғындары көбінесе "Geelongite" немесе "Pivotonian" деп аталды, бұл қаланың "The Pivot" деген лақап атына байланысты болды, ол аймақтың кеме және теміржол торабы ретіндегі рөлін көрсетеді. Соңғы он жылда халық санының өсуі қызмет көрсету саласының дамуына байланысты болды, өндіріс секторының қарқыны төмендеді. 1990 жылдан бері қаланың орталық бөлігі қайта жаңартылуда, сонымен қатар ішкі қала маңындағы елді мекендер жаңаруда, қазіргі уақытта халық санының өсу қарқыны ұлттық орташа көрсеткіштен жоғары. Бүгінде Geelong денсаулық сақтау, білім беру және озық өндіріс орталығы ретінде дамып келеді. Қаланың экономикасы тез өзгеруде, ауыр өндірістің көп бөлігін жоғалтудың салдарына қарамастан, басқа да үшінші секторларда үлкен өсім байқалып, өзін Австралияның бас қаласы емес қалаларының бірі ретінде орнықтыруда. Бұл қалада Австралия футбол лигасының екінші ең көне клубы – Geelong футбол клубы орналасқан.

Этимология

Geelong атауы Djilang-тен шыққан, бұл атауны аймақтың түпкілікті иелері – Wadawurrung елді мекендеген кезде қолданған.

Ерте тарихы және негізі

Гиллонг және Белларин түбегі – вадавурунг (ватхаурунг) іргелі австралиялық тайпасының дәстүрлі жерлері. Аймаққа алғаш келген еуропалық Джон Боуэн басқарған бригтегі лейтенант Джон Мюррей болды. Олар жақын аумақты зерттеп, 4 ақпанда «Леди Нельсонға» қайтып келді. Үміткер нәтижелер туралы хабарлағаннан кейін, «Леди Нельсон» 14 ақпанда Порт-Филипке кірді және 12 наурызға дейін шықпады. Осы уақыт ішінде Мюррей Гиллонг аймағын зерттеді және шығанақтың қарамағында тұрғанда бүкіл аймақты Ұлыбританияның иелігі деп жариялады. Ол шығанақты Филипп Гидли Кингтің құрметіне Порт Кинг деп атады. Мюррейден кейін көп ұзамай Мэтью Флиндерс келді, ол 1802 жылдың 27 сәуірінде Порт-Филипке кірді. Сол жылдың қазан айында подполковник Дэвид Коллинз басқарған топтар шығанаққа келді және Салливан шығанағында жазалау ошағын құрды. Топ 22-27 қазан аралығында Корио шығанағының солтүстік жағалауында болды, сол жерде Викториядағы еуропалықтың қолынан алғашқы абориген қаза тапты. Осы кезде аборигендер аймақты «Корайо» деп атаған, ал шығанақты «Джиллонг» деп атаған. 1835 жылы Джон Бэтмен Инденттед-Хедті өзінің базалық лагері ретінде пайдаланды, бірнеше жұмыскерді қалдырып, Тасманияға (сол кезде Ван Димен жері деп аталған) қосымша жабдықтар мен отбасын алуға кетті. Осы жылы Бакли Джон Хелдер Уедж басқарған топқа бағынды, кейіннен губернатор-лейтенант сэр Джордж Артур оны кешірді және оған аборигендерге аудармашы болып тағайындады. 1836 жылдың наурыз айында Дэвид Фишер, Джеймс Страхан және Джордж Рассел атты үш шаруа Каледонияға келді және аймақты қоныстандырды. Файанс аборигендердің алғашқы санағын жүргізді, нәтижесінде аймақта 275 абориген тұрғаны анықталды. Файанс оларға жамылғы, қант және ұн таратты, бірақ жамылғы жетіспегендіктен туған ашу кезінде әскерлеріне оларға «атуға» бұйрық берді. Файанс қалаға су жеткізуді жақсарту үшін, тұзды төменгі ағыстардың таза сумен араласуын және судың толуын болдырмау үшін су өткізбейтін бекініс салды. 1839 жылы Чарльз Сиврайт, аборигендердің жаңа тағайындалған көмекшісі (батыс округі үшін) Файанс фордының жанында Барвон өзенінде лагерь құрды. Гиллонг кілттері 1845 жылы губернатор Чарльз Ла Троб Корио шығанағында табылған. Олар тасқа осылай бекітілген, ол олардың 100-150 жыл бойы сол жерде болғанын, мүмкін португалдық теңізшілер тастағанын ойлады. 1849 жылы Файанс Гиллонг қалалық кеңесінің алғашқы мэрі болып сайланды. Гиллонгтың алғашқы қоныстандырушысы Александр Томсон, оның құрметіне Гиллонг шығысындағы Томсон ауданы аталған, Барвон өзенінің бойында қоныстанды және 1850 жылдан 1858 жылға дейін бес рет Гиллонгтың мэрі болды.

1850-ші жылдар: Алтынға шабу

1851 жылы жақын орналасқан Балларат қаласында алтын табылды, бұл 1850 жылдардың ортасына қарай Джилонг халқының 23 000 адамға дейін өсуіне әкеп соқты. 1852 жылы Джилонг ауруханасы ашылды, ал 1855 жылы Джилонг қалалық үйінің құрылысы басталды. 1859 жылы Томас Остин Австралияға қоянды әкелді, ол оларды Англиядан Винчелси маңындағы Барвон паркіндегі жеке меншігіне аң аулау үшін импорттады. Джилонгтың ең белгілі универмагтарының бірі – Bright & Hitchcocks 1861 жылы құрылды. 1866 жылы Грэм Берри Geelong Advertiser газетіне қарсылас ретінде Geelong Register газетін шығарды. Бұл жоба сәтті болмағандықтан, ол Advertiser газетін сатып алып, енді біріктірілген газеттердің редакторы болды. Ол газетті платформа ретінде пайдаланып, 1869 жылы Джилонг-Весттен сайланды. 1877 жылы ол Джилонгқа ауысты, сол жерді 1886 жылға дейін өкілдік етті және 1875, 1877–1880 және 1880–1881 жылдары Виктория премьер-министрі қызметін атқарды. Қала орталығындағы Базар алаңында 1856 жылы сағат мұнарасы орнатылды, ал 1879 жылы көрме ғимараты ашылды.

1860-шы жылдар: "Ұйқылы аңғар"

Алтын іздеу кезеңінде Балларат пен Бендигоның халқы Джилонгтан көп болды. Мельбурн сыншылары Джилонгты "Ұйқылы аңғар" деп атады. 1860 жылдары қала батыс Виктория үшін теміржол және кеме тасымалының торабы болғандықтан "Торап" деп аталды.

1900-жылдар: қала дамуы

Гелонг қаласы 8 желтоқсан 1910 жылы ресми түрде қала мәртебесін алды. Қала 1902 жылы жұмысын бастаған Geelong электр станциясы арқылы электр қуатымен қамтамасыз етілді, 1905 жылдың желтоқсанында Geelong Harbour Trust құрылды, ал 1908 жылы Geelong Waterworks and Sewerage Trust құрылды. Электр трамвайлары 1912 жылы іске қосылып, 1956 жылы тоқтағанға дейін қала орталығынан қала шеттеріне дейін қатынайтын. Базар алаңындағы алғашқы дүкен 1913 жылы ашылды. 1938 жылы Порт-Филип шығанағындағы соңғы бу кемелерінің бірі – «Эдина» Гелонгке соңғы сапарын жасады, бұл жағалау демалысын және ең жылдам сапар үшін жарыстар дәуірін аяқтады. Шығыс жағалауды абаттандыру және бассейнді құрылысы 1939 жылы, шамамен 10 жылдық жұмыстан кейін аяқталды. Кейін 1985 жылы Австралиялық жануарлар денсаулығы зертханасы, ал 1988 жылы Ұлттық жүн мұражайы ашылды. 1985 жылы қаладағы алғашқы жабық сауда орталығы – Market Square, ал оған жақын орналасқан Bay City Plaza 1988 жылы ашылды. 1959 жылы Гелонгте құрылған Pyramid Building Society 1990 жылы банкротқа ұшырады, нәтижесінде 200 000-нан астам салымшыға 1,3 миллиард австралиялық долларынан астам қарыз қалды, бұл Гелонг экономикасын тұрақтап қалдырды. 1993 жылдың 18 мамырында бірнеше кішігірім муниципалитеттер мен бұрынғы Гелонг қаласы бірігіп, Үлкен Гелонг қаласы құрылды. 1995 жылы Барвон өзені 1952 жылдан бері болмаған ең ірі су тасқынынан тасып кетті.

21 ғасыр

2004 жылы Авалон әуежайы штаттар арасындағы жолаушылар тасымалын жүзеге асыру үшін жаңартылды, бұл Jetstar бюджеттік авиакомпаниясының Мельбурн және Джилонг қалаларындағы аймақтарға қызмет көрсетуіне мүмкіндік берді. Ірі жобаларға 150 миллион долларлық Westfield Geelong кеңейту жұмыстары кіреді, онда Ярра көшесінің үстінен өтетін көпір, қаланың алғашқы Big W дүкені және қосымша 70 жаңа мамандандырылған дүкендер салынды; 37 миллион долларлық Deakin Waterfront кампусын қайта жаңғырту және 23 миллион долларлық Deakin Medical School; 50 миллион долларлық Edgewater пәтерлерінің жағажай маңындағы құрылысы; Орталық бизнес-ауданда (CBD) бірнеше миллион долларлық кеңселерді салу; және Уорн тоғандарында 30 миллион долларлық жаңа су орталығы. 80 миллион долларлық Браухэм-стрит штаб-пәтерінің құрылысы 2008 жылдың соңында аяқталды. 2008 жылдың қараша айында Ford Australia компаниясы Австралияда жасалған I6 қозғалтқышы ең соңғы эмиссия талаптарына сәйкес қайта жаңартылатынын және осыған байланысты қозғалтқыш өндірісі зауыты жаңартылатынын мәлімдеді (дегенмен, 2017 жылға қарай Geelong және Австралияның басқа да аймақтарындағы барлық автокөлік өндірісі тоқтатылды). Қаланың көкжиегі өзгеріп келеді, Waterfront және орталық бизнес-ауданда бірқатар заманауи пәтерлер жоспарланып жатыр немесе салынып жатыр. 2008 жылдың 10 шілдесінде қаланың батыс жағындағы Мерсер көшесінде 16 және 12 қабаттан тұратын 100 миллион долларлық екі мұнаралы пәтер кешені салуға рұқсат берілді. Бұл мұнаралар қаладағы ең биік ғимараттарға айналады, бұл атақ бұрын Mercure Hotel-ге тиесілі болған. Үлкен Джилонг қаласының стратегиялық жоспарының бөлігі ретінде тағы да биік ғимараттар салу жоспарлануда. Deakin Waterfront кампусының жанында 17 миллион долларлық 11 қабатты пәтерлік мұнара салу да ұсынылды. 2012 жылы Дикин университеті мен Senia Lawyers компаниялары Geelong қаласы үшін «қаланың символы» атты дизайн конкурсын өткізді. Жүлде «The Sea Dragon» атты жобасымен JOH Architects компаниясына бұйырды. Geelong жаңа кітапханасы мен мұра орталығы 2015 жылдың қараша айында көпшілікке ашылды. Жаңа ғимарат жаңа зерттеу орталықтарын, көрме алаңдарын ұсынады және Geelong қаласының бай мұрасын, заманауи және аборигендік мәдениетін сақтайды. Жаңа кітапхана 2016 жылы қоғамдық сәулет саласындағы Сэр Зельман Коуэн сыйлығымен марапатталды. Қазіргі уақытта Geelong қаласында «Жасыл омыртқа» жобасы бойынша ірі жаңғырту жұмыстары жүргізілуде. «Жасыл омыртқа» жобасы Джонстон паркін Ботаникалық бақпен Малоп көшесі арқылы ағаштардың үздіксіз тізбегімен байланыстырады. Малоп көшесін қайта жаңғырту аясында жаяу жүргіншілер мен жергілікті көліктерден бөлек велосипед жолақтары салынуы жоспарлануда, бұл дизайн Австралиядағы алғашқы тәжірибе болып табылады. Бұл жобаға қала орталығындағы көркем мүсіндер мен көше суреттерін орнату кіреді. Джонстон паркінде жаңа жаңбырлы бақша құрылуда, ал Лейтенант Малоп көшесінде де жаңарту жұмыстары жүргізілуде. Geelong West-тегі Pakington көшесінде көшеге жаңа безендірулер енгізіліп, көптеген дүкендер жаңартылуда. Manifold Heights-тегі Shannon Avenue көшесі жаяу жүргіншілерге ыңғайлы болу үшін қайта жаңғыртылуда. Geelong қаласының солтүстігіндегі Rippleside аймағында үлкен өзгерістер болып жатыр, Balmoral Quay құрылысы жалғасуда, ол Rippleside паркін және жақын орналасқан St Helens паркін жағажай маңындағы жаяу жүргіншілер жолымен байланыстырады, сондай-ақ жағажайды қалпына келтіру және қайық тұрағын кеңейту жоспарлануда. Жақында жаңа биік ғимараттар салынып, Geelong қаласына жаңа жұмыс орындары мен тұрғын үйлер ұсынылуда. Worksafe Victoria компаниясы Малоп көшесінде 14 қабаттан тұратын жаңа ғимаратты ашты. 2018 жылдың ортасында ашылған бұл ғимарат, 2019 жылдың соңында екі тұрғын үйден тұратын биік ғимараттар салынып аяқталғанға дейін қаладағы ең биік ғимарат болды. Олар The Mercer және Miramar Apartments деп аталады.

География

Джилонг Порт-Филлип шығанағының оңтүстік-батыс саласы – Корио шығанағының батыс жағасында орналасқан. Асқараңғы ауа райында, Гелонгтың жоғарырақ жерлерінен Порт-Филлип сулары арқылы алыс Мельбурн көкжиегін көруге болады. Барвон өзені Гелонг қаласының оңтүстік шетімен ағып өтіп, Коневарр көліне және Барвон Хедс сағасына құяды, содан кейін Басс бұғазына ағып түседі. Қала Отуэй және Брисбен таулары арасындағы тарлықтың шығысында жатыр және Верриби жазығы мен Батыс жанартаулық жазықтары арасындағы жалғыз төмендікке ие. Геологиялық тұрғыдан алғанда, аймақтағы ең көне тау жыныстары 500 миллион жыл бұрынғы кембрий кезеңіне дейін жетеді, ал вулкандық белсенділік 350 миллион жыл бұрынғы девон кезеңінде болған. Көне заманда су Гелонгтің қазіргі төмендіктерінің көп бөлігін жапқан, Барвон өзенінің сағасы Бельмонт Коммон жерінде орналасқан. Мориак тауының атқылауынан кейін өзеннің бағыты өзгеріп, лава Гелонгқа қарай шығысқа қарай жіберілді. Бұл жерлер интенсивті егіншілік, мал өсіру, орман шаруашылығы және жүзім шаруашылығына өте қолайлы. Ғимараттар салу үшін қолданылған көптеген материалдар, мысалы, Ю Янгс тауларынан алынған көк тас және Брисбен тауларынан алынған құмтас, Гелонгтан қазылып алынған. 1888 жылдан бері Фянсфордта цемент өндіру үшін әктас та қазылып келеді.

Климат

Гелонгта тұрақты ауа райы бар, бірақ оған да төрт анық маусым тән. Климаты орташа мұхиттық (Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Cfb) – батыс желдері басым, бұлттылығы өзгермелі, жауын-шашын орташа, жазда ыстық, қыста жұмсақ немесе салқын болады. Ең ыстық ай – ақпан, ал ең суық ай – шілде. Ең жоғары температура 2009 жылғы 7 ақпанда екі апталық ыздық толқыны кезінде тіркелді, ал ең төменгі температура 1997 жылғы 5 тамызда тіркелген. Жылдық орташа жауын-шашын шамамен 2000 мм, бұл Гелонгты Австралиядағы ірі қалалардың арасындағы ең құрғақ қалаға айналдырады, себебі оңтүстік-батыста Отуэй тауларының күрт жаңбыр көлеңкесі орналасқан.

Басқару

Жергілікті басқаруда Джилонг аймағын Үлкен Джилонг қаласы қамтиды. Кеңес 1993 жылы аймақтағы басқа муниципалитеттердің бірігуі нәтижесінде құрылды. Кеңес палаталары Гиллонгтың орталық бөлігіндегі Гиллонг қалалық ғимаратында орналасқан. Қала төрт округтен тұрады: Браунбилл (орталық Джилонг және ішкі қала маңы), Белларин, Кардиния (оңтүстік Джилонг, Барвон өзенінен оңтүстікке қарай) және Виндермир (солтүстік қала маңы). Браунбилл, Кардиния және Белларин округтерін әрқайсысы үш кеңесші, ал Виндермир – екі кеңесші ұсынады. 2012 жылдан 2016 жылға дейін Гелонг мэрі төрт жылдық мерзімге тікелей сайланды. 2016 жылдың 16 сәуірінде Виктория үкіметі Үлкен Джилонг қалалық кеңесінің мэрін және кеңесшілерін қызметтен шеттетуге шешім қабылдады. Комиссияның тергеуі көрсеткендей, кеңесте қақтығыстар болды, ол Джилонгтың экономикалық қиындықтарын шеше алмады, тиімсіз басшылыққа ие және зорлық-зомбылық мәдениеті қалыптасқан. Үкімет 2017 жылғы кеңес сайлауына дейін кеңесті басқару үшін әкімшілерді тағайындады. 2023 жылы Виктория үкіметі жаңа бас директордың тағайындалуын қадағалау үшін мониторингтік топтар тағайындалатынын хабарлады. Мемлекеттік саясатта Гелонг, Оңтүстік Барвон, Лара және Белларин сайлау округтері Гелонг аймағын қамтиды. 2022 жылғы Виктория сайлауынан кейін осы төрт округтің барлығын Австралияның Еңбек партиясы ұстап тұр. Лара және Джилонг қазіргі уақытта Еңбек партиясы үшін сенімді округтер, ал Оңтүстік Барвон өзінің көрсеткіштерін арттырып, Белларин округі маргиналды болып табылады. 2020 жылдың 12 ақпанында жоспарлау министрі Ричард Уинн Гелонгтың орталық бөлігіне инвестиция тарту стратегияларын және Гелонгта жұмыс орындарын құруға, өсуді ынталандыруға бағытталған ірі жоспарлау өтінімдері бойынша кеңес беру үшін Гелонг өкілеттігін құрды. Комитет төрағасы – Диана Тейлор (заңгер), құрамында Марк Эдмондс (Гелонг сауда палатасының бұрынғы төрағасы), Амир Кутуб (Enterprise Monkey бас директоры), Джилл Смит (Гелонг өнер орталығының бұрынғы бас менеджері), Рори Костелло (Villawood Properties атқарушы директоры) және доктор Сара Лич бар. Федералды саясатта Өкілдер палатасының Корио және Корангамит округтері Гелонг аймағын қамтиды. Корио шамамен Гелонгтың солтүстік жартысын қамтиды және 1970 жылдан бері Австралияның Еңбек партиясы үшін сенімді округ болып табылады, бірақ бұрын 1930 жылдары консервативті кабинет мүшесі және кейін генерал-губернатор болған Ричард Кейси, сондай-ақ бұрынғы велошарышпандар чемпионы және 1960 жылдары көрнекті министр болған Хуберт Опперман осы округтің өкілдері болған. Бұл округті Уитлэм үкіметі кезінде спикер болған Гордон Скоулз та ұстаған. Қазіргі уақытта Корио округін вице-премьер Ричард Марлес ұстап тұр. Гелонгтың оңтүстік жартысын және Белларин түбегін қамтитын Корангамит дәстүрлі түрде Либералды партия үшін сенімді округ болды, бірақ демографиялық өзгерістер мен округтердің қайта бөлінуі салдарынан соңғы жылдары маргиналды болып кетті. Корангамит 1930 жылдан 2000 жылға дейін Либералды партия мен оның алдыңғылары үшін сенімді округ болды. Болашақ Австралия премьер-министрі Джеймс Скуллин 1910 жылдары осы округте бір мерзім қызмет еткен. 2019 жылғы федералды сайлауда Австралияның Еңбек партиясы жеңіске жетті, ал 2022 жылы Либби Кокер жеңіске жетіп, көрсеткішін арттырды.

Іс-шаралар мен мерекелер

Жыл сайын Гиллонг көрме алаңында Корольдік Гиллонг көрмесі өткізіледі. Басқа шараларға Пако фестивалі (жыл сайын ақпан айында өтеді), Гала күні шеруі (жыл сайынғы шара, 2012 жылы 96 жылдығы тойланды) және Отбасылық көңіл көтеру күні (Гала күні тойлауларының бөлігі ретінде жыл сайын өтеді), сондай-ақ Ұлттық тресттің жергілікті бөлімі ұйымдастыратын Гиллонг мұра фестивалі кіреді. Гала күні шеруі 2023 жылы тоқтатылды. Гиллонг екі жылда бір рет Виктория штатындағы жалғыз халықаралық фотосалон – "VIGEX" қабылдайды. VIGEX – "VIктория Гиллонг EXhibition" деген сөздердің бас әріптерінен құралған. Алғашқы шара 1980 жылы өткізілді. Австралиялық Фотографиялық қоғам, көрмелік фотосуреттің әлемдік басқару органы – Халықаралық Фотосурет өнері федерациясы және Викториялық Фотографиялық қоғамдар қауымдастығы екі жылда бір рет өткізілетін фотосалонның демеушілері болып табылады. Гиллонг тарихы Гиллонг тарихи қоғамы және оған байланысты Гиллонг мұра орталығы арқылы сақталады, ол қазіргі уақытта 2015 жылы ашылған жаңа аймақтық кітапхана ғимаратында орналасқан. Бұрынғыда өткізілген, Гиллонг 2017 жылы Apple компаниясының негізін қалаушысы Стив Возняк басқарған Pivot Summit цифрлық конференциясын қабылдаған.

Өнер және ойын-сауық

Дизайн саласындағы ұзақ тарихы мен үлкен жетістіктерін ескере отырып, 2017 жылы Гелонг ЮНЕСКО-ның «Дизайн қаласы» мәртебасына ие болды. Гелонгте көптеген пабтар, түнгі клубтар мен тікелей музыка ойнайтын орындар бар. Бұл қала сонымен қатар Бари Крокер, Гьян Эванс, Magic Dirt, Джефф Ланг, Денис Уолтер, Крисси Амфлетт және Хелен Гарнер сияқты танымал австралиялық топтар мен музыканттардың туған жері немесе бастау алатын орын. Гелонгта Мередит музыка фестивалі, Offshore фестивалі, Poppykettle фестивалі және Ұлттық кельт фестивалі сияқты музыкалық шаралар да өтеді. Қаланың маңызды мәдени орындары – Geelong Performing Arts Centre (әдетте «GPAC» деп аталады), 1500 орындық Costa Hall концерт залы және Geelong Art Gallery. Гелонг қаласында орналасқан Back to Back Theatre – мүгедектік мәселелерін сахнада көтеретін, әлемге танымал заманауи австралиялық театр ұжымы. Ұжымның қойылымдары арқылы «Back to Back Theatre» адамзаттың саясат, этика және философиясы туралы сұрақтарды зерттейді және ел ішінде де, әлемдік аренада да гастрольдік сапарлар ұйымдастырады. 2022 жылы «Back to Back Theatre» 300 000 долларлық халықаралық Ибсен сыйлығымен марапатталды. 2015 жылы жергілікті қоғамдық бастамамен құрылған Creative Geelong Inc коммерциялық емес ұйымы жергілікті таланттарды қолдау және аймақтағы шығармашылық индустрия өкілдері үшін мүмкіндіктерді көрсету мақсатында жұмыс істейді. 2017 жылы Creative Geelong Декин университетімен бірлесіп, Гелонгтың ірі өндіріс орталығынан шығармашылық орталыққа айналуы туралы үш деректі фильм жасады. «Хабкаптар – шығармашылық орталықтар» сериясы Гелонгтағы Федералды жүн фабрикасы, RS&S жүн фабрикасы және Фянсфорд қағаз фабрикасы сияқты үш маңызды орынды көрсетеді және олардың өнеркәсіптік тарихы мен қазіргі шығармашылық орталық ретіндегі жаңа мақсаты туралы айтады.

Медиа

The Geelong Advertiser, Виктория штатындағы ең көне газет және Австралиядағы екінші ең көне газет 1840 жылы құрылған. Тегін таратылатын Geelong Independent және Geelong News қаланың басқа да маңызды газеттері. Гиллонг Мельбурн теледидар лицензиялық аймағының құрамына кіреді және Мельбурннан барлық ашық эфирлік телеарналарды қабылдайды, оның ішінде ABC, SBS, Seven, Nine, Ten және C31 қоғамдық арнасы. Geelong аймағы сонымен қатар Foxtel және Neighbourhood Cable операторлары арқылы кабельдік және спутниктік теледидар қызметтерін пайдалана алады. Жергілікті радиостанциялар: K Rock (рок және поп музыкасы), Rhema FM (христиандық қауымдық станциясы), Hot Country Radio (кантри музыкасы станциясы), The Pulse (қауымдық станциясы), 3GPH (радио арқылы оқу қызметі) және Bay FM (ересектерге арналған заманауи музыка). K Rock, The Pulse, Rhema FM және Bay FM хабар таратушылары Драйсдейл қаласының жанындағы Белларин тауындағы бірлескен хабар тарату орталығында орналасқан. Көптеген Мельбурн радиостанцияларын Гиллонг аймағында да анық қабылдауға болады.

Спорт

Австралиялық футбол – Джилонгтегі ең танымал спорт түрі. 1859 жылы құрылған «Джилонг» футбол клубы Австралия футбол лигасының (АФЛ) екінші ең көне клубы және әлемдегі ең көне футбол клубтарының бірі. 1981 жылы Оңтүстік Мельбурн Сиднейге көшіп келгенге дейін, ол Мельбурн қаласының ірі агломерациясынан тыс орналасқан жалғыз VFL/AFL клубы болды. Оның үй стадионы – Кардиния Парк. Сонымен қатар, «Джилонг» баскетбол және нетбол орталығы аймақтың тағы бір баскетбол командасы – «Corio Bay Stingrays» клубының бұрынғы үйі болған. «Джилонг Суперкатс» баскетбол командасы да осы аренада өнер көрсетеді, ал 2006 жылғы Комонвелл ойындарында баскетбол ойындары осы жерде өткізілді. Қала 2003 жылы FIBA Океания чемпионатының өткізу құқығына ие болды, онда Австралия ұлттық баскетбол құрамасы алтын медальді жеңіп алды. «Солтүстік Джилонг Уорриорс ФК» аймақтың басты футбол клубы болып табылады және Ұлттық премьер-лиганың Виктория дивизионында ойнайды. Клуб 1992 жылдан 1997 жылға дейін Виктория премьер-лигасында, ал 2015 жылы NPL-дің жоғарғы лигасында өнер көрсетті. Басқа футбол клубтарының қатарында «Geelong Rangers FC», «Geelong SC», «Corio SC», «Lara United FC» (Солтүстік жақта) және «Surf Coast SC» (Оңтүстік жақта) клубтары бар. «Western United» клубы GMHBA стадионында жыл сайын бірнеше ойын өткізеді, ал Джилонг Батыс Викториядағы клубтың жарнамалық науқанында көрсетіледі. Джилонгте жыл сайын 22 жарыс өткізетін «Geelong Racing Club» ат жарысы клубы бар, оның ішінде қазан айында өткізілетін «Geelong Cup» жарысы ерекше атаққа ие. «Geelong Cup» жарысы алғаш рет 1872 жылы өткізілді және Мельбурн кубогының нәтижесін болжаудағы ең сенімді көрсеткіштердің бірі саналады. Сонымен қатар, «Geelong St Patricks Racing Club» ат жарысы клубы жылына ақпан айында бір рет жарыс өткізеді. «Geelong Harness Racing Club» ат жарыс трассасында тұрақты жарыстар ұйымдастырады, ал «Geelong Greyhound Racing Club» иттің жарыс трассасында жарыстар өткізеді. 1882 жылы құрылған «Geelong Lawn Tennis Club» 27 теннис кортына ие және көптеген теннис турнирлерін қабылдайды, соның ішінде 2012 жылы Австралия мен Қытай арасында өткен Дэвис кубогының матчын өткізді. Шығыс жағалауы мен жақын орналасқан Шығыс бақтарында халықаралық деңгейде көрсетілетін триатлон жарыстары, жыл сайынғы спорттық автомобильдер мен жарыс машиналарын өткізу шаралары, мысалы, «Geelong Speed Trials» ұйымдастырылады. Корио шығанағында көптеген желкенді және яхталық жарыстар өткізіледі. Джилонгте көптеген гольф алаңдары, спорттық және демалыс орындары, ойын алаңдары, сондай-ақ су шаңғысымен сырғанау, қайықпен жүзу, балық аулау, жаяу серуендеу және грейхаундтар мен арқанмен жарысу мүмкіндіктері бар. «Geelong Athletics» клубы жазғы және қысқы маусымдарда жарыстар өткізеді, оның ішінде Виктория штатының және кейде ұлттық және халықаралық жеңіл атлетика жарыстары өткізіледі. Джилонгта Австралиядағы ең ірі жабық скейтпарк орналасқан және «Австралиядағы басқа муниципалитеттерге қарағанда, адам басына шаққанда скейтпарктердің саны көбірек» деп есептеледі. Джилонг сонымен қатар IFBB кәсіби австралиялық бодибилдер, пауэрлифтер және ұлттық шоп-пут чемпионы Бев Фрэнсистің туған жері. «Cadel Evans Great Ocean Road Race» жарысы, Тур де Франс жеңімпазы және 2009 жылғы әлем чемпионының құрметіне аталған. Жарыс Барвон бастары арқылы Белларин түбегіне қарай жүреді, Серф Кост аймағындағы Беллс Бич серфинг жағасынан өтеді және Ұлы мұхит жолымен жалғасады. Содан кейін жарыс Джилонгке қайтып оралып, үш айналым жасап, жағалаудағы финиш сызығына жетеді. Бұл жарыс көбінесе қашып кетуге бейім және тік төбелерге оңай көтеріле алатын спринтерлерге қолайлы. Қаланың Кардиния Парк стадионы 2022 жылғы T20 крикет әлем чемпионатының алғашқы матчын қабылдады. Джилонг, Викторияның басқа қалаларымен бірге, 2026 жылғы Комонвелл ойындарын қабылдауға жоспарланған, бірақ ойындар кейінге шегерілді. «Geelong Sharks» клубы NRL Victoria ұйымдастырған штаттық регби лигасы турнирінде өнер көрсетеді.

Білім

Джилонгте жергілікті және шетел студенттеріне қызмет ететін бірнеше мемлекеттік және жеке мектептер бар. Джилонгта 40 000-нан астам бастауыш және орта білім беретін оқушы оқып жатыр, ал тағы 27 000 студент жоғары және кәсіби білім беру бағдарламаларына қатысуда. Джилонгта Виктория штатындағы ең көне мемлекеттік орта мектеп – Джилонг орта мектебі орналасқан, ол 1905 жылдан бері, 100 жылдан астам уақыттан бері қоғамға қызмет етіп келеді. Гордон ескерткіш техникалық колледжі 1888 жылы ашылды және қазір Гордон ТАФЕ институты деп аталады. Дикин университеті алғашқы студенттерін 1977 жылы Уорн Пондс кампусына қабылдады. Бүгінде университет 365 гектар аумақта орналасқан, 1000-нан астам қызметкері және 4000-нан астам студенті бар. Университеттің сондай-ақ Джилонг қаласының орталық бөлігінде, Корио шығанағының жағасында кампусы, Мельбурн қаласының Бервуд ауданында кампусы және Батыс Викториядағы Уоррнамбул қаласында кампусы бар.

Денсаулық

Басты қоғамдық денсаулық сақтау қызметі – Барвон денсаулық сақтау, ол 21 жеке денсаулық сақтау мекемесін басқарады, соның ішінде Рири көшесіндегі Гиелон университеттік ауруханасы және Балларат жолындағы МакКеллар орталығы. Барвон денсаулық сақтау бүкіл аймаққа қызмет көрсетеді. Ең ірі жеке аурухана – Майерс көшесіндегі жақын орналасқан Сент Джон оф Год денсаулық сақтау орталығы. Көрікті денсаулық сақтау қызметтеріне 1 Epworth Place, Waurn Ponds VIC 3216 мекенжайында орналасқан Эпворт ауруханасы және Geelong Health (Geelong West) жатады.

Коммуналдық қызметтер

Гиллонгтегі суды сақтау және жабдықтауды Виктория үкіметіне тиесілі қалалық су корпорациясы – Барвон Вотер басқарады. Гиллонг үш өзен жүйесінен су алады: Барвон, Шығыс Мурабуль және Батыс Мурабуль өзендері. Су жиналатын аймақтар – Гиллонгтың солтүстік-батысындағы Брисбен таулары және оңтүстік-батысындағы Отуэй таулары. Гиллонгқа алғашқы су көзі Штайглицке жақын орналасқан Стони Крик суқоймалары болды, бірақ 2010 жылдан бастап Гиллонг, Балларатпен бірге, Мурабуль өзенінің су ағынының шамамен 70% -ын пайдаланады. Гиллонг және аймақтың кәріз сулары Бремлеадағы Блэк Рок тазарту станциясында тазартылып, содан кейін Басс бұғазына жіберіледі. Гиллонг алғаш рет 1902 жылы Ярра және Брогам көшелерінің қиылысындағы Гиллонг электр станциясы ашылғанда электр қуатымен қамтамасыз етілді. Кейіннен Гиллонг A деп аталған станция 1920 жылы қуатын арттыру үшін қайта жаңартылды және 1961 жылға дейін жұмыс істеді. 1936 жылы Гиллонг мемлекеттік электр желісіне қосылды. Солтүстік Гиллонгтағы Гиллонг B электр станциясы 1954 жылы ашылды, бірақ Латроб аңғарындағы электр станцияларының тиімділігі жоғары болғандықтан 1970 жылы жабылды. Гиллонг газ компаниясы 1860 жылы Гиллонг қаласына құбыр арқылы көмір газын жеткізуді бастады. Газ зауыттары Солтүстік Гиллонгта, Солтүстік Гиллонг теміржол станциясының жанында орналасқан. 1971 жылы Гиллонг табиғи газға көшірілді, ал Гиллонг газ компаниясы 1971 жылдың 30 маусымында Викторияның Газ және отын корпорациясымен сатып алынды.

Көлік

Джилонгтегі басты көлік құралы – автомобиль. Джилонг барлық оңтүстік-батыс Викториямен, Мельбурнмен маңызды магистраль – Принц автожолы (M1) арқылы әр бағытта үш немесе төрт қатарлы, Воррнамболмен Принц тас жолы (A1), Белларин түбегімен Белларин тас жолы (B110), Балларатпен Мидленд тас жолы (A300) және Гамильтонмен Гамильтон тас жолы (B140) арқылы жақсы байланысқан. 380 миллион долларлық Джилонг айналма жолы (Принц автожолының жалғасы) Үлкен Джилонг қалалық аймағын айналып өтеді, Корионың жанындағы Принц автожолынан шығып, Уорн Пондс маңында қайта қосылады. Форд Австралия инженері Льюис Бандттың құрметіне аталған, 1934 жылы пикапты (ute) ойлап тапқан делінетін Льюис Бандт көпірі Джилонгтағы жаңа жолдың көрнекті ерекшелігі болып табылады.

Авалон әуежайы

Авалон әуежайы Авалон қалашығында, Джилонг қаласының солтүстік-шығысында орналасқан. Ол 1953 жылы әскери ұшақтарды шығару үшін құрылған. Сонымен қатар, коммерциялық ұшақтарды жөндеу және ұшқыштарды оқыту үшін де пайдаланылды. Авалон әуежайы 2004 жылдан бері Jetstar бюджеттік авиакомпаниясына үйі болып табылады. Сиднейге рейстер осы әуежай арқылы жүзеге асырылады және 2015 жылдың маусымында Jetstar 2015 жылдың қазан айынан бастап Авалон әуежайынан Голд-Костқа күн сайын ұшатынын хабарлады. Авалон әуежайы "Thunder Down Under" Австралия халықаралық авиашоуының екі жылда бір рет өтетін орны. Пандемия кезінде AirAsia X компаниясының Куала-Лумпурға және Citilink компаниясының Денпасарға бағытталған халықаралық рейстері тоқтатылды.

Темір жол

Джилонг – Виктория штатындағы теміржол көлігінің маңызды торабы болып табылады, Мельбурн қаласына және одан үнемі қатынайтын пойыздармен қамтамасыз етілген, сонымен қатар Порт-Фейри, Батыс стандартты калибрлі және Джилонг-Балларат желілерінің тоғысқан жері. Geelong желісі жұмыс күндері Geelong станциясынан әр 20 минут сайын шығатын пойыздармен Мельбурнге жолаушылар тасымалын жүзеге асырады, ал сағаттар бойынша жүретін пойыздардың саны одан да көп. V/Line компаниясы мәлімдегендей, Geelong желісі Австралиядағы басқа аймақтық теміржол желілеріне қарағанда көбірек жолаушы тасымалдайды. Желілер электрлендірілмеген, ал Geelong қаласына қызмет ететін барлық пойыздар дизельмен жұмыс істейді. Джилонг қаласындағы қазіргі уақытта жұмыс істеп тұрған станциялар: Little River, Lara, Corio, North Shore, North Geelong, Geelong, South Geelong, Marshall және Waurn Ponds. Бұрынғыда, теміржол желісі Джилонг қаласын Bellarine түбегі арқылы Queenscliff қаласына дейін жалғастырған, бірақ 1976 жылы тұрақты жолаушылар тасымалы тоқтатылды. Bellarine теміржолы Drysdale мен Queenscliff арасындағы желінің бір бөлігін туристік мақсатта пайдаланады. Жолаушылар пойыздары күніне үш рет Warrnambool қаласына қатынайды, бұл Джилонгті Colac, Terang және Camperdown қалаларымен байланыстырады. Journey Beyond компаниясының Мельбурн мен Аделаида арасындағы The Overland пойзы North Shore станциясындағы стандартты калибрлі платформада тоқтайды. Ол аптасына алты күн қатынайды, Аделаидаға үш рет және Мельбурнге үш рет. Мельбурннан Джилонгке жүк пойыздары да қатынайды, олар жергілікті өнеркәсіптерге, сондай-ақ Warrnambool және Батыс Викторияның басқа қалаларына қызмет көрсетеді. Мельбурн-Аделаиданың негізгі стандартты калибрлі желісі – маңызды мемлекетаралық жүк тасымалы маршруты. Виктория штатының Myki электрондық билет жүйесі 2013 жылдың 29 шілдесінде Marshall мен Мельбурн арасындағы теміржол қызметтерінде енгізілді. Қазіргі уақытта Виктория үкіметі Torquay және Armstrong Creek өсу аймағын қамтамасыз ететін әлеуетті Torquay теміржол желісінің жерін сатып алу және тексеру процесін жүргізіп жатыр.

Кемежайлар мен паромдық қызметтер

Джилонг порты Корио шығанағының жағалауында орналасқан және тоннажы бойынша Австралиядағы алтыншы ірі теңіз порты болып табылады. Басты тауарлар: шикі мұнай және мұнай өнімдері, экспорттық астық, ағаш ұсқыштары, алюминий қышқылы импорты және тыңайтқыштар. Белларин түбегі 1987 жылдан бері Searoad паром арқылы Морнингтон түбегімен байланысты, ол Квинсклифф пен Сорренто арасында сағат сайын екі рол-он/рол-офф паромдарын пайдаланады. Порт Филлип паромдары 2016 жылдың қараша айында Портарлингтон мен Мельбурн докландтары арасында күніне екі рет қызмет көрсетуді бастады. Үш жыл өткен соң, пойыздардағы жолаушылар тығырылуы салдарынан Джилонгтан Доклендке дейін ұқсас қызмет енгізілді. Бұл қызметтер туристер мен жұмыспен жүретіндердің арасында танымал, Джилонг пен Белларин түбегі үшін Мельбурнға баламалы қол жеткізуді қамтамасыз етеді. 36 метрлік катамаран паромдарында 400-ден астам жолаушы отыра алады, бұл Порт Филлиптің көрікті жерлерін тамашалауға қолайлы жағдай жасайды. Портарлингтон қызметінің енгізілуі жергілікті пирске күрделі жөндеу жүргізуге әкелді, пирске қосымша бөлімдер салынды және қорғаныш тас қабырғасы орнатылды. 2022 жылдың 23 қазанында Тасмания паром қызметі, Spirit of Tasmania, Мельбурн портынан емес, Солтүстік Джилонгтағы жаңа терминалдан жұмыс істей бастады.

Автобус және такси

Қала орталығы мен оны қоршаған көптеген қала маңындағы елді мекендерді қамтитын автобус желісі қоғамдық көлік қызметін ұсынады. 2015 жылдың маусымына дейін олар Geelong Transit System жүйесі аясында жұмыс істеді. Public Transport Victoria CDC Geelong және McHarry's Buslines компанияларымен келісімшарт жасап, Geelong қаласының, сондай-ақ Torquay және Bellarine түбегінің автобус қызметтерін тапсырды. V/Line қызметтері Geelong-ты Ballarat, Daylesford, Bendigo, Apollo Bay, Great Ocean Road, Twelve Apostles және Warrnambool қалаларымен байланыстырады. Желінің көп бөлігі қала және қала маңындағы аудандарды қамтиды, пайдаланылатын көліктер "қалалық" санатына жатады. Bellarine түбегі мен Torquay аймақтары, Гиллонг такси желісінің бөлігі болғанымен, жеке "ауылдық" санатындағы таксилермен қамтылған. Көбінесе, бір лицензиялық аймақтан келген түрлі таксилердің басқа екі лицензиялық аймақтан жұмыс алуына байланысты даулар туындайды, бұл аталған жағдайларда Викториядағы қолданыстағы такси ережелеріне сәйкес заңсыз болып табылады. Жаңа біріктірілген желі үшін колл-орталық және радиодиспетчерлік қызметтерін Мельбурндағы Silver Top Taxis компаниясы қамтамасыз етеді.